Srinivas

These AP 7th Class Hindi Important Questions 1st Lesson मन करता है will help students prepare well for the exams.

AP State Syllabus 7th Class Hindi 1st Lesson Important Questions and Answers मन करता है

7th Class Hindi 1st Lesson मन करता है Important Questions and Answers

II. अभिव्यक्ति – सृजनात्मकता

निम्न लिखित प्रश्नों के उत्तर दो या तीन वाक्यों में लिखिए।

प्रश्न 1.
‘मन करता है कविता में बच्चे कोयल और चिड़िया बनकर क्या करना चाहते हैं? (S.A. II – 2018-19)
उत्तर:
‘मन करता है’ कविता में बच्चे कोयल बनकर मीठे – मीठे बोल सुनाना चाहते हैं। ‘मन करता है’ कविता में बच्चे चिड़िया बनकर चीं, ची, चूँ, यूँ शोर मचाना चाहते हैं।

प्रश्न 2.
सूरज और चाँद बनकर बच्चे का मन क्या करना चाहता है? (S.A. II – 2017-18)
उत्तर:
बच्चे का मन सूरज बनकर आसमान में दौड लगाना चाहता है। बच्चे का मन चाँद बनकर सब तारों पर अंकड दिखाना चाहता है।

प्रश्न 3.
बालक क्या – क्या बनना चाहते हैं? (S.A. II – 2016-17)
उत्तर:
बालक सूरज, चंदा, तितली, कोयल और चिड़िया आदि बनना चाहते हैं।

प्रश्न 4.
आसमान में क्या – क्या दिखायी देते हैं? (S.A. I – 2018-19)
उत्तर:
आसमान में सूरज, चाँद, सितारे आदि दिखायी देते हैं। आसमान में दिन में तो सूरज दिखायी देता है। आसमान में रात के समय में चाँद और सितारे दिखायी देते हैं।

* निम्न लिखित प्रश्नों का उत्तर 6 या 8 पंक्तियों में लिखिए।

प्रश्न 1.
“मन करता है” पाठ का सारांश लिखिए।
(या)
“मन करता है” कविता में बच्चे का मन क्या – क्या करना चाहता है? (S.A. II – 2017-18, S.A. I – 2016-17, S.A. III – 2016-17)
उत्तर:
हिन्दी के प्रमुख कवि हैं सुरेंद्र विक्रम जी। आप इस कविता में बाल मनोविज्ञान पर ज़ोर देते हुए, बालक के दिल की सहज कल्पना का वर्णन करते हैं।

एक बालक कहता है – सूरज बनकर आकाश में दौड लगाने को मेरा मन करता है। चाँद बनकर सब तारों पर अपना घमंड दिखाने को मन करता है। उसी तरह सुन्दर तितली बनकर बहुत दूर तक उड जाने को भी मेरा मन करता है।

गीत की रानी कोयल बनकर मीठे-मीठे शब्द बोलने को मन करता है। सुन्दर पक्षी बनकर अपने कलरव से कोलाहल मचाने को मन करता है। उसी तरह हाथ में चरखी लेकर रंग-बिरंगी पतंग हवा में उडाने को मेरा मन करता है।

प्रश्न 2.
“मन करता है” पाठ में कई बाल सहज कल्पनाएँ हैं। उनका वर्णन कीजिए। (S.A. I – 2018-19)
उत्तर:
मन करता है पाठ में कई बाल सहज कल्पनाएँ हैं। सूरज बनकर आसमान में दौड़ लगाना। चंदा बनकर तारों पर अकड़ दिखाना। तितली बनकर दूर – दूर तक उड़ता जान। कोयल बन कर मीठे – मीठे बोल सुनाना। चिड़िया बनकर ची – ची, चूँ चूँ शोर मचाना। चरखी लेकर पीली लाल पतंग उडाना आदि बाल सहज कल्पनाएँ बालक करते हैं।

1. नीचे दी गयी कविता पढकर भाव बनाइए।

1) मन करता है सूरज बनकर
आसमान में दौड लगाऊँ।
मन करता है चंदा बनकर
सब तारों पर अकड दिखाऊँ।
मन करता है तितली बनकर
दूर-दूर तक उडता जाऊँ।

भावार्थ :
बालक कह रहा है – सूरज बनकर आकाश में दौड लगाने को मेरा मन. करता है। चाँद बनकर सब तारों पर अपना घमंड दिखाने को मन करता है। वैसे ही सुन्दर तितली बनकर बहुत दूर तक उड जाने को भी मेरा मन करता है।

मन करता है कोयल बनकर
मीठे – मीठे बोल सुनाऊँ।
मन करता है चिडिया बनकर
ची-ची-चूँ चूँ शोर मचाऊँ
मन करता है चरखी लेकर
पीली- लाल पतंग उडाऊँ।

भावार्थ :
बालक कह रहा है – गीत की रानी कोयल बनकर मीठे – मीठे शब्द बोलने को मन करता है। सुन्दर पक्षी बनकर अपनी कलरव से कोलाहल मचाने को मन करता है। उसी तरह हाथ में चरखी लेकर रंग-बिरंगी पतंग हवा में उडाने को मेरा मन करता है।

पठित – पद्यांश

निम्न लिखित पद्यांश पढ़कर दिये गये प्रश्नों के उत्तर एक वाक्य में दीजिए।

I. मन करता है सूरज बनकर
आसमान में दौड लगाऊँ।
मन करता है चंदा बनकर
सब तारों पर अकड़ दिखाऊँ।
मन करता है तितली बनकर
दूर – दूर तक उडता जाऊँ।
प्रश्न :
1. सूरज बनकर मन क्या करना चाहता है?
उत्तर:
सूरज बनकर मन आसमान में दौड लगाचा चाहता है।

2. सब तारों पर कौन अकड दिखाना चाहता है?
उत्तर:
सब तारों पर चंदा (चांद) अकड दिखाना चाहता है।

3. तितली बनकर मन क्या करना चाहता है?
उत्तर:
तितली बनकर मन दूर – दूर उडते जाना। चाहता है।

4. “अकड” शब्द का अर्थ क्या है?
उत्तर:
अकड शब्द का अर्थ ‘गर्व’।

5. यह पद्यांश किस पाठ से लिया गया है?
उत्तर:
यह पद्यांश ‘मन करता है’ पाठ से लिया गया

II. मन करता है कोयल बनकर
मीठे – मीठे बोल सुनाऊँ।
मन करता है चिडिया बनकर
ची – ची – चूँ – यूँ शोर मचाऊँ।
मन करता है चरखी लेकर
पीली – लाल पतंग उडाऊँ।
प्रश्न :
1. कोयल बनकर मन क्या करना चाहता है?
उत्तर:
कोयल बनकर मन मीठे – मीठे बोल सुनाना चाहता है।

2. ची – ची – चूँ – यूँ शोर कौन मचाता है?
उत्तर:
ची – ची – चूँ – चूँ शोर चिड़ियाँ मचाती हैं।

3. पतंग किस रंग का है?
उत्तर:
पतंग पीली – लाल रंग का है।

4. ‘चरखी’ शब्द का अर्थ क्या है?
उत्तर:
‘चरखी” शब्द का अर्थ है – सूत लपेटन की फिरकी।

5. यह पद्यांश किस पाठ से लिया गया है?
उत्तर:
यह पद्यांश “मन करता है” पाठ से लिया गया है।

अपठित – पद्यांश

निम्न लिखित पद्यांश पढ़कर दिये गये प्रश्नों के उत्तर कोष्ठक में लिखिए।

I. तुलसी मीठे वचन तै, सुख उपजत. चहूँ ओर।
वसीकरण वह मन्त्र हैं, परिहरु वचन कठोर ॥
प्रश्न :
1. इन वचनों से चारों ओर सुख उपजता है
A) मीठे
B) कडुवे
C) मंत्र
D) झूठे
उत्तर:
A) मीठे

2. ये वसीकरण मंत्र हैं
A) झूठे वचन
B) मीठे वचन
C) कडुवे वचन
D) ये सब
उत्तर:
B) मीठे वचन

3. “सुख” शब्द का विलोम शब्द क्या है?
A) दर्द
B) दुःख
C) मुश्किल
D) इज्जत
उत्तर:
B) दुःख

4. “परिहरु” शब्द का अर्थ क्या है?
A) छोड़ देना
B) जुड़ना
C) तोडना
D) मारना
उत्तर:
A) छोड़ देना

5. कैसे वचनों को छोड़ देना चाहिए?
A) अमृत
B) साधु
C) कठोर
D) ये सब
उत्तर:
C) कठोर

II. धरती के सूखे होठों पर, लाली का छा जाना
होता कितना सुंदर जग में है वसंत का आना॥
प्रश्न :
1. इस दोहे में किस ऋतु का वर्णन हुआ है?
A) हेमंत
B) ग्रीष्म
C) शिशिर
D) वसंत
उत्तर:
D) वसंत

2. सुंदर शब्द का विलोम शब्द क्या है?
A) असुदंर
B) खूबसूरत
C) लालिमा
D) काला
उत्तर:
A) असुदंर

3. धरती के होंठ कैसे हैं?
A) सडे हुए
B) सूखे हुए
C) फटे हुए
D) सुंदर
उत्तर:
B) सूखे हुए

4. “धरती” शब्द का पर्याय शब्द क्या है?
A) आकाश
B) आसमान
C) पृथ्वी
D) नभ
उत्तर:
C) पृथ्वी

5. “वसंत” में धरती के सूखे होठों पर यह छा जाता है।
A) पीली
B) काली
C) लाली
D) सफ़ेदी
उत्तर:
C) लाली

III. तरुवर फ़ल नहीं खात हैं, सरवर पियहि न पान।
कहि रहीम परकाज हित, संपति संचहि सुजान॥
प्रश्न :
1. सुजान संपत्ति को इसके लिए संचित करता है
A) अपने लिये
B) पत्नी के लिए
C) परकाज हित के लिये
D) गुरुजनों के लिए
उत्तर:
C) परकाज हित के लिये

2. ये फल नहीं खाते हैं
A) बंदर
B) तरुवर
C) जानवर
D) ये सब
उत्तर:
B) तरुवर

3. तरुवर शब्द का अर्थ क्या है?
A) पेड़
B) नदी
C) सज्जन
D) फल
उत्तर:
A) पेड़

4. सरवर यह नहीं पीता?
A) दवा
B) दूध
C) पानी
D) मधु
उत्तर:
C) पानी

5. “सुजान” शब्द का विलोम शब्द क्या है?
A) अमृत
B) विष
C) दूध
D) दुर्जन
उत्तर:
D) दुर्जन

IV. फूलों से नित हँसना सीखो
भौरों से नित गाना
तरु की झुकी डालियों से
नित सीखो शीश झुकाना।
सीखो हवा के झोकों से
कोलम भाव बहाना।
प्रश्न :
1. फूलों से हमें क्या सीखना है?
A) रोना
B) हँसना
C) गाना
D) झुकाना
उत्तर:
B) हँसना

2. किनसे हमें गाना सीखना है?
A) भौरों से
B) तरुओं से
C) झोकों से
D) फूलों से
उत्तर:
A) भौरों से

3. शीश झुकाना हमें किनसे सीखना है?
A) झुकी डालियों से
B) तरुओं से
C) भौरों से
D) फूलों से
उत्तर:
A) झुकी डालियों से

4. हवा के झोंके से हमें क्या सीखना है?
A) शीश झुकाना
B) हँसना
C) कोलम भाव बहाना
D) गाना।
उत्तर:
C) कोलम भाव बहाना

5. यह पद्यांश का शीर्षक क्या हो सकता है?
A) फूल
B) बहाना
C) गाना
D) सीखो
उत्तर:
D) सीखो

V. घिर आये हैं बादल काले
गरज रहे हैं. बन मतवाले
खुश हो होकर मोर कूकते
झूम – झूम के नाच दिखाते।
रिमझिम – रिमझिम पानी पडता।
जन-जन का मन खूब फडकता
प्रश्न :
1. बादल कैसे हैं?
A) काले
B) नीले
C) मतवाले
D) पीले
उत्तर:
A) काले

2. मतवाले बनकर बादल क्या कर रहे हैं?
A) पिघले रहे हैं
B) गरज रहे हैं
C) बरस रहे हैं
D) घुमड रहे हैं
उत्तर:
B) गरज रहे हैं

3. मोर क्या करते हैं?
A) कूकते हैं
B) चिल्लाते हैं
C) पुकारते हैं
D) मंडराते हैं
उत्तर:
A) कूकते हैं

4. झूम – झूम कर क्या दिखाते हैं?
A) गान
B) नाच
C) वेशभूषा
D) पंख
उत्तर:
B) नाच

5. पानी कैसे पडता है?
A) झिम – झिम
B) रिम – रिम
C) रिमझिम
D) रिमझिम – रिमझिम
उत्तर:
D) रिमझिम – रिमझिम

VI. विनती सुनलो हे भगवान,
हम हैं सब बालक नादान।
दे दो हम को इतना ज्ञान,
सदा रहे तुम्हारा ध्यान।
माता – पिता का कहना माने
उनसे कभी हम जिद न करें।
प्रश्न :
1. हम किससे विनती करते हैं?
A) भगवान से
B) नादान से
C) माता – पिता से
D) बालक से
उत्तर:
A) भगवान से

2. सब बालक कैसे हैं?
A) चालाक
B) नादान
C) डरपोक
D) कायर
उत्तर:
B) नादान

3. हमें सदा किसका ध्यान रहना है?
A) तुम्हारा
B) हमारा
C) भगवान का
D) माता – पिता का
उत्तर:
C) भगवान का

4. हमें किनका कहना मानना है?
A) माता – पिता का
B) भगवान का
C) अध्यापकों का
D) भाई – बहन का
उत्तर:
A) माता – पिता का

5. माता – पिता से हम क्या नहीं करें?
A) ध्यान
B) मान
C) अन्याय
D) ज़िद
उत्तर:
D) ज़िद

VII. नाच – नाच कर आता मोर
नाना रंग दिखाता मोर
बच्चों को बहलाता मोर,
बाग – बाग उड जाता मोर,
वन – वन शोभित होता मोर,
सावन में खुश होता मोर।
प्रश्न :
1. मोर कैसे आता है?
A) गा – गाकर
B) पी – पीकर
C) रो – रोकर
D) नाच – नाचकर
उत्तर:
D) नाच – नाचकर

2. नाना रंग कौन दिखाता है?
A) मोर
B) शेर
C) वन
D) सावन
उत्तर:
A) मोर

3. मोर किनको बहलाता है?
A) सच्चों को
B) बच्चों को
C) बूढों को
D) सबको
उत्तर:
B) बच्चों को

4. बाग – बाग कौन उड जाता है?
A) मोर
B) कोयल
C) पपीहा
D) तोता
उत्तर:
A) मोर

5. मोर कब खुश होता है?
A) वसंत में
B) सावन में
C) शिशिर में
D) माघ में
उत्तर:
B) सावन में

व्याकरण कार्य

* सूचना के अनुसार उत्तर लिखिए।

1. सही कारक चिह्नों से खाली जगहें भरिए ।
उत्तर:
में

2) चंदा बनकर सब तारों ………….. अकड दिखाऊँ।
उत्तर:
ज) पर

3) चरखी लेकर पीली – लाल रंग ………….. पतंग उडाऊँ ।
उत्तर:
की

4) ‘मन करता है’ कविता ………… कवि सुरेंद्र विक्रम जी हैं।
उत्तर:
के

2. सही क्रिया शब्दों से ख़ाली जगहें भरिए।

1) कोयल बनकर मीठे – मीठे बोल …………। (कहूँ / सुनाऊँ)
उत्तर:
सुनाऊँ

2) चिडिया बनकर …………. मचाऊँ। (शोर / जोर)
उत्तर:
शोर

3) चंदा बनकर सब तारों पर …………… दिखाऊँ। (पकड / अकड)
उत्तर:
अकड

4) तितली बनकर दूर-दूर तक ……………. जाऊँ। (बढता / उडता)
उत्तर:
उडता

3. रेखांकित शब्दों की वर्तनी शुद्ध करके पूरे वाक्य लिखिए।

1) सूरज बनकर आशमान में दौड लगाऊँ।
उत्तर:
सूरज बनकर आसमान में दौड लगाऊँ।

2) कोयल बनकर मीठे – मोठे भोल सुनाऊँ।
उत्तर:
कोयल बनकर मीठे-मीठे बोल सुनाऊँ।

3) छरखी लेकर पीली-लाल पतंग उडाऊँ।
उत्तर:
चरखी लेकर पीली – लाल पतंग उडाऊँ।

4) तितली बनकर दूर तक उढता जाऊँ।
उत्तर:
तितली बनकर दूर तक उडता जाऊँ।

4. रेखांकित शब्दों के पर्यायवाची शब्द लिखिए।

1) सूरज बनकर आसमान में दौड लगाऊँ।
उत्तर:
अंबर, आकाश, व्योम

2) चंदा बनकर सब तारों पर अकड दिखाऊँ।
उत्तर:
गर्व, ऐंठ

3) चिडिया बनकर शोर मचाऊँ।
उत्तर:
पक्षी, विहंग, खग

4) कोयल बनकर मीठे बोल सुनाऊँ।
उत्तर:
मधुर, प्रिय, स्वादिष्ट

5. रेखांकित शब्दों के विलोम शब्द लिखिए।

1) चंदा बनकर सब तारों पर अकड दिखाऊँ।
उत्तर:
कुछ

2) कोयल बनकर मीठे बोल सुनाऊँ।
उत्तर:
कडुए

3) चरखी लेकर पतंग उडाऊँ।
उत्तर:
देकर

4) चिडिया बनकर शोर मचाऊँ।
उत्तर:
शांत रहूँ

5) तितली बनकर दूर तक उडता जाऊँ।
उत्तर:
पास, नज़दीक

6. रेखांकित शब्दों के वचन बदलकर वाक्य फिर से लिखिए।

1) मैं सुन्दर लडका हूँ।
उत्तर:
हम सुन्दर लडके हैं।

2) चिडिया शोर मचाती है।
उत्तर:
चिडियाँ शोर मचाती हैं।

3) चरखी लेकर पतंग उडाऊँ।
उत्तर:
चरखी लेकर पतंग उडाऊँ।

4) तितली बनकर दूर तक उडता जाऊँ।
उत्तर:
तितलियाँ बनकर दूर तक उडते जाएँ।

7. नीचे दिये गये शब्दों को वाक्यों में प्रयोग कीजिए।

1) अकड दिखाना : किसी पर अकड दिखाना ठीक नहीं है।
2) बोल सुनाना : हमें मीठे बोल सुनाने चाहिए।
3) शोर मचाना : किसी भी हालत में शोर मचाना अच्छा नहीं है।
4) उडाना : लडके मैदान में पतंग उडाते हैं।
5) दौड लगाना : घंटी बजते ही लडके दौड लगाते हैं।

8. अंकों को अक्षरों में लिखिए।

1) 12 (१२) – बारह
2) 36 (३६) – छत्तीस
3) 19 (१९) – उन्नीस
4) 45 (४५) – पैंतालीस
5) 29 (२९) – उनतीस
6) 50 (५०) – पचास

7th Class Hindi 1st Lesson मन करता है 1 Mark Bits

* निर्देश के अनुसार उत्तर दीजिए।

1. “आसमान” शब्द का पर्यायवाची शब्द क्या है?
A) धरती
B) आकाश
C) पेड
D) सूरज
उत्तर:
B) आकाश

2. “अकड” शब्द का अर्थ यह है
A) गर्व
B) संदेश
C) आनंद
D) अदरक
उत्तर:
A) गर्व

3. “तितली” शब्द का बहुवचन रूप यह है
A) तितलें
B) तितलीयाँ
C) तितलियाँ
D) तितलों
उत्तर:
C) तितलियाँ

4. “दूर” शब्द का विलोम शब्द क्या है?
A) अदूर
B) दूर – दूर
C) पास
D) कम दूर
उत्तर:
C) पास

5. “चिड़िया” शब्द का बहुवचन रूप क्या है?
A) चिड़ियाँ
B) चिडिये
C) चिडा
D) चिडिइयाँ
उत्तर:
A) चिड़ियाँ

6. “पीली – लाल पतंग उडाऊँ” वाक्य में क्रिया शब्द क्या है?
A) पीली
B) लाल
C) पतंग
D) उडाऊँ
उत्तर:
D) उडाऊँ

7. मैं सूरज बनना चाहता हूँ। (रेखांकित शब्द क्या है?)
A) संज्ञा
B) सर्वनाम
C) विशेषण
D) क्रिया
उत्तर:
B) सर्वनाम

8. दूर – दूर तक ………… जाऊँ। (सही क्रिया से रिक्त स्थान भरिये)
A) दांड
B) बोल
C) उडता
D) अकड
उत्तर:
C) उडता

9. पाठ के आधार पर सही वाक्य क्या है?
A) सूरज बनकर अकड दिखाऊँ
B) चंदा बनकर दौड लगाऊँ।
C) चिड़िया बनकर शोर मचाऊँ
D) चरखी लेकर उडता जाऊँ
उत्तर:
C) चिड़िया बनकर शोर मचाऊँ

10. शुद्ध वर्तनी वाले शब्द को पहचानो।
A) चारखी
B) चरकी
C) चराखी
D) चरखी
उत्तर:
D) चरखी

11. चिड़िया, बालक, तितली, पतंग (इन शब्दों में भिन्न शब्द पहचानो।)
A) चिड़िया
B) बालक
C) तितली
D) पतंग
उत्तर:
B) बालक

12. ‘अकड सब तारों पर दिखाऊँ’ (इस वाक्य का सही रूप पहचानो)
A) सब अकड तारों पर दिखाऊँ
B) दिखाऊँ सब तरों पर अकड
C) सब तारों पर अकड दिखाऊँ
D) अकड तारों पर सब दिखाऊं
उत्तर:
C) सब तारों पर अकड दिखाऊँ

13. कोयल बनकर मीठे – मीठे बोल सुनाऊँ (रेखांकित शब्द क्या है?)
A) संज्ञा
B) सर्वनाम
C) क्रिया
D) विशेषण
उत्तर:
A) संज्ञा

14. पीली – लाल पतंग उडाऊँ (रेखांकित शब्द क्या है?)
A) सर्वनाम
B) क्रिया
C) विशेषण
D) संज्ञा
उत्तर:
C) विशेषण

15. आसमान ………. दौड लगाऊँ। (रिक्त स्थान की पूर्ति करो)
A) पर
B) में
C) को
D) ने
उत्तर:
B) में

16. डाल पर चिड़िया बैठी है। रेखांकित शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) पक्षी
B) जानवर
C) पेड़
D) धरती
उत्तर:
A) पक्षी

17. “मीठी – मीठे” बोल सुनाऊँ” यह वाक्य किस काल में है?
A) भूत
B) भविष्यत
C) वर्तमान
D) कुछ नहीं
उत्तर:
B) भविष्यत

18. सूरज बनकर आसमान में दौड लगाऊँ। रेखांकित शब्द का पर्याय पहचानिए।
A) धरती
B) तारा
C) गगन
D) जल
उत्तर:
C) गगन

19. “आसमान में दौड लगाऊँ” यह वाक्य में क्रिया शब्द को पहचानिए।
A) आसमान
B) दौडना
C) में
D) कुछ नहीं
उत्तर:
D) कुछ नहीं

20. “मन” करता है कोयल बनकर, रेखांकित शब्द का भाषा – भाग पहचानिए।
A) संज्ञा
B) क्रिया
C) विशेषण
D) सर्वनाम
उत्तर:
A) संज्ञा

21. “मन” करता है रेखांकित शब्द का पर्याय शब्द पहचानिए।
A) हृदय
B) आँखें
C) नाक
D) सिर
उत्तर:
A) हृदय

22. “मीठे – मीठे” बोल सुनाऊँ। रेखांकित शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) मधुर
B) स्वच्छ
C ) सुंदर
D) रंग बिरंगे
उत्तर:
A) मधुर

23. तितली उडती है। वाक्य किस काल में हैं।
A) वर्तमान
B) भूतकाल
C) भविष्यत काल
D) आसन्न भूत
उत्तर:
A) वर्तमान

24. “मन करता है …… बनकर ची – ची चूँ – यूँ शोर मचाऊँ उचित शब्द से रिक्त स्थान भरिए?
A) कोयल
B) सूरज
C) आसमान
D) चिड़िया
उत्तर:
D) चिड़िया

25. चरखी लेकर पीली – लाल पतंग उड़ाऊ। रेखांकित शब्द का भेद पहचानिए।
A) संज्ञा
B) विशेषण
C) सर्वनाम
D) क्रिया
उत्तर:
B) विशेषण

26. “दूर” शब्द का विलोम शब्द पहचानिए।
A) पास
B) नजदीक
C) ऊपर
D) नीचे
उत्तर:
A) पास

27. “बेमेल” शब्द पहचानिए।
A) सूरज
B) तारे
C) आसमान
D) पेड़
उत्तर:
D) पेड़

28. “मीठी” शब्द का प्रत्यय पहचानिए।
A) मी
B) ठा
C) आ
D) ई
उत्तर:
D) ई

29. सूरज आसमान में दौड़ लगाता है। (रेखांकित शब्द का पर्याय पहचानिए।)
A) रवि
B) चाँद
C) आकाश
D) झरना
उत्तर:
A) रवि

30. तितलियाँ शब्द का वचन बदलकर लिखिए।
A) तितलीएँ
B) तितली
C) तितले
D) तितले
उत्तर:
B) तितली

31. शोर माचाना, रेखांकित शब्द को पहचानिए।
A) क्रिया
B) संज्ञा
C) सर्वनाम
D) विशेषन
उत्तर:
B) संज्ञा

32. पीली – लाल पतंग उड़ाऊँ। रेखांकित शब्द का बहुवचन रूप पहचानिए।
A) पतगयाँ
B) पतंग
C) पतंगों
D) पतंगी
उत्तर:
B) पतंग

33. “अकड दिखाऊ” रेखांकित शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) घमंड
B) सुख
C) अशांति
D) प्रेम
उत्तर:
A) घमंड

34. सूरज दौड़ में लगाता आसमान है। इस वाक्य का सीधा रूप पहचानिए।
A) सूरज आसमान में दौड़ लगाता है।
B) सूरज दौड में आसमान लगता है।
C) सूरज आसमान लगाता है दौड़ में।
D) दौड़ में लगाता है आसमान सूरज।
उत्तर:
A) सूरज आसमान में दौड़ लगाता है।

35. “दौड” शब्द का विलोम शब्द पहचानिए।
A) न दौडना
B) चलना
C) रोना
D) बात करना
उत्तर:
B) चलना

36. मीठे -मीठे बोल सुनाऊँ रेखांकित शब्द किस प्रकार का संज्ञा है?
A) जातिवाचक
B) द्रव्यवाचक
C) भाववाचक
D) समुदायवाचक
उत्तर:
C) भाववाचक

37. “गगनः” में दौड़ लगाऊँ। रेखांकित शब्द का सामानार्थक शब्द को पहचानिए।
A) जमीन
B) आसमान
C) पृथ्वी
D) सब
उत्तर:
B) आसमान

38. “कविता” शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) निबंध
B) पद्य
C) कहानी
D) प्रश्न
उत्तर:
B) पद्य

39. इनमें से कौन सा विकल्प प्रकृति से संबंधित है?
A) सूरज – चाँद
B) दौड़
C) दूर
D) शोर
उत्तर:
A) सूरज – चाँद

40. निम्न लिखित शब्दों में से सही वर्तनी पहचानिए।
A) सूरज
B) कोयल
C) परखि
D) पतंग
उत्तर:
D) पतंग

41. निम्न शब्दों में सही वर्तनी वाले शब्द को पहचानिए।
A) चीडिया
B) तीतली
C) चरखि
D) अकड
उत्तर:
D) अकड

42. मैं रोज चिड़िया को देखता हूँ। इस वाक्य में रेखांकित शब्द का वचन बदलने से यह होगा।
A) हम
B) तू
C) तुम
D) आप
उत्तर:
A) हम

43. निम्न शब्दों में बेमेल शब्द को पहचानिए।
A) खाना
B) सोना
C) देखना
D) सूरज
उत्तर:
D) सूरज

44. मन करता है कविता में कवि ने बच्चों का स्वभाव को वर्णन किया। रेखांकित शब्द का स्त्री लिंग रूप पहचानिए।
A) कविता
B) कवइत्री
C) कहानीकार
D) कलाकार
उत्तर:
B) कवइत्री

45. “बच्चे खेल रहे हैं” इस वाक्य का काल पहचानिए।
A) भूत
B) वर्तमान
C) भविष्यत
D) आसन्नभूत.
उत्तर:
B) वर्तमान

46. आम मीठा फल है, रेखांकित शब्द का शब्द भेद क्या है?
A) संज्ञा
B) सर्वनाम
C) क्रिया
D) विशेषण
उत्तर:
D) विशेषण

47. आकाश में चिडिया उड़ रही है। रेखांकित शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) गुडिया
B) पक्षी
C) पतंग
D) मेघ
उत्तर:
B) पक्षी

These AP 6th Class Telugu Important Questions 6th Lesson సుభాషితాలు will help students prepare well for the exams.

AP State Syllabus 6th Class Telugu 6th Lesson Important Questions and Answers సుభాషితాలు

6th Class Telugu 6th Lesson సుభాషితాలు Important Questions and Answers

I. అవగాహన – ప్రతిస్పందన

పరిచిత పద్యాలు

ఆ) కింది పద్యం చదవండి. అడిగిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

1. భూమి నాది యన్న భూమి ఫక్కున నవ్వు
దానహీను జూచి ధనము నవ్వు
కదన భీతు జూచి కాలుండు నవ్వును
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) భూమి నాది అంటే ఎవరు నవ్వుతారు?
జవాబు:
భూమి నాది అంటే భూమి నవ్వుతుంది.

ఆ) ధనం ఎవరిని చూచి నవ్వుతుంది?
జవాబు:
దానహీనుని చూచి ధనం నవ్వుతుంది.

ఇ) కాలుడు ఎవరిని చూచి నవ్వుతాడు?
జవాబు:
యుద్ధం అంటే భయపడేవాడిని చూచి కాలుడు నవ్వుతాడు.

ఈ) కాలుడు అంటే అర్థం తెలపండి.
జవాబు:
కాలుడు అంటే యముడు అని అర్థం.

2. మఱవ వలెఁ గీడు, నెన్నఁడు
మఱవంగా రాదు మేలు, మర్యాదలతో
దిరుగవలె సర్వ జనముల
దరి, బ్రేమ మెలంగవలయు ధరణి కుమారీ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) మనం దేనిని మరచిపోవాలి?
జవాబు:
మనం ఇతరులు చేసిన కీడు మరచిపోవాలి.

ఆ) మనం దేనిని మరచిపోకూడదు?
జవాబు:
మనం ఇతరులు చేసిన మేలును మరచిపోకూడదు.

ఇ) సర్వజనులతో ఎలా మెలగాలి?
జవాబు:
సర్వజనులతో మర్యాదతో, ప్రేమతో మెలగాలి.

ఈ) ధరణి అంటే అర్థం ఏమిటి?
జవాబు:
ధరణి అంటే భూమి అని అర్థం.

3. నోఁచిన తల్లిదండ్రికిఁ దనూభవుఁడొక్కడే చాలు మేటి చే
చాఁచనివాడు వేడొకఁడు చాఁచిన లేదనకిచ్చువాఁడు నో
రాంచి నిజంబకాని పలుకాడనివాఁడు రణంబులోన మేన్
దాఁచనివాడు భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ!
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) మంచిపుత్రులు ఎంతమంది ఉండాలని కవి అన్నాడు?
జవాబు:
మంచివాడు ఒక్కడు చాలని కవి అన్నాడు.

ఆ) మంచివాడు ఇతరులు యాచిస్తే ఏమి చేయాలి?
జవాబు:
మంచివాడు ఇతరులు యాచిస్తే, దానం చేయాలి.

ఇ). మంచివాడు యుద్ధంలో ఏమి చేస్తాడు?
జవాబు:
మంచివాడు యుద్ధంలో నిలిచి పోరాడుతాడు.

ఈ) దాశరథీ శతకాన్ని ఎవరు రచించారు?
జవాబు:
దాశరథీ శతకాన్ని కంచర్ల గోపన్న రచించాడు.

అపరిచిత పద్యా లు

1. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

గిరులందు మేరు వౌదువు
సురలందున నింద్రుఁ డౌదువు చుక్కలలోనన్
బరమాత్మ చంద్రుఁ డౌదువు
నరులందున నృపతి బౌదు నయమున కృష్ణా.
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) గిరులలో శ్రీ కృష్ణుడే మౌతాడు?
జవాబు:
గిరులలో శ్రీకృష్ణుడు మేరువు.

ఆ) సురలలో ఇంద్రుడెవరు?
జవాబు:
సురలలో ఇంద్రుడు శ్రీకృష్ణుడు.

ఇ) చుక్కలలో చంద్రుడెవరు?
జవాబు:
శ్రీకృష్ణుడు చుక్కలలో చంద్రుడు.

ఈ) నరులలో రాజు ఎవరు?
జవాబు:
నరులలో రాజు శ్రీకృష్ణుడు.

2. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ఉప్పు కప్పురంబు నొక్క పోలిక నుండుఁ
జూడఁ జూడ రుచుల జాడవేరు
పురుషులందుఁ బుణ్య పురుషులు వేరయా
విశ్వదాభిరామ ! వినుర వేమ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) ఉప్పు – కర్పూరం ఎలా ఉంటాయి?
జవాబు:
ఉప్పు – కర్పూరం పైకి చూడటానికి తెల్లగా ఒకే విధంగా ఉంటాయి.

ఆ) ఉప్పు – కర్పూరం రుచి ఎలా ఉంటాయి?
జవాబు:
ఉప్పు – కర్పూరం చప్పరించి చూస్తే రుచులు వేరుగా ఉంటాయి.

ఇ) మానవులు ఎలా ఉంటారు?
జవాబు:
మానవులందరూ ఒకేలా ఉంటారు.

ఈ) మానవులు ఎలాంటివారో ఎలా తెలుస్తుంది?
జవాబు:
మానవుల గుణాల్ని బట్టి మంచివారెవరో, చెడ్డవారెవరో తెలిసిపోతుంది.

3. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

తన కోపమే తన శత్రువు
తన శాంతమె తనకు రక్ష, దయ చుట్టంబౌఁ
తన సంతోషమె స్వర్గము
తన దుఃఖమె నరకమండ్రు, తథ్యము సుమతీ!
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) మనకు శతృవు ఏమిటి?
జవాబు:
మన కోపమే మనకు శత్రువు.

ఆ) శాంతము ఎటువంటిది?
జవాబు:
శాంతము రక్షించేది.

ఇ) స్వర్గము ఎలా ఉంటుంది?
జవాబు:
సంతోషంగా ఉంటే స్వర్గంలా ఉంటుంది.

ఈ) దుఃఖం ఎటువంటిది?
జవాబు:
దుఃఖము నరకము వంటిది.

4. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

కంటికి తెప్ప విధంబున
బంటుగ దాయనుచు నన్నుఁ బాయక నెపుడున్
జంటను నీవుండుటచే
కంటకనుగు పాపములను గడిచితి కృష్ణా.
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) మనం ఎవరికి బంటులము?
జవాబు:
మనం కృష్ణునికి బంటులము.

ఆ) కృష్ణుడు మనల్ని ఎలా కాపాడుతాడు?
జవాబు:
కృష్ణుడు మనల్ని కంటి టెప్పలా కాపాడుతాడు.

ఇ) మనం ఎటువంటి పాపాలను దాటుతాం?
జవాబు:
మనం ముండ్ల వంటి పాపాలను దాటుతాం.

ఈ) మనకు ఎవరి అండ గొప్పది?
జవాబు:
మనకు శ్రీకృష్ణుని అండ గొప్పది.

5. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

చిత్తశుద్ధి గల్గి చేసిన పుణ్యంబు
కొంచమైన నదియుఁ గొదువగాదు
విత్తనంబు మట్టి వృక్షంబునకు నెంత
విశ్వదాభిరామ ! వినుర వేమ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) పుణ్యం ఎలా చేయాలి?
జవాబు:
చిత్తశుద్ధితో పుణ్యకార్యం చేయాలి.

ఆ) పుణ్యకార్యం ఎటువంటిది?
జవాబు:
పుణ్యకార్యం కొంచమైనా గొప్పదే.

ఇ) మజ్జి చెట్టు ఎటువంటిది?
జవాబు:
మట్టి చెట్టు చాలా పెద్దది.

ఈ) మజ్జి చెట్టు విత్తనం ఎంత ఉంటుంది?
జవాబు:
మట్టి చెట్టు విత్తనం చాలా చిన్నది.

6. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

కూరిమి గల దినములలో
నేరము లెన్న ఁడునుఁ గలుగ నేరవు మఱియా
కూరిమి విరసంబైనను
నేరములే తోచుచుండు నిక్కము సుమతీ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) స్నేహంగా ఉండే రోజులలో ఏం కనబడవు?
జవాబు:
స్నేహంగా ఉండే రోజులలో ఎప్పుడూ తప్పులు కనబడవు.

ఆ) విరోధంగా ఉన్నప్పుడు ఏమి కన్పిస్తాయి?
జవాబు:
స్నేహం విరోధంగా ఉన్నప్పుడు ఒప్పులన్నీ తప్పులుగా కన్పిస్తాయి.

ఇ) ఏది నిజము?
జవాబు:
స్నేహంగా ఉంటే తప్పు కూడా ఒప్పుగా కన్పిస్తుంది.

ఈ) పై పద్యము ఏ శతకములోనిది?
జవాబు:
పై పద్యము సుమతీ శతకములోనిది.

7. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

చెప్పకు చేసిన మేలు నొ
కప్పుడయినగాని దాని హర్షింపరుగా
గొప్పలు చెప్పిన నదియును
తప్పేయని చిత్తమందు తలపు కుమారీ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు :
అ) ఏమి చెప్పకూడదు?
జవాబు:
చేసిన మేలును చెప్పకూడదు.

ఆ) గొప్పలు చెప్పడం మంచిదేనా?
జవాబు:
గొప్పలు చెప్పడం మంచిది కాదు.

ఇ) ఈ పద్యం ఎవరిని సంబోధిస్తూ చెప్పారు?
జవాబు:
కుమారిని సంబోధిస్తూ ఈ పద్యం చెప్పారు.

ఈ) పై పద్యానికి ఆధారంగా చేసుకొని ఒక ప్రశ్న తయారు చేయండి.
జవాబు:
పై పద్యానికి తగిన శీర్షికను పెట్టండి.

8. కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదవండి. ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

నీళ్ళలోన మొసలి నిగడి యేనుగు బట్టు
బయట కుక్క చేత భంగపడును
స్థాన బలిమి కాని తన బలిమి కాదయా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ !
ప్రశ్నలు:
అ) మొసలి ఎక్కడ ఉంటే బలంగా ఉంటుంది?
జవాబు:
మొసలి నీటిలో ఉంటే బలంగా ఉంటుంది.

ఆ) బయటకు వస్తే దానిని ఏవి బెదిరిస్తాయి?
జవాబు:
బయటకు వస్తే కుక్కలు కూడా బెదిరిస్తాయి.

ఇ) బలం దేనిని బట్టి పెరుగుతుంది?
జవాబు:
స్థానాన్ని బట్టి బలం పెరుగుతుంది.

ఈ) పై పద్యం ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారు చేయండి.
జవాబు:
పై పద్యంలో ఎన్ని జంతువులున్నాయి?

II. వ్యక్తికరణ – సృజనాత్మకత

ప్రశ్న 1.
“దీపమున్నప్పుడే ఇల్లు చక్కదిద్దుకోవాలి” అంటే మీకేమర్థమయ్యిందో వ్రాయండి.
జవాబు:
ఇల్లు సద్దుకునేటప్పుడు దీపం ఉండాలి. దీపం లేకపోతే ఇంట్లో వస్తువులేవీ కనబడవు. ఏ పనీ చేయలేము. అలాగే కాలం అవకాశం ఉన్నప్పుడే పనులను పూర్తి చేసుకోవాలి. కాలంకానీ, అవకాశం కానీ చేజారిపోతే మళ్ళీ తిరిగిరావు. అందుకే కాలం వృథా చేయకూడదు. ఏ పనిని ఎప్పుడు చేయాలో ఆ పనిని అప్పుడే పూర్తి చేయాలి. వాయిదా వేయడం మంచిది కాదు. అని మాకర్థమయ్యింది.

ప్రశ్న 2.
వేమన చెప్పిన సుభాషితాన్ని వివరించండి.
జవాబు:
వేమన చాలా సుభాషితాలను చక్కగా చెప్పాడు. చాలామంది భూముల కోసం గొడవలు పడతారు, కొట్టుకుంటారు. ప్రక్కవాళ్ళ భూములను ఆక్రమించుకొంటారు. కానీ ఈ భూమి శాశ్వతంగా ఎవరిదీ కాదు. అందుకే భూమి నాది అని ఎవరైనా అంటే భూదేవి నవ్వుతుంది. అలాగే ధనము కూడా శాశ్వతం కాదు. మనకున్నంతలో దానం చేయాలి. అలా దానం చేయని వారిని చూచి ధనం నవ్వుతుంది. జన్మించిన వారికి మరణం తప్పదు. కొందరు యుద్ధరంగంలో భయపడతారు. పారిపోతారు. అలాంటి వారిని చూచి యమధర్మరాజు నవ్వుతాడు. అందుకే భూమి కోసం గొడవపడటం, డబ్బును దానం చేయకుండా దాచుకోవడం, యుద్ధంలో భయపడటం అవివేకం.

ప్రశ్న 3.
చదువు యొక్క గొప్పతనాన్ని వివరించండి.
జవాబు:
అన్ని ధనములలోకి గొప్పది విద్యాధనం. ధనమును పరిపాలకులు పన్నుల రూపంలో దోచుకుంటారు. దొంగలెత్తుకుపోతారు. అన్నదమ్ములు పంచుకుంటారు. కానీ విద్యను ఎవరూ దోచుకోలేరు. ఏ దొంగలూ ఎత్తుకుపోలేరు. అన్నదమ్ములు పంచుకోలేరు. ప్రపంచాన్ని అభివృద్ధి చేసేది విద్య మాత్రమే. అందుకే విద్య యొక్క గొప్పతనాన్ని ఎవరూ కాదనలేరు.

ప్రశ్న 4.
మాటల యొక్క గొప్పతనాన్ని తెలియజేయండి.
జవాబు:
మంచి మాటలు మనకు గౌరవాన్ని పెంచుతాయి. స్నేహితులను పెంచుతాయి. ఏ పనినైనా సాధించటానికి ఉపయోగపడతాయి. అదే చెడ్డ మాటలయితే శత్రువులను పెంచుతాయి. అన్ని పనులను చెడగొడతాయి. శరీరంలో దిగిన బాణపు ముల్లునయినా ఉపాయంతో తీయవచ్చును. కానీ ఇతరుల మనసుకు బాధ కలిగేలా మాట్లాడిన మాటలను తీయలేము. ఆ బాధను పోగొట్టలేము. అందుకే మంచి మాటలను మాట్లాడాలి.

ప్రశ్న 5.
మనం ఎలా ప్రవర్తించాలి?
జవాబు:
అందరితోను మర్యాదగా ప్రవర్తించాలి. అందరిపట్ల ప్రేమ భావనతో ఉండాలి. ఇతరులెవరైనా మనకు అపకారం చేస్తే దానిని వెంటనే మరచిపోవాలి. ఇతరులెవరైనా మనకు మంచి చేస్తే మరచిపోకూడదు. జీవితాంతం గుర్తుపెట్టుకోవాలి.

ప్రశ్న 6.
శతక పద్యాలను చదవడం వలన ప్రయోజనాలను వివరిస్తూ మిత్రునకు లేఖ రాయండి.
జవాబు:

ప్రశ్న 7.
నిన్ను నీవు శతక కవిగా ఊహించుకొని “శతక కవి’ ఏకపాత్రాభినయం రాయండి.
జవాబు:
శతక కవి

పిల్లలూ ! నేను శతక కవిని. చక్కటి శతకం వ్రాశాను. మీరంతా నా శతకపద్యాలు చదువుకోండి. వాటిలో చక్కటి నీతులున్నాయి. భక్తి కూడా ఉంది. మీరా పద్యాలు చదువుకొని, అర్థం చేసుకోండి. అర్థం కానివి మీ ఉపాధ్యాయుడిని అడగండి. నేను చెప్పినట్లుగా నడుచుకొంటే మీ జీవితం నందన వనంలా ఉంటుంది. జీవితంలో ఎదురయ్యే ఏ ఒడిదుడుకులకు భయపడక్కర్లేదు. జీవితం హాయిగా ఉంటుంది. మీరు చదువుకొన్న శతకపద్యాలు మీకు మార్గదర్శకాలు.

ఇంకొక శతకం రాస్తున్నాను. అది కూడా చదువుకొందురు గాని. మీ అందరికీ నా ఆశీస్సులు. చక్కగా చదువుకొని వృద్ధిలోకి రండి. సమాజానికి మంచి చేయండి. తల్లిదండ్రులను జాగ్రత్తగా చూసుకోండి. తల్లిదండ్రులు చెప్పినట్లు వినండి.

మళ్ళీ మాట్లాడుకొందాం. ఈ సారి మీ పాఠశాలకు వస్తా.

III. భాషాంశాలు

1. పర్యాయపదాలు:

సుభాషితము = మంచిమాట, మంచి పలుకు
దీపము = దివ్వె, తిర్లిక
తెలుగు = తెనుగు, ఆంధ్రము
భూమి = పుడమి, ధరణి
ధనము = డబ్బు, సంపద
కాలుడు = యముడు, సమవర్తి
దొంగ = తస్కరుడు, మ్రుచ్చు
విశ్వము = ప్రపంచము, జగము
తనువు = శరీరం, దేహం
మనము = మనసు, అంతరంగం
జనులు = ప్రజలు, జనములు
దోషము = తప్పు, దోసం
హితము = మేలు, మంచి
ప్రేమ = అనురాగం, ఆప్యాయత
వఱపు = వానలేమి, అనావృష్టి
పుస్తకము = పొత్తము, గ్రంథము
అంబుధి = సముద్రం, సాగరం
తల్లి = మాత, జనని
నిజం = సత్యం, యథార్థం
గిరి = పర్వతం, కొండ
కరుణ = కృప, దయ
కాలము = సమయము, ప్రొద్దు
ఇల్లు = గృహము, సదనము
బిడ్డ = శిశువు, బాలకుడు
నవ్వు = హాసము, దరహాసము
కదనము = యుద్ధము, రణము
దొర = ప్రభువు, ఏలిక
భ్రాతృజనము = సోదరులు, సహోదరులు
విద్య = చదువు, జ్ఞానము
అలుగు = బాణాగ్రం, ములికి
రోషము = కోపం, కినుక
దుఃఖము = బాధ, కష్టం
బుధులు పండితులు, విద్వాంసులు
కీడు = ఆపద, చెడు
సిరి = సంపద, లక్ష్మి
మేఘము = జలదము, అంబుదము
వర్షము = వాన, ఆసారము
భాస్కరుడు = సూర్యుడు, ఆదిత్యుడు
తనూభవుడు = కొడుకు, కుమారుడు
మేన్ = శరీరం, దేహం
దాశరథి = రాముడు, సీతాపతి

వ్యతిరేక పదాలు :

పోయి × వచ్చి
నవ్వు × ఏడ్పు
దొర × దొంగ
సుగుణం × దుర్గుణం
దోషము × నిర్దోషము
హితము × అహితము
కీడు × మేలు
ప్రేమ × ద్వేషం
సఫలము × నిష్ఫలము
పేద × ధనికుడు
ఉన్న × లేక
హీనుడు × అహీనుడు
విద్య × అవిద్య
బాల × వృద్ధ
దోషము × నిర్దోషము
దుఃఖము × సుఖము
మఱపు × జ్ఞప్తి
మర్యాద × అమర్యాద
కలవాడు × లేనివాడు
సత్ఫలము × దుష్ఫలము
నిజం × అబద్ధం

3. ప్రకృతి – వికృతి:

దీపము – దివ్వె
త్రిలింగము – తెలుగు
భూమి – బూమి
నవ్వు – నగవు
విద్య – విద్దె
రోషము – రోసము
దోషము – దోసము
దుఃఖము – దూకలి
హితవు – ఇతవు
మర్యా ద – మరియాద
ప్రేముడి – ప్రేమ
పుస్తకము – పొత్తము
హృదయము – ఎద
హంస – అంచ
శ్రీ – సిరి
ఫలము – పండు
మేఘము – మొగులు

4. సంధులు :

కాలము + ఊరక = కాలమూరక – ఉత్వ సంధి
దీపము + ఉన్న = దీపమున్న – ఉత్వ సంధి
దొంగలు + ఎత్తుక = దొంగలెత్తుక – ఉత్వ సంధి
అలుగులను + అనువున = అలుగులననువున – ఉత్వ సంధి
వచ్చును + అతి = వచ్చునతి – ఉత్వ సంధి
వినుము + ఎన్ని = వినుమెన్ని – ఉత్వ సంధి
కరమును + ఔ = కరమునౌ – ఉత్వ సంధి
కీడును + ఎన్నడు = కీడునెన్నడు – ఉత్వ సంధి
పూర్ణత్వము + అబ్బదు = పూర్ణత్వమబ్బదు – ఉత్వ సంధి
పారిశుధ్యము + ఒకటే = పారిశుధ్యమొకటే – ఉత్వ సంధి
మేలు + అది = మేలది – ఉత్వ సంధి
ఫలంబు + అగున్ = ఫలంబగున్ – ఉత్వ సంధి
మేఘుడు + ఒక = మేఘుడొక – ఉత్వ సంధి
భవుడు + ఒక్కడే = భవుడొక్కడే – ఉత్వ సంధి
లేదు + అనక = లేదనక – ఉత్వ సంధి
నోరు + ఆచి = నోరాచి – ఉత్వ సంధి
వానికి + ఎయ్యెడల = వానికెయ్యెడల – ఉత్వ సంధి
ఉన్న+ అపుడె = ఉన్నయపుడె – ఉత్వ సంధి
నాది + అన్న = నాదియన్న – యడాగమ సంధి
విరిగిన + అలుగుల = విరిగినయలుగుల – యడాగమ సంధి
ఎన్ని + ఉపాయములు = ఎన్నియుపాయములు – యడాగమ సంధి
వెడలునె + అధిపా = వెడలునెయధిపా – యడాగమ సంధి
విడిచిన + ఎడ = విడిచినయెడ – యడాగమ సంధి
కాక + అంబుధుల = కాకయంబుధుల – యడాగమ సంధి

5. కింది పదాల సంధులను విడదీసి, సంధి పేరు రాయండి.

పోయినట్టి = పోయిన + అట్టి – అత్వ సంధి
లేదనకిచ్చువాడు = లేదనక + ఇచ్చువాడు – అత్వ సంధి
విశ్వదాభిరామ = విశ్వద + అభిరామ – సవర్ణదీర్ఘ సంధి
రోషావేశము = రోషము + ఆవేశము – సవర్ణదీర్ఘ సంధి
కాళికాంబ = కాళిక + అంబ – సవర్ణదీర్ఘ సంధి

6. క్రింది సమాసపదాలకు విగ్రహవాక్యాలు రాసి, సమాసం పేరు రాయండి.

7. కింది వాక్యాలలో విభక్తి ప్రత్యయాలు గుర్తించి రాయండి.

1. గొప్పరాయందు తప్పులు వెతకకు.
జవాబు:
అందు – సప్తమీ విభక్తి

2. భగవంతుని గూర్చి తపస్సు చేశాడు.
జవాబు:
గూర్చి – ద్వితీయా విభక్తి

3. హనుమంతుని చేత లంక కాల్చబడెను.
జవాబు:
చేత – తృతీయా విభక్తి

8. కింద గీత గీసిన వానికి సరైన జవాబులను గుర్తించి బ్రాకెట్లలో రాయండి.

1. కాలుడు అంటే భయపడనివారుండరు. (అర్థం గుర్తించండి)
అ) యముడు
ఆ) మగడు
ఇ) రౌడీ
జవాబు:
అ) యముడు

2. ఈ విశ్వం చాలా చిత్రమైనది. (అర్థం గుర్తించండి)
అ) ఆకాశం
ఆ) ప్రకృతి
ఇ) ప్రపంచం
జవాబు:
ఇ) ప్రపంచం

3. అనవసరంగా రోషం ప్రదర్శించకూడదు. (అర్థం గుర్తించండి)
అ) దోషం
ఆ) కోపం
ఇ) పరాక్రమం
జవాబు:
ఆ) కోపం

4. దీపము వెలిగిస్తే చీకటిపోతుంది. (పర్యాయపదాలు గుర్తించండి)
అ) దివ్వె, తిర్లిక
ఆ) పొయ్యి, కాగడా
ఇ) సూర్యుడు, రవి
జవాబు:
అ) దివ్వె, తిర్లిక

5. అంబుధిలో కెరటాలెక్కువ. (పర్యాయపదాలు గుర్తించండి)
అ) గోదావరి, కృష్ణ
ఆ) సముద్రం, సాగరం
ఇ) నది; నదము
జవాబు:
ఆ) సముద్రం, సాగరం

6. కదనము అనర్ధదాయకం. (పర్యాయపదాలు గుర్తించండి)
అ) కత్తి, ఖడ్గం
ఆ) కథ, కత
ఇ) యుద్ధం, రణం
జవాబు:
ఇ) యుద్ధం, రణం

7. అందరితో ప్రేమగా ఉండాలి. (వ్యతిరేకపదం గుర్తించండి)
అ) ద్వేషం
ఆ) ఆప్యాయత
ఇ) అనురాగం
జవాబు:
అ) ద్వేషం

8. మంచి పనిచేస్తే సత్ఫలము వస్తుంది. (వ్యతిరేకపదం గుర్తించండి)
అ) నిష్ఫలము
ఆ) ఫలము
ఇ) దుష్ఫలము
జవాబు:
ఇ) దుష్ఫలము

9. దోషమును సవరించాలి. (వ్యతిరేకపదం గుర్తించండి)
అ) దోసము
ఆ) నిర్దోషము
ఇ) ప్రదోషము
జవాబు:
ఆ) నిర్దోషము

10. మన తెలుగు భాష తియ్యనిది. (ప్రకృతిని గుర్తించండి)
అ) తెనుగు
ఆ) ఆంధ్రము
ఇ) త్రిలింగము
జవాబు:
ఇ) త్రిలింగము

11. పుస్తకము చింపకూడదు. (వికృతిని గుర్తించండి)
అ) పొత్తము
ఆ) పుస్తె
ఇ) పుత్తము
జవాబు:
అ) పొత్తము

12. హంస పాలను త్రాగి, నీటిని విడుస్తుంది. (వికృతిని గుర్తించండి)
అ) హన్స
ఆ) అంచ
ఇ) హమ్స
జవాబు:
ఆ) అంచ

13. చదువును దొంగలెత్తుకుపోరు. (సంధి పేరు గుర్తించండి)
అ) అత్వ సంధి
ఆ) ఇత్వ సంధి
ఇ) ఉత్వ సంధి
జవాబు:
ఇ) ఉత్వ సంధి

14. మేలది (సంధి విడదీసిన రూపం గుర్తించండి)
అ) మేల + అది
ఆ) మేలు + అది
ఇ) మేలె + అది
జవాబు:
ఆ) మేలు + అది

15. భవుడొక్కడే శాశ్వతుడు. (సంధి విడదీసిన రూపం గుర్తించండి)
అ) భవుడు + ఒక్కడే
ఆ) భవుడు + వక్కడే
ఇ) భవుడు + వొక్కడే
జవాబు:
అ) భవుడు + ఒక్కడే

16. నాదియన్న భావం గొప్ప వారికుండదు. (సంధి పేరు గుర్తించండి)
అ) ఇత్వ సంధి
ఆ) అత్వ సం ధి
ఇ) యడాగమం
జవాబు:
ఇ) యడాగమం

17. విరిగిన + అలుగులు (యడాగమ రూపం గుర్తించండి)
అ) విరిగినలుగులు
ఆ) విరిగినయలుగులు
ఇ) విరిగెనలుగులు
జవాబు:
ఆ) విరిగినయలుగులు

18. ఉన్నయపుడె మంచి చేయాలి. (సంధి విడదీసిన రూపం గుర్తించండి)
అ) ఉన్న + అపుడె
ఆ) ఉన్న + యపుడె
ఇ) ఉన్నయ + అపుడె
జవాబు:
అ) ఉన్న + అపుడె

19. వానికేమి రోగం ? (సంధి పేరు గుర్తించండి)
అ) ఉత్వ సంధి
ఆ) అత్వ సంధి
ఇ) ఇత్వ సంధి
జవాబు:
ఇ) ఇత్వ సంధి

20. రామునికెవ్వరూ సాటిరారు. (సంధి విడదీసిన రూపం గుర్తించండి)
అ) రామునకు + ఎవ్వరూ
ఆ) రామునికి + ఎవ్వరూ
ఇ) రామునికె + వ్వరూ
జవాబు:
ఆ) రామునికి + ఎవ్వరూ

21. మఱి + ఏల (సంధి కలిసిన రూపం గుర్తించండి)
అ) మఱేల
ఆ) మఱిఏల
ఇ) మఱీఏల
జవాబు:
అ) మఱేల

22. రామలక్ష్మణులు మహావీరులు. (సమాసం పేరు గుర్తించండి)
అ) ద్విగువు
ఆ) ద్వంద్వ
ఇ) బహుబ్లిహి
జవాబు:
ఆ) ద్వంద్వ

23. అన్నోదకాలు అందరికీ ఉండాలి. (విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి)
అ) అన్న యొక్క ఉదకము
ఆ) అన్న అనే ఉదకం
ఇ) అన్నమును, ఉదకమును
జవాబు:
ఇ) అన్నమును, ఉదకమును

24. పార్వతియును, పరమేశ్వరుడును – సమాసపదం గుర్తించండి.
అ) పార్వతీ పరమేశ్వరులు
ఆ) శివపార్వతులు
ఇ) శివకేశవులు
జవాబు:
అ) పార్వతీ పరమేశ్వరులు

25. కిందివానిలో ద్వంద్వ సమాసపదం గుర్తించండి.
అ) నాకలం
ఆ) ముక్కంటి
ఇ) హరిహరులు
జవాబు:
ఇ) హరిహరులు

26. కిందివానిలో క్రియాపదం గుర్తించండి.
అ) రాముడు
ఆ) చేశాడు
ఇ) యుద్ధం
జవాబు:
ఆ) చేశాడు

27. అతను పాట బాగా పాడాడు. (సర్వనామం గుర్తించండి)
అ) అతను
ఆ) పాట
ఇ) పాడాడు
జవాబు:
అ) అతను

28. నా యొక్క కలము గూర్చి వెళ్లాను. (షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం గుర్తించండి)
అ) యొక్క
ఆ) గూర్చి
ఇ) వెళ్లాను
జవాబు:
అ) యొక్క

29. కృష్ణుడు వెన్నను అతనికి ఇచ్చాడు. (ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయం గుర్తించండి)
అ) ను
ఆ) కి
ఇ) డు
జవాబు:
ఇ) డు

30. లింగ, విభక్తి, వచనములు లేనిది గుర్తించండి.
అ) విశేషణం
ఆ) అవ్యయం
ఇ) నామవాచకం
జవాబు:
ఆ) అవ్యయం

చదవండి – ఆనందించండి

టోపీల వ్యాపారి

ఒక ఊరిలో కాశీనాథుడు అనే ఒక టోపీలు అమ్మేవాడు ఉండేవాడు. అతడు చాలా నీతిమంతుడు. టోపీలను కొద్ది లాభానికే అమ్మేవాడు. అతడు దేశ విదేశాల నుండి తెప్పించిన రంగు రంగుల టోపీలను సరసమైన ధరలకే అమ్మడంతో జనం విరగబడి అతని దగ్గర టోపీలు కొనేవారు. అంగడిలో ఉన్నప్పుడు ఆ రోజు వ్యాపారంలో వచ్చిన డబ్బును అతడు ఓ టోపీలో దాచుకునేవాడు.

ఓ రోజు పూరి జగన్నాథుని రథ మసూత్సవం ఉండడంతో అతడు రథము లాగబడే వీథిలో ఒక చిన్న దుకాణం పెట్టు కున్నాడు. మొదటి రోజే చాలా టోపీలు అమ్మాడు. ఎప్పటిలాగే అతను డబ్బును ఒక టోపీలో దాచాడు. చీకటి పడ్డాక తన సంపాదన ఎంతో లెక్కపెడదామని, తన డబ్బు దాచుకునే టోపీ కొరకు వెతికాడు. టోపీ దొరకలేదు.

అతనికి గుండె ఆగినంత పనైంది. “అమ్మో ! నేను బాగా నష్టపోయానే. పొరపాటున డబ్బు దాచుకునే టోపీని అమ్మేసినట్టున్నాను” అని బాధతో కుమిలిపోతూ, రాత్రంతా నిదురపోలేదు.

మరునాడు ఉదయాన్నే తన దుకాణానికి వెళ్లి ‘ఎవరికైనా తన డబ్బు దాచిన టోపీ దొరికిందా’ అని అడుగసాగాడు.

“ఎవరికైనా నువ్వు డబ్బు దాచిన టోపీ దొరికితే నీకు ఇస్తారా ! నీ మూర్ఖత్వం కాకపోతే ఏంటి” అని జనం ఎగతాళిగా నవ్వారు.

కొంచెం సేపు అయ్యాక, ఒక ముసలాయన దిగులుగా కూర్చున్న కాశీనాథ్ దగ్గరకు వచ్చి “నాయనా! నువ్వు ఇచ్చిన టోపీ చాలా బరువుగా ఉంది. ఇది తీసుకొని నాకు తేలికగా ఉన్న టోపీని ఇవ్వు” అని అన్నాడు.

కాశీనాథుడు ఆ టోపీని తీసుకొని తేలికైన టోపీని ఇచ్చి ఆ ముసలాయనను పంపేశాడు. టోపీ : ఎందుకు బరువుగా ఉంది అని చూడగా, అతనికి అందులో దాచిన డబ్బు కనిపించింది.

‘హమ్మయ్యా !’ అని ఊపిరి పీల్చుకుంటూ, ‘నిజాయితీగా బతికే వారిని దేవుడు ఎప్పుడూ మోసం చేయడని రుజువైంది’ అని తన మనసులో అనుకున్నాడు కాశీనాథుడు.

These AP 7th Class Hindi Important Questions 3rd Lesson हिंदी दिवस will help students prepare well for the exams.

AP State Syllabus 7th Class Hindi 3rd Lesson Important Questions and Answers हिंदी दिवस

7th Class Hindi 3rd Lesson हिंदी दिवस Important Questions and Answers

I. अर्थग्राहयता – प्रतिक्रिया

निम्न लिखित गद्यांश पढ़कर दिये गये प्रश्नों के उत्तर विकल्पों से चुनकर लिखिए।

अच्छे व्यवहार को शिष्टाचार कहते हैं। विनम्रता शिष्टाचार की पहली शर्त है। हमें सदा माता – पिता, अध्यापकों और बड़ों का आदर करना चाहिए। उनके साथ विनम्रता पूर्वक व्यवहार करना चाहिए। जो विनम्र होता है, उसे विद्या प्राप्त होती है। इसलिए विद्यार्थी को विनम्र होना जरूरी है।
1. कैसे व्यवहार को शिष्टाचार कहते हैं।
A) अच्छे
B) सच्चे
C) सुंदर
D) बुरे
उत्तर:
A) अच्छे

2. शिष्टाचार की पहली शर्त क्या है?
A) सफलता
B) विनम्रता
C) मानवता
D) नागररिकता
उत्तर:
B) विनम्रता

3. हमें सदा किनका आदर करना चाहिए?
A) बच्चों का
B) बड़ों का
C) मित्रों का
D) भक्तों का
उत्तर:
B) बड़ों का

4. किसको विनम्र होना जरूरी है?
A) औरतों को
B) बूढ़ों को
C) विद्यार्थी को
D) जानवरों को
उत्तर:
C) विद्यार्थी को

5. विद्या किसे प्राप्त होता है?
A) जो धनवान है
B) जो बलवान है
C) जो बडा है
D) जो विनम्र है
उत्तर:
D) जो विनम्र है

II. अभिव्यक्ति – सृजनात्मकता

निम्न लिखित प्रश्न का उत्तर दो या तीन वाक्यों में लिखिए।

1. हिन्दी दिवस कब मनाते हैं?
उत्तर:
हिंदी दिवस हर साल 14 सितंबर को मनाया जाता है। 14 सितंबर 1949 को भारत संविधान में हिंदी को राजभाषा के रूप में अपनायी गयी। इसलिए हर साल 14 सितंबर को हिंदी दिवस मनाते हैं।

निम्न लिखित प्रश्नों का उत्तर 6 या 8 पंक्तियों में लिखिए।

1. 14 सितंबर को हिन्दी दिवस क्यों मनाया जाता है? हिन्दी सीखने से क्या – लाभ है?
उत्तर:
14 सितंबर 1949 को भारत संविधान ने हिंदी को राजभाषा के रूप में घोषित किया है। हिंदी हमारी राजभाषा और राष्ट्र भाषा है। इसलिए 14 सितंबर को हिंदी दिवस मनाते हैं।

• हिन्दी सीखने से हम देश के किसी भी प्राँत जा सकते हैं।
• मेलजोल और एकता की भावना बढ़ती है।
• हमारे देश की राष्ट्रभाषा और राजभाषा हिन्दी है।
• देश में अधिक संख्या में लोगों से हिन्दी भाषा बोली जाती है। अर्थात् हिन्दी बोलनेवाले देश में अधिक हैं।
• हिन्दी में ही राष्ट्रीय एकता निहित है। देश की एकता के लिए हिन्दी ही उपयुक्त भाषा है।
• हिन्दी सीखना आसान है। हिन्दी भाषा के माध्यम से हमारे देश की संस्कृति और सभ्यता का ज्ञान हमें मिलता है। भाइचारे की भावना बढती है।

2. आपकी पाठशाला में हिंदी दिवस कैसे मनाते हैं?
उत्तर:
हमारी पाठशाला में हर साल 14 सितंबर को हिंदी दिवस मनाया जाता है। विद्यालय में हिंदी दिवस के दिन ये कार्यक्रम हम चलाएँगे।
जैसे :
प्रधानाध्यापक और अन्य अध्यापकों के भाषण। छात्र छात्राओं के भाषण। छात्र – छात्राओं के लिए प्रतियोगिता कार्यक्रम

जैसे :
गीत, संगीत, निबंध लिखना, गीत गाना, वाद – विवाद, चर्चा, हिंदी में अंत्याक्षरी खेल आदि। इस दिन बनी सभा में हिंदी अध्यापक अध्यापिकाएँ हिंदी भाषा का महत्व समझाएँगे। अंत में सब को पुरस्कार दिये जायेगा।

3. हिन्दी दिवस कब और क्यों मनाते हैं?
उत्तर:
भारत प्राचीन एवं विशाल देश है। यहाँ कई भाषाएँ बोली जाती हैं। भारत में करोड़ों लोगों की भाषा हिंदी है। हिंदी जाननेवाले ही भारत में अधिक हैं। हमारे संविधान ने सन् 1949 में 14 सितंबर को हिंदी को राज भाषा के रूप में स्वीकार करते हुए घोषण की। इसलिए भारत भर में 14 सितंबर को हर साल हिंदी दिवस मनाते हैं। इस दिन पाठशालाओं में कई प्रतियोगिताएँ आयोजित की जाती हैं। बड़ी धूमधाम से हिंदी दिवस मनाते हैं।

4. हिन्दी दिवस के बारे में लिखिए।
(या)
हिंदी भारत की राजभाषा है। हिंदी दिवस के बारे में आप क्या जानते हैं?
उत्तर:
भारत हमारा प्राचीन और विशाल देश है। यहाँ अनेक भाषाएँ बोली जाती हैं। ऐसी हालत में जन साधारण को आपस में कार्य करने और एक दूसरे को समझने एक शक्तिशाली भाषा की ज़रूरत है। देश के अधिकांश लोगों से बोलेजानेवाली, समृद्ध साहित्यवाली आसान भाषा ही राष्ट्रभाषा बन सकती है। हिन्दी में ये सभी गुण हैं।

स्वतंत्र भारत की राष्ट्रभाषा बनने का सौभाग्य हिन्दी को मिला है। यह जनता की सेविका है। सारी जनता को एकता के सूत्र में बाँधने की शक्ति रखती है। सन् 1965 ई. तक हिन्दी को राष्ट्रभाषा का पद दिया गया। तब से हिन्दी के प्रचार के विषय में केंद्रीय और प्रांतीय सरकार दोनों अधिक कार्यरत हैं। भारत में हर साल सितंबर 14 को हिन्दी दिवस मनाया जाता है। इस दिन में शिक्षा संस्थाओं में गीत, नाटक, निबन्ध आदि भाषा संबन्धी प्रतियोगिताएँ आयोजित की जाती हैं। इनमें प्रतिभा दिखाये छात्रों को पुरस्कार दिये जाते हैं। प्रण करते हैं कि यथाशक्ति राष्ट्रभाषा के प्रचार व प्रसार में अपना पूर्ण सहयोग देंगे।

अपठित – गद्यांश

नीचे दिये गये गद्यांश को पढ़कर प्रश्नों के उत्तर कोष्ठक में लिखिए।

I. वल्लभ नाम का एक बालक था। वह गुजरात प्रांत के एक छोटे से गाँव में रहता था। उसे पढ़ने का बहुत शौक था। पाठशाला गाँव से काफी दूर थी। बच्चों को पाठशाला जाने के लिए ऊबड – खाबड रास्ता तय करना पडता था । एक दिन वल्लभ अपने साथियों के साथ पाठशाला जाते समय अचानक उसके पैर में रास्ते का पत्थर लगा। पैर के अंगूठे से खून बहने लगा।
प्रश्न :
1. बालक का नाम क्या था?
A) गौरव
B) वल्लभ
C) प्रशांत
D) कुमार
उत्तर:
B) वल्लभ

2. वह कहाँ रहता था?
A) मध्यप्रदेश
B) तेलंगाणा
C) गुजरात
D) अहमदाबाद
उत्तर:
C) गुजरात

3. पाठशाला कहाँ थी?
A) गाँव में
B) गाँव के पास
C) दूसरे गाँव में
D) गाँव से दूर
उत्तर:
D) गाँव से दूर

4. बच्चों को पाठशाला जाने के लिए क्या तय करना पड़ता था?
A) सही रास्ता
B) ऊबड – खाबड रास्ता
C) कांटों का रास्ता
D) पहाडी रास्ता
उत्तर:
B) ऊबड – खाबड रास्ता

5. वल्लभ पाठशाला जाते समय अचानक क्या हुआ?
A) पैर में रास्ते का पत्थर लगा।
B) पैर फिसल गया।
C) अध्यापक से मिला।
D) प्यास लगी।
उत्तर:
A) पैर में रास्ते का पत्थर लगा।

II. रामपुर गाँव में एक किसान रहता था। उसके पास खेती करने के लिए अधिक ज़मीन न थी। वह अपने खेत में तरबूज़ और खीरे उगा रहा था । परंतु एक गीदड खेत में आता और उन्हें बरबाद कर जाता। एक दिन किसान ने खेत में एक जाल लगा दिया। गीदड उसमें फँस गया। उसने गीदड को निर्दया से डंडे से पीटा।
प्रश्न:
1. किसान कहाँ रहता था?
A) अनंतपुर
B) शोलापुर
C) रामपुर
D) नागपुर
उत्तर:
C) रामपुर

2. किसान अपने खेत में क्या – क्या उगा रहा था?
A) चावल और गेहूँ
B) टमाटर और बैंगन
C) अनार और ईख
D) तरबूज़ और खीरे
उत्तर:
D) तरबूज़ और खीरे

3. गीदड क्या कर जाता?
A) फसल को बरबाद कर जाता
B) आराम कर लेता
C) खा लेता
D) खेलता
उत्तर:
A) फसल को बरबाद कर जाता

4. एक दिन किसान ने क्या किया?
A) जाल लगा दिया
B) फसल को काटा
C) खेत में सोया
D) खेत जोता
उत्तर:
A) जाल लगा दिया

5. गीदड कहाँ फँस गया?
A) गड्डे में
B) तालाब में
C) कुए में
D) जाल में
उत्तर:
D) जाल में

III. जंगल में एक तालाब था। उसमें अनेक मेंढक रहते थे। उन मेंढकों में मैटू नाम का एक मेंढक था। वह बडा बहादुर और समझदार था। उसका एक मित्र भी था। उसके मित्र का नाम डैटू था। एक बार मैटू और डैटू गाँव में घूमने के लिए आये। वे दोनों एक ग्वाले के घर में घुस गये। वहाँ दूध से भरी मटकी रखी थी।
प्रश्न:
1. मेंढक कहाँ रहते थे ?
A) नदी में
B) तालाब में
C) कुएँ में
D) पत्थर के नीचे
उत्तर:
B) तालाब में

2. मैटू किस प्रकार का मेंढ़क था?
A) बहादुर
B) समझदार
C) बहादुर और समझदार
D) डरपोक
उत्तर:
C) बहादुर और समझदार

3. मैटू के मित्र का नाम क्या था?
A) डैटू
B) कैटू
C) मोटू
D) लैटू
उत्तर:
A) डैटू

4. एक बार मैटू और डैटू कहाँ आये?
A) शहर में घूमने
B) सिनेमा देखने
C) मित्र से मिलने
D) गाँव में घूमने
उत्तर:
D) गाँव में घूमने

5. वे दोनों कहाँ घुस गये?
A) सिनेमाघर में
B) ग्वाले के घर में
C) किसान के घर में
D) मित्र के घर में
उत्तर:
B) ग्वाले के घर में

IV. तेनाली राम राजा कृष्णदेवराय के अष्टदिग्गजों में एक थे। वह बडे ही चतुर और बुद्धिमान थे। एक दिन राजा ने दरबार में पूछा – “सबसे अच्छा मौसम कौनसा है? किसी ने वसंत बताया तो किसी ने सरदी और किसी ने गरमी को ही सबसे अच्छा मौसम बताया। तेनाली राम ने बरसात को सबसे अच्छा मौसम बताया। फिर राजा ने पूछा सबसे खराब मौसम कौनसा है? तेनालीराम ने सबसे खराब |मौसम भी बरसात को ही बताया।
प्रश्न:
1. तेनाली राम कौन थे?
A) तेनाली प्रांत के
B) मंदबुद्धि
C) अष्टदिग्गजों में एक
D) मूर्ख
उत्तर:
C) अष्टदिग्गजों में एक

2. तेनाली राम कैसे व्यक्ति थे?
A) चतुर और बुद्धिहीन
B) बेवकूफ़
C) लालची
D) चतुर और बुद्धिमान
उत्तर:
D) चतुर और बुद्धिमान

3. राजा ने दरबार में किसके बारे में पूछा?
A) मौसम के बारे में
B) चतुरता के बारे में
C) त्याग के बारे में
D) गुण के बारे में
उत्तर:
A) मौसम के बारे में

4. तेनाली राम ने किसे अच्छा मौसम बताया?
A) वसंत
B) गर्मी
C) सरदी
D) बरसात
उत्तर:
D) बरसात

5. तेनाली राम ने सबसे खराब मौसम किसे बताया?
A) वसंत
B) गर्मी
C) सरदी
D) बरसात
उत्तर:
D) बरसात

V. नारायणपुर नामक गाँव में रामय्या नामक एक किसान रहता था। वह अपने खेत की खुदाई करते समय एक बहुत बडा ‘देग’ मिला। वह देग इतना बड़ा था कि उसमें एक साथ सौ लोगों के लिए चावल पकाये जा सकते थे। किसान के लिए वह देग बेकार था। उसने देग को एक तरफ रख दिया और दोबारा खुदाई में जुट गया।
प्रश्न:
1. रामय्या कहाँ रहता था?
A) रामापुर
B) नारायणपुर
C) अनंतपुर
D) रमापुर
उत्तर:
B) नारायणपुर

2. उसे क्या मिला?
A) बडा देग
B) छोटा देग
C) मटका
D) टोकरी
उत्तर:
A) बडा देग

3. उसमें एक साथ कितने लोगों के लिए चावल पकाये जा सकते थे?
A) बीस
A) बीस
B) पचास
C) सौ
D) हज़ार
उत्तर:
C) सौ

4. किसान के लिए वह देग कैसा था?
A) उपयोगी
B) अनोखा
C) महँगा
D) बेकार
उत्तर:
D) बेकार

5. किसान ने देग को क्या किया?
A) बेच डाला
B) एक तरफ़ रख दिया
C) फिर मिट्टी में रख दिया
D) घर भेजा
उत्तर:
B) एक तरफ़ रख दिया

व्याकरण काय

सूचना के अनुसार उत्तर लिखिए।

1. सही कारक चिह्नों से ख़ाली जगहें भरिए।
उत्तर:
(CSO Ress roosos.) (ने, लिए, की, को)
आप सब …1…. हिन्दी दिवस की हार्दिक बधाई।
हिन्दी हमारे देश …2… राजभाषा है।
इसे सीखना हमारे …3…. बहुत ज़रूरी है।
सरिता ….4….. भाषण में और क्या कहा होगा?
उत्तर:
1) को 2) की 3) लिए 4) ने.

2. सही क्रिया शब्दों से ख़ाली जगहें भरिए। (SODostsexvidgsaves Prev podsos.)
1) विशेष कार्यक्रम की तैयारी ……. रही है। (पल / चल)
उत्तर:
चल

2) मुझे भी गीत …… दो। (सुना | सिखा)
उत्तर:
सिखा

3) आओ आज हिन्दी दिवस ……….। (बनाओ | मनाओ)
उत्तर:
मनाओ

4) आप सबको हिन्दी दिवस की हार्दिक बधाई ….. हैं। (पढते | कहते)
उत्तर:
कहते

5) सरिता अभिनय करते …….. है। (पढाती / बताती)
उत्तर:
बताती

3. रेखांकित शब्दों की वर्तनी शुद्ध करके लिखिए।
1) भारत का संविदान महान है।
उत्तर:
संविधान

2) हिन्दी हमारे देश की राझभाषा है।
उत्तर:
राजभाषा

3) मैं अच्छी तरह समज गयी।
उत्तर:
समझ

4) कल एक विशेष कारयक्रम है।
उत्तर:
कार्यक्रम

5) भारत में हिन्दी बोलनेवाले अदिक हैं।
उत्तर:
अधिक

4. रेखांकित शब्दों के पर्यायवाची शब्द लिखिए। (sorgetariandives)
1) दोनों बातचीत करते चलती हैं।
उत्तर:
वार्तालाप

2) कल एक विशेष कार्यक्रम है।
उत्तर:
असाधारण

3) हिन्दी को ही अपनाओ।
उत्तर:
स्वीकारो

4) अध्यापक महोदय अच्छे आदमी हैं।
उत्तर:
शिक्षक

5) सबको हिन्दी दिवस की हार्दिक बधाई।
उत्तर:
दिली

5. रेखांकित शब्दों के विलोम शब्द लिखिए। (ges 35ves)

1) कल एक विशेष कार्यक्रम है।
उत्तर:
साधारण

2) भारत में हिन्दुओं की संख्या अधिक है।
उत्तर:
कम

3) यह हमारा अपना देश है।
उत्तर:
पराया

4) तुम कहाँ से आ रही हो?
उत्तर:
जा

5) उसके यहाँ बहुत पैसे हैं।
उत्तर:
कम

6. रेखांकित शब्दों के लिंग बदलकर वाक्य फिर से लिखिए।

1) हमारे अध्यापक बहुत अच्छे हैं।
उत्तर:
हमारी अध्यापिका बहुत अच्छी हैं।

2) आप हमारे प्रधानाध्यापकजी हैं।
उत्तर:
आप हमारे प्रधानाध्यापिकाजी हैं।

3) वह मेरा भाई है।
उत्तर:
वह मेरी बहिन है।

7. रेखांकित शब्दों के वचन बदलकर वाक्य फिर से लिखिए।

1) सहेली मेरी बहुत अच्छी है।
उत्तर:
सहेलियाँ मेरी बहुत अच्छी हैं।

2) कार्यक्रम की तैयारी हो रही है।
उत्तर:
कार्यक्रम की तैयारियाँ हो रही हैं।

3) तुम हिन्दी दिवस मनाओ।
उत्तर:
आप हिन्दी दिवस मनाइए।

4) भाषा हमें एक दूसरे से मिलाती है।
उत्तर:
भाषाएँ हमें एक दूसरे से मिलाती हैं।

5) गुरु हमारे लिए पूजनीय हैं।
उत्तर:
गुरुजन हमारे लिए पूजनीय हैं।

6) आपको हमारी हार्दिक बधाई।
उत्तर:
आपको हमारी हार्दिक बधाइयाँ।

8. नीचे दिये गये शब्दों को वाक्यों में प्रयोग कीजिए।

1) तैयारी :
आज यहाँ एक कार्यक्रम की तैयारी हो रही है।

2) मनाया जाना :
जन्मदिन का मनाया जाना बहुत अच्छी बात है।

3) अपनाना :
हमें हर अच्छी आदत को अपनानी है।

4) हर साल :
मैं हर साल तिरुपति जाता हूँ।

5) भाषण देना :
नेता लोग अच्छे भाषण देते हैं।

6) बधाई :
मित्र के जन्म दिन पर मैं ने बधाई दी।

7) ज़रूरी :
राम ज़रूरी काम पर शहर गया।

9. अंकों को अक्षरों में लिखिए।

1) 11 (११) – ग्यारह
2) 9 (९) – नौ
3) 18 (१८) – अठारह
4) 14 (१४) – चौदह
5) 5 (५) – पाँच
6) 16 (१६) – सोलह

10. विशेषण शब्दों को पहचानकर लिखिए।
1) तुम आज बड़ी खुश हो।
उत्तर:
बडी

2) कल एक विशेष कार्यक्रम है।
उत्तर:
विशेष

3) हम हर साल हिन्दी दिवस मनाते हैं।
उत्तर:
हर

4) देश में हिन्दी बोलनेवाले अधिक हैं।
उत्तर:
अधिक

5) आपको हमारी हार्दिक बधाई।
उत्तर:
हार्दिक

6) हिन्दी सीखना हमारे लिए बहुत ज़रूरी है।
उत्तर:
बहुत

11. दो वाक्यों को और / कर शब्द से जोडकर एक वाक्य बनाइए।

1) सरिता, रोज़ी सहेलियाँ हैं। वे रास्ते में मिलती हैं।
उत्तर:
सरिता, रोज़ी सहेलियाँ हैं और रास्ते में मिलती हैं।

2) यह हमारा यालय है। कल यहाँ एक विशेष कार्यक्रम हो रहा है।
उत्तर:
यह हमारा विद्यालय है और कल यहाँ एक विशेष कार्यक्रम हो रहा है।

3) कल 14 सितंबर है। हम हिन्दी दिवस मनाते हैं।
उत्तर:
कल 14 सितंबर है और हम हिन्दी दिवस मनाते हैं।

4) सरिता अभिनय करती है। वह बोलती है।
उत्तर:
सरिता अभिनय करती है और बोलती है।

5) रोज़ी ने सरिता को गाना सिखाया। उसे तैयार किया।
उत्तर:
रोज़ी ने सरिता को गाना सिखाकर उसे तैयार किया।

12. नीचे दिये गये वाक्यों में अशुद्ध वाक्य पहचानकर कोष्टक में (✗) लगाइए।

अ) 1) मैं ने बोला। ( ) 2) तुमने कहा। ( )
3) आप ने खाया। ( ) 4) सीता ने पढ़ा। ( )
उत्तर:
1

आ) 1) मैं जाता हूँ। ( ) 2) तुम लिखते हैं। ( )
3) हम पढ़ते हैं। ( ) 4) सीता गाती है। ( )
उत्तर:
2

इ) 1) रमेश लायेगा। ( ) . 2) पिताजी जायेंगे। ( )
3) माताजी करेंगी। ( ) 4) प्रसाद देखेंगे।
उत्तर:
4

ई) 1) तुम आओ। ( ) 2) आप मत पीजिए। ( )
3) राजू काम कर। ( ) 4) मैं काम पर जाना है। ( )
उत्तर:
4

13. अशुद्ध वर्तनीवाले कोष्ठक में (✗) लगाइए।
अ) 1) कार्यक्रम ( ) 2) सितंबर ( ) 3) राजबाषा ( ) 4) अधिक ( )
उत्तर:
3

आ) 1) सहेलियाँ ( ) 2) बतचीत ( ) 3) विद्यालय ( ) 4) प्रधानाध्यापक ( )
उत्तर:
2

14. अंकों में लिखिए।
अ) 1) आठ – 8
2) बारह – 12
3) छः – 6
4) तेरह – 13
5) उन्नीस – 19
6) सात – 7

7th Class Hindi 3rd Lesson हिंदी दिवस 1 Mark Bits

निर्देश के अनुसार उत्तर दीजिए।

1. “सहेली” शब्द का पर्यायवाची शब्द क्या है?
A) दोस्त
B) मित्र
C) सखी
D) सही
उत्तर:
C) सखी

2. “विशेष” शब्द का समानार्थक शब्द क्या है?
A) विशेषण
B) खास
C) अंतिम
D) सूक्ष्म
उत्तर:
B) खास

3. “छात्रा” शब्द का बहुवचन रूप क्या है?
A) छात्र
B) छात्रं
C) छात्राएँ
D) छात्रों
उत्तर:
C) छात्राएँ

4. हिंदी हमारे देश …….. राज भाषा है। (सही शब्द से रिक्त स्थान भरो)
A) का
B) के
C) को
D) की
उत्तर:
D) की

5. सरिता बातचीत करती है। (रेखांकित शब्द क्या है?)
A) संज्ञा
B) सर्वनाम
C) विशेषण
D) क्रिया
उत्तर:
A) संज्ञा

6. “मुझे भी गीत सिखा दो”| वाक्य में सर्वनाम शब्द क्या है?)
A) गीत
B) भी
C) सिखा
D) मुझे
उत्तर:
D) मुझे

7. मैं रोज़ हिंदी सीखता हूँ। (वाक्य में क्रिया शब्द क्या है?)
A) मैं
B) सीखता
C) हिंदी
D) रोज़
उत्तर:
B) सीखता

8. कल एक विशेष कार्यक्रम है (वाक्य में विशेषण शब्द क्या है?)
A) कल
B) एक
C) विशेष
D) कार्यक्रम
उत्तर:
C) विशेष

9. वर्तनी की दृष्टि से सही शब्द पहचानो।
A) सांविधान
B) संवीधान
C) संविधान
D) संविधन
उत्तर:
C) संविधान

10. वाक्य का सही रूप पहचानो।
A) आज बडी खुश हो तुम
B) बडी खुश हो आज तुम
C) तुम हो आज बडी खुश
D) तुम आज बडी खुश हो।
उत्तर:
D) तुम आज बडी खुश हो।

11. ’23’ अक्षरों में लिखो
A) बाईस
B) बत्तीस
C) तेईस
D) तीनबीस
उत्तर:
C) तेईस

12. गुरु, शिक्षक, विद्यार्थी, अध्यापक इन शब्दों में भिन्न शब्द पहचानो।
A) शिक्षक
B) अद्यापक
C) विद्यार्थी
D) गुरु
उत्तर:
C) विद्यार्थी

13. ध्यान ………. सुनो और सीख लो। (सही शब्द से भरो।)
A) से
B) में
C) को
D) पर
उत्तर:
A) से

14. संविधान में हिंदी राजभाषा के रूप में ……. गयी। (सही क्रिया शब्द से भरिये)
A) अपनाया
B) अपनायी
C) लिखी
D) अपनाओ
उत्तर:
B) अपनायी

15. सरिता तुम कहाँ से आ रही हो? (वाक्य में प्रश्नवाचक शब्द क्या है?)
A) तुम
B) रही हो?
C) कहाँ
D) सरिता
उत्तर:
C) कहाँ

16. 1949 को अक्षरों में लिखो।
A) उन्नीस सौ नौ चालीस
B) उन्नीस सौ उनचास
C) उन्नीस सौ उनचालीस
D) उन्नीस सौ उनतालीस
उत्तर:
B) उन्नीस सौ उनचास

17. हिंदी सीखना हमारे लिए ज़रूरी है। (वाक्य में सर्वनाम शब्द पहचानिये)
A) हिंदी
B) सीखना
C) हमारे
D) ज़रूरी
उत्तर:
C) हमारे

18. भारत में हिंदी दिवस कब मनाया जाता है?
A) 10 जनवरी
B) 14 सितंबर
C) 15 अगस्त
D) 14 मई
उत्तर:
B) 14 सितंबर

19. समझ गयी। (रेखांकित शब्द का विपरीतार्थक शब्द लिखें)
A) नासमझ
B) बेसमझ
C) असमझ
D) मत समझ
उत्तर:
A) नासमझ

20. “अभिनेता” शब्द का स्त्री लिंग रूप लिखिए।
A) अभिनेती
B) अभिनेत्री
C) अभिनेत्रा
D) अनभिनेता
उत्तर:
B) अभिनेत्री

21. मेरी पाठशाला विशाल है। रेखांकित शब्द क्या है?
A) सर्वनाम
B) संज्ञा
C) क्रिया
D) विशेषण
उत्तर:
B) संज्ञा

22. रोजी और सरीता अलग – अलग विद्यालय में पढ़ रहे है। इस वाक्य में पुनरुक्ति शब्द क्या है?
A) क्या
B) रोजी और सरीता
C) अलग – अलग
D) विद्यालय
उत्तर:
C) अलग – अलग

23. अपने विद्यालय से कल एक विशेष कार्यक्रम है। रेखांकित शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) पाठशाला
B) घर
C) डाकघर
D) रेल्वे स्टेश्न
उत्तर:
A) पाठशाला

24. मैं तुम्हे बुला रही हूँ। यह वाक्य किस काल में है?
A) भूतकाल में
B) वर्तमानकाल में
C) भविष्यत काल में
D) असन्न भूतकाल में
उत्तर:
B) वर्तमानकाल में

25. हमारी राजभाषा क्या है?
A) हिन्दी
B) तेलुगु
C) तमिल
D) कन्नड
उत्तर:
A) हिन्दी

26. मुझे भी गीत सुनाओ। रेखांकित शब्द को पहचानिए।
A) संज्ञा
B) सर्वनाम
C) क्रिया
D) विशेषण
उत्तर:
B) सर्वनाम

27. हिन्दी को ही देश की राजभाषा क्यों चुना गया? इस वाक्य में प्रश्न वाचक शब्द को पहचानिए।
A) हिन्दी को
B) देश की
C) क्यों
D) कुछ नहीं
उत्तर:
C) क्यों

28. हिन्दी दिवस के दिन एक दूसरे को क्या देते हैं?
A) बधाई
B) फल
C) फूल
D) सब्जी
उत्तर:
A) बधाई

29. हिन्दी हमारे देश की राजभाषा है। रेखांकित शब्द का पर्याय शब्द पहचानिए।
A) स्वदेश
B) विदेश
C) परदेश
D) अपना देश
उत्तर:
A) स्वदेश

30. हमारे देश में सब से अधिक है। रेखांकित शब्द का विलोम शब्द पहचानिए।
A) ज्यादा
B) सर्वाधिक
C) कम
D) बडा
उत्तर:
C) कम

31. मैं भाषण सुनता हूँ। इस वाक्य में क्रिया शब्द को पहचानिए।
A) सुनता
B) मैं
C) भाषण
D) कुछ नहीं
उत्तर:
A) सुनता

32. तैयारी चल रही है। रेखांकित शब्द का अर्थ क्या है।
A) निर्माण करना
B) आयोजन करना
C) लिखना
D) पढना
उत्तर:
B) आयोजन करना

33. “तैयारी” शब्द का प्रत्यय पहचानिए।
A) तै
B) या
C) री
D) ई
उत्तर:
D) ई

34. इसे सीखन हमारे लिए बहुत जरूरी है। रेखांकित शब्द को पहचानिए।
A) क्रिया
B) विशेषण
C) संज्ञा
D) सर्वनाम
उत्तर:
A) क्रिया

35. “अभिनय” शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) नाटक
B) नृत्य
C) गीत
D) गाना
उत्तर:
A) नाटक

36. बेमेल शब्द को पहचानिए।
A) हिन्दी
B) तमिल
C) अंग्रेजी
D) कार्यक्रम
उत्तर:
D) कार्यक्रम

37. इसलिए हर साल इस दिन हिन्दी दिवस मनाया जाता है। रेखांकित शब्द का अर्थ पहचानिए।
A) हर वर्ष
B) एक दिन
C) हर दिन
D) हर मास
उत्तर:
A) हर वर्ष

38. तुम आज बडी खुश हो। रेखांकित शब्द का वचन पहचानिए।
A) खुशी
B) खुशियाँ
C) खुशों
D) खुशीएँ
उत्तर:
B) खुशियाँ

39. “ध्यान से सुनो ! और सीख लो” यह किस प्रकार का वाक्य है?
A) विधान वाचक
B) आज्ञा वाचक
C) निषेध वाचक
D) प्रश्न वाचक
उत्तर:
B) आज्ञा वाचक

40. राजभाषा के रूप में क्यों चुना गया? यह किस प्रकार का वाक्य है?
A) विधानवाचक
B) संदेह वाचक
C) निषेध वाचक
D) प्रश्न वाचक
उत्तर:
B) संदेह वाचक

41. हिन्दी एक महत्वपूर्ण भाषा है। रेखांकित शब्द का विलोम पहचानिए।
A) महत्वहीन
B) महत्व सहित
C) प्रसिद्ध
D) लोकप्रिय
उत्तर:
A) महत्वहीन

42. तुम आज बड़ी खुश हो। रेखांकित शब्द का विलोम पहचानिए।
A) अभी
B) कल
C) सुबह
D) श्याम
उत्तर:
B) कल

43. सरिता आज बहुत खुश है। रेखांकित शब्द का विलोम पहचानिए।
A) दुःख
B) हँस
C) नाखुश
D) बेखुश
उत्तर:
A) दुःख

44. उसी तैयारी चल की रही है। इस वाक्य का सीधा क्रम पहचानिए।
A) तैयारी उसी चल रही की है।
B) चाल की रही है उसी तैयारी।
C) उसी की तैयारी चल रही है।
D) चल उसी की तैयारी रही है।
उत्तर:
C) उसी की तैयारी चल रही है।

45. हिन्दी दिवस के दिन अध्यापक भाषण दिये। रेखांकित शब्द का लिगं बदलकर लिखिए।
A) अद्यापिका
B) अध्यापकी
C) अध्यापक
D) अध्यापिकाएँ
उत्तर:
A) अद्यापिका

46. विद्यालय में छात्र पढाई करते हैं। रेखांकित शब्द का वचन बदलकर लिखिए।
A) छात्री
B) छात्राएँ
C) छात्रे
D) छात्रों
उत्तर:
B) छात्राएँ

47. सरिता और रोजी सहेलियाँ है। रेखांकित शब्द का वचन बदलकर लिखिए।
A) सेहलियों
B) सहेलियो
C) सहेली
D) सेहलिएँ
उत्तर:
C) सहेली

48. हिंदी दिवस के दिन प्रधानाध्यापक जी से भाषण दिया गया। इस वाक्य का काल पहचानिए।
A) भूत काल
B) वर्तमान काल
C) भविष्यत काल
D) तात्कालिक वर्तमान काल
उत्तर:
A) भूत काल

49. हिंदी देश की राजभासा है। (रेखांकित शब्द की सही वर्तनी पहचानिए।)
A) रजबासा
B) राजभाषा
C) रजबाषा
D) राझभाशा
उत्तर:
B) राजभाषा

50. हम हिन्दी को पसंद करते हैं। वाक्य में सर्वनाम शब्द पहचानिए।
A) हम
B) हिन्दी
C) पसंद
D) करते
उत्तर:
A) हम

51. आजकल सब को हिंदी सीखना पढेगा। इस वाक्य का काल पहचानिए।
A) भूत
B) वर्तमान
C) पूर्ण भूत
D) भविष्यत
उत्तर:
D) भविष्यत

52. हिंदी राज भाषा है। रेखांकित शब्द का वचन पहचानिए।
A) भाषाओं
B) भाषाएँ
C) भाषों
D) भाषे
उत्तर:
B) भाषाएँ

These AP 7th Class Telugu Important Questions 4th Lesson మేలిమి ముత్యాలు will help students prepare well for the exams.

AP State Syllabus 7th Class Telugu 4th Lesson Important Questions and Answers మేలిమి ముత్యాలు

7th Class Telugu 4th Lesson మేలిమి ముత్యాలు Important Questions and Answers

I. అవగాహన – ప్రతిస్పందన

ఈ కింది పరిచిత పద్యాలను చదివి, ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

1. కలిమిగల లోభికన్నను
విలసితముగ బేద మేలు వితరణి యైనన్
చలిచెలమ మేలు కాదా
కులనిధి యంభోధికన్న గువ్వలచెన్నా !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) ఎవరి కన్న పేద మేలు ?
జవాబు:
సంపదకల లోభి కన్న పేద మేలు.

ఆ) లోభికన్న పేద ఎప్పుడు మేలు?
జవాబు:
పేద వితరణి (దాత) అయితే, లోభివాని కన్న మేలు.

ఇ) చలిచెలమ దేనికన్న మేలు?
జవాబు:
చలిచెలమ అంభోధి (సముద్రము) కన్న మేలు.

ఈ) చలిచెలమ అంభోధి కన్న ఎందుకు మేలని చెప్పగలవు.
జవాబు:
చలిచెలమలో నీళ్ళు కొంచెమే ఉన్నా అవి త్రాగడానికి పనికి వస్తాయి. సముద్రంలో నీళ్ళు ఎక్కువగా ఉన్నా ఉప్పుగా ఉండి అవి త్రాగడానికి పనికిరావు. అందువల్ల చలిచెలమ, అంభోధికన్న మేలు.

2. పుస్తకముల నీవు పూవువలెను జూడు
చింపఁబోకు మురికి చేయఁబోకు
పరుల పుస్తకముల నెరవు తెచ్చితి వేని
తిరిగి యిమ్ము వేగ, తెలుఁగు బిడ్డ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) పుస్తకములను ఎలా చూడాలి?
జవాబు:
పుస్తకములను పువ్వుల్లా చూడాలి.

ఆ) పుస్తకాల విషయంలో ఎలాంటి శ్రద్ధ తీసుకోవాలి?
జవాబు:
పుస్తకాలను చింపరాదు. మురికి చేయరాదు.

ఇ) ఇతరుల పుస్తకముల విషయంలో ఎలా ఉండాలి?
జవాబు:
ఇతరుల పుస్తకాలు ఎరవు తెస్తే వేగంగా వారికి తిరిగి ఇయ్యాలి.

ఈ) ఎరవు తేవడం అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
అవసరం కోస ఇతరులను అడిగి తెచ్చుకోవడం.

3. పుత్తడిగలవాని పుండుబాడైనను
వసుధలోన చాల వారకెక్కు
పేదవాని యింట పెండైన యెరుగరు
విశ్వదాభిరామ! వినుర వేమ !
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) ‘ధనవంతుడు చిన్న కురుపుతో బాధపడితే’ అనే అర్థం వచ్చే పంక్తి ఏది?
జవాబు:
‘పుత్తడి గలవాని పుండు బాధైనను’ అనే పంక్తి పై భావాన్ని ఇస్తుంది.

ఆ) ఏ విషయం పెద్దగా ప్రచారమవుతుంది?
జవాబు:
పుత్తడిగల వాని పుండు బాధ పెడితే, ఆ వార్త బాగా ప్రచారము అవుతుంది.

ఇ) ‘వార్తకెక్కు’ అంటే ఏమిటి?
జవాబు:
వార్తలలోకి వస్తుంది. అంటే అంతా ఆ విషయం గూర్చి చెప్పుకుంటారు.

ఈ) ఏ విషయాన్ని జనం పట్టించుకోరు?
జవాబు:
బీదవాడి ఇంట్లో పెళ్ళి జరిగినా ఎవరికీ తెలియదు.

4. పత్రికొకటియున్న పదివేల సైన్యము
పత్రికొక్కటున్న మిత్రకోటి
ప్రజకు రక్షలేదు పత్రికలేకున్న
వాస్తవమ్ము నార్లవారి మాట
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) ఏది పదివేల సైన్యంతో సమానము?
జవాబు:
పత్రిక ఒక్కటి ఉంటే అది పదివేల సైన్యం వంటిది.

ఆ) ‘పత్రిక కోటి స్నేహితులతో సమం’ అనే భావం వచ్చే పంక్తి ఏది?
జవాబు:
పత్రికొక్కటున్న మిత్రకోటి” – అనే పంక్తి పై భావాన్ని ఇస్తుంది.

ఇ) ఏమి లేకపోతే ప్రజలకు రక్షణ లేదు?
జవాబు:
పత్రిక లేకపోతే ప్రజలకు రక్షణ లేదు.

ఈ) ‘నార్లవారి మాట’ శతక రచయిత ఎవరు?
జవాబు:
నార్లవారి మాట శతక రచయిత, “శ్రీ నార్ల వెంకటేశ్వరరావుగారు.”

5. “సత్యసూక్తి ఘటించు ధీజడిమ మాన్చు
గౌరవమొసంగు. జనులకు గలుషమడంచు
గీర్తిఁ బ్రకటించు చిత్తవిస్ఫూర్తిఁ జేయు
సాధుసంగంబు సకలార్థ సాధకంబు.
ప్రశ్నలు – జవాబుల
అ) సకలార్థ సాధకము ఏది?
జవాబు:
సాధుసంగము (సజ్జన సహవాసులు) సకలార్థ సాధకము.

ఆ) సాధుసంగము దేనిని ఘటిస్తుంది?
జవాబు:
సాధుసంగము సత్యసూక్తిని ఘటిస్తుంది.

ఇ) సాధుసంగము దేనిని పోగొడుతుంది?
జవాబు:
సాధుసంగము ధీజడిమను అనగా బుద్ధిమాంద్యాన్ని పోగొడుతుంది.

ఈ) ‘కీర్తిని వ్యాపింపజేస్తుంది. మనస్సును బాగుచేస్తుంది’ అనే అర్థం వచ్చే పంక్తి ఏది?
జవాబు:
కీర్తి ప్రకటించు చిత్త విస్ఫూర్తి ‘జేయు’ అనే పద్య పంక్తి పై భావాన్ని ఇస్తుంది.

ఈ క్రింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదివి, ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

1. అక్షరంబు వలయు కుక్షి జీవనులకు
నక్షరంబు జిహ్వ కిక్షు రసము
అక్షరంబు తన్ను రక్షించు గావున
నక్షరంబు లోక రక్షితంబు
ప్రశ్నలు
అ) మానవులకు ఏం కావాలి?
జవాబు:
మానవులకు అక్షరం (విద్య) కావాలి.

ఆ) అక్షరం జిహ్వకు ఎటువంటిది?
జవాబు:
అక్షరం జిహ్వకు చెరకురసం వంటిది.

ఇ) అక్షరము దేనిని రక్షిస్తుంది?
జవాబు:
అక్షరము తనను (చదువుకున్నవానిని) రక్షిస్తుంది.

ఈ) ఈ పద్యానికి శీర్షికను సూచించండి.
జవాబు:
ఈ పద్యానికి శీర్షిక ‘అక్షర మహిమ.

2. పరగ రాతి గుండు పగులఁ గొట్టఁగవచ్చు
కొండలన్ని పిండి కొట్టవచ్చు
కఠినచిత్తు మనసు కరిగింపఁగా రాదు
విశ్వదాభిరామ ! వినుర వేమ!
ప్రశ్నలు :
అ) వేటిని పగుల గొట్టవచ్చును?
జవాబు:
రాతి గుండులను పగుల గొట్టవచ్చును.

ఆ) వేటిని పిండి కొట్టవచ్చును?
జవాబు:
కొండలను పిండి కొట్టవచ్చును.

ఇ) ఎవరి మనస్సుని కరిగించలేము?
జవాబు:
కఠిన చిత్తుని మనస్సుని కరిగించటము కష్టము.

ఈ) పై పద్యము ఏ శతకములోనిది?
జవాబు:
పై పద్యము వేమన శతకము లోనిది.

3. ఇద్దఱు గూడుక యొక చో
నొద్దిక మాటాడుచుండ నొదిగి యొదిగి యా
యొద్దకు జనగూడదు తన
పెద్దతనం బెల్ల సణఁగ బెట్టు గుమారీ !
ప్రశ్నలు :
అ) ఇద్దరు మాట్లాడుకొనునప్పుడు ఏం చేయరాదు?
జవాబు:
వారి మధ్యకు వెళ్ళి మాట్లాడకూడదు.

ఆ) ఎటువంటి స్థలమునకు వెళ్ళకూడదు?
జవాబు:
ఇద్దరు మాట్లాడుకొను స్థలమునకు వెళ్ళకూడదు.

ఇ) అటువంటి చోటికి వెడితే ఏం జరుగుతుంది?
జవాబు:
తన గొప్పతనం, పెద్దతనం పోతుంది.

ఈ) పై పద్యంలోని నీతి ఏమిటి?
జవాబు:
రహస్యాలు వినకూడదు.

4. అక్కరకు రాని చుట్టము
మ్రొక్కిన వరమీని వేల్పు, మోహరమునఁ దా
నెక్కిన బాఱని గుఱ్ఱము
గ్రక్కున విడువంగ వలయుఁ గదరా సుమతీ!
ప్రశ్నలు:
అ) ఎటువంటి చుట్టమును విడిచిపెట్టాలి?
జవాబు:
సమయమునకు సహాయము చేయని చుట్టమును విడిచిపెట్టేయాలి.

ఆ) ఎటువంటి దైవమును విడిచిపెట్టాలి?
జవాబు:
నమస్కరించిననూ వరమీయని దేవుణ్ణి విడిచి పెట్టవలెను.

ఇ) యుద్ధములో ఎవరిని విడిచిపెట్టాలి?
జవాబు:
యుద్ధములో తానెక్కగా పరిగెత్తని గుఱ్ఱమును వెంటనే విడిచిపెట్టాలి.

ఈ) పై పద్యములోని నీతి ఏమిటి?
జవాబు:
అవసరానికి ఉపయోగపడని వాటిని వెంటనే విడిచి పెట్టాలి.

5. ఈ కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
మేడిపండు చూడ మేలిమై యుండును
పొట్టవిప్పి చూడ పురుగులుండు
పిటికి వాని మదిని బింకమీలాగురా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ !
ప్రశ్నలు :
1. మేడి పండు పైకి ఎలా ఉంటుంది?
జవాబు:
మేలిమిగా.

2. పైకి ధైర్యంగా లోపల భయంగా ఉండడాన్ని సూచించే పద్యపాదం ఏది?
జవాబు:
పిటికి వాని మదిని బింకమీలాగురా.

3. మేడి పండును ఎవరితో పోల్చారు?
జవాబు:
పిటికివానితో

4. ఈ పద్యానికి మకుటం ఏది?
జవాబు:
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ.

6. ఈ కింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
సిరి తా వచ్చిన వచ్చును
సలలితముగ నారికేళ సలిలము భంగిన్
సిరితా పోయిన పోవును
కరిమ్రింగిన వెలగపండు కరణిని సుమతీ !
ప్రశ్నలు :
1. ‘సిరి’ ఎట్లా వస్తుంది?
జవాబు:
టెంకాయలోనికి నీరెలా తెలియకుండా చేరుతుందో అలాగే సంపద ‘తెలియకుండానే వస్తుంది.

2. ‘సిరి’ ఎలా పోతుంది?
జవాబు:
ఏనుగు తిన్న వెలగపండు గుజ్జువలె సంపద పోతుంది.

3. ఈ పద్యాన్ని చదివి నీవు ఏమి గ్రహించావు?
జవాబు:
సంపదలు నిత్యములు కావు.

4. ఈ పద్యము ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారు చేయండి.
జవాబు:
సుమతీ శతక కర్త ఎవరు?

7. క్రింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు – జవాబులు రాయండి.
పూజకన్న నెంచ బుద్ది నిదానంబు
మాటకన్న నెంచ మనసు దృఢము
కులము కన్న నెంచ గుణము ప్రధానంబు
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ !
ప్రశ్నలు:
1. పూజకంటే ఏది ముఖ్యం?
జవాబు:
బుద్ధి

2. మాటకంటే ఏది దృఢంగా ఉండాలి?
జవాబు:
మనసు

3. పై పద్యం ఏ శతకంలోనిది?
జవాబు:
వేమన

4. పై పద్యం ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారు చేయండి.
జవాబు:
కులం కన్నా ఏది ప్రధానం?

8. ఈ క్రింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదివి, ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
కన్నతల్లి దండ్రి కలహించి విడిపోవ
ప్రేమ లేక పెరుగు పిల్లలిపుడు
నేరగాండ్రలోన జేరు చుండిరి సుమా !
పగ, మనస్సులో న రగులు చుండ.
ప్రశ్నలు:
1. తల్లిదండ్రుల ప్రేమ దూరమైన పిల్లలు ఎలా – మారుతున్నారు?
జవాబు:
నేరచరితులుగా

2. ఎవరు కలహించి విడిపోతున్నారు?
జవాబు:
తల్లి,తండ్రి

3. నేరగాళ్ళగా మారిన పిల్లల మనసులో ఏమి రగులు తుంటుంది?
జవాబు:
పగ

4. తల్లిదండ్రులు ఎలా ఉంటే మీకిష్టం?
జవాబు:
ప్రేమతో

9. ఈ క్రింది అపరిచిత పద్యాన్ని చదివి, ఇవ్వబడిన ఆ ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
కష్టపెట్టబోకు కన్న తల్లి మనసు
నష్టపెట్టబోకు నాన్న పనులు.
తల్లిదండ్రులన్న దైవ సన్నిభులురా
లలితసుగుణజాల తెలుగుబాల.
ప్రశ్నలు:
1. ఎవరి మనసు కష్టపెట్టరాదు?
జవాబు:
కన్నతల్లి మనసు

2. దైవ సన్నిభులు ఎవరు?
జవాబు:
తల్లిదండ్రులు

3. ఎవరి పనులు నష్టపెట్టరాదు?
జవాబు:
నాన్న పనులు

4. పై పద్యం ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారుచేయండి.
జవాబు:
ఈ పద్యములో గల మకుటం ఏది?

II. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత

అ) క్రింది ప్రశ్నలకు ఐదేసి వాక్యాలలో సమాధానాలు రాయండి.

అ). ధనవంతులు, పేదవారి ఇళ్లలో ఏమి జరిగినా ఎవరిని గురించి తొందరగా బయటవాళ్లకు తెలుస్తుంది?
జవాబు:
ధనవంతుడు చిన్న కురుపుతో బాధపడినా కూడా పెద్దగా ప్రచారమవుతుంది.. పేదవాడి ఇంట్లో పెళ్ళి జరిగినా కూడా ఎవరికీ తెలియదు. కావున ధనవంతుడి ఇంట్లో విషయమే తొందరగా బయటవాళ్లకు తెలుస్తుంది.

ఆ) బుద్ధిమంతుడు ఏమి తెలుసుకొని వ్యవహరించాలి?
జవాబు:
చెడ్డవారితో స్నేహం ఉదయంపూట నీడలాగ మొదట ఎక్కువగా ఉండి క్రమక్రమంగా తగ్గిపోతుంది. మంచివారితో స్నేహం మిట్టమధ్యాహ్నపు నీడలాగా మొదట చిన్నదిగా ఉండి క్రమక్రమంగా పెరుగుతూ వస్తుంది. బుద్ధిమంతుడు ఈ రెండింటిలో ఏది మంచిదో తెలుసుకొని వ్యవహరించాలి.

ఇ) మంచితనానికి ఉండే గొప్పతనం ఏమిటి?
జవాబు:
మంచివాళ్లతో సహవాసం మందకొడితనాన్ని పోగొడుతుంది. సత్యాన్ని మాట్లాడేలా చేస్తుంది. మంచి గౌరవాన్ని ఇస్తుంది. , పాపాలను పోగొడుతుంది. మనస్సును శుభ్రపరుస్తుంది. కీర్తిని వ్యాపింపచేస్తుంది. లోకంలో మంచితనం చేయలేని మంచి పని అంటూ ఏదీలేదు.

ఈ) ఇతరుల పుస్తకాలను అడిగి తెచ్చుకుంటే వెంటనే తిరిగి ఇవ్వాలని తెలుసుకున్నారు కదా ! ఇలా ఎందుకు చెయ్యాలి?
జవాబు:
పుస్తకములు ఇతరులకు ఇస్తే అవి తిరిగి రావనీ, వచ్చినా అవి చిరిగిపోయాక మాత్రమే వస్తాయని లోకంలో ఒక మాట ఉంది. అది మంచిది కాదు. పుస్తకాలను అన్నిటినీ మనము కొనలేము. అవసరమైనపుడు ప్రక్కవారిని అడిగి తెచ్చుకొని, దాన్ని త్వరగా ఉపయోగించుకొని తిరిగి ఇచ్చివేయాలి. అప్పుడు అవి మరి కొందరికి ఉపయోగిస్తాయి. తప్పక తిరిగి ఇచ్చివేస్తాడనే నమ్మకం కలిగిస్తే, ఎవరైనా అతడికి పుస్తకాలు ఎరవు ఇస్తారు.

ఉ) మంచి వాళ్లతో స్నేహం చేయడానికి మీరు ఏమి చేస్తారు?
జవాబు:
మంచివారితో ముందు మంచి మాటల ద్వారా పరిచయం పెంచుకుంటాను. మంచివారికి కావలసిన వస్తువులను అందిచ్చి, వారితో స్నేహం పెంచుకుంటాను. మంచివారు మాట్లాడిన మాటలకు అనుగుణంగా మాట్లాడుతాను. మంచివారికి అవసరమైతే ధనం సాయం చేస్తాను. నా పుస్తకాలు, నోట్సు, గైడులు మంచి వారికి కావలసివస్తే ఇస్తాను. ఈ విధంగా మంచివారితో స్నేహాన్ని పెంచుకుంటాను.

7th Class Telugu 4th Lesson మేలిమి ముత్యాలు 1 Mark Bits

1. రైతులు రేయింబగళ్ళు కష్టపడతారు. (విగ్రహవాక్యాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) రేయీ, పగలు
బి) పగలు, రాత్రి
సి) రాత్రి, పగలు
డి) రేయి మొత్తం
జవాబు:
ఎ) రేయీ, పగలు

2. రవి పాఠశాలకు వెళ్ళుతున్నాడు. (ఏ భాషాభాగమో గుర్తించండి)
ఎ) నామవాచకం
బి) సర్వనామం
సి) క్రియ
డి) విశేషణం
జవాబు:
సి) క్రియ

3. సూర్యచంద్రులు తమ కర్తవ్యాన్ని చక్కగా నిర్వహిస్తారు. (సమాసమును గుర్తించండి)
ఎ) ద్విగుసమాసం
బి) ద్వంద్వసమాసం
సి) షష్టీతత్పురుషసమాసం
డి) విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయసమాసం
జవాబు:
బి) ద్వంద్వసమాసం

4. విష్ణువు “దశావతారములు ఎత్తెను.” – గీత గీసిన పదానికి విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) పది సంఖ్య గల అవతారాలు
బి) నూరు సంఖ్య గల
సి) వేయి సంఖ్య గల అవతారాలుఅవతారాలు
డి) పద్దెనిమిది సంఖ్య గల పర్వములు
జవాబు:
ఎ) పది సంఖ్య గల అవతారాలు

5. కలిమి గల లోభి కన్నను విలసినతముగఁ బేదమేలు. (అర్థాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) పిసినారి
బి) ధనవంతుడు
సి) మూర్ఖుడు
డి) హీనుడు
జవాబు:
సి) మూర్ఖుడు

6. “ద్వంద్వ సమాసము”నకు చెందిన పదమును గుర్తించండి.
ఎ) రెండు, జంటలు
బి) దేశభాషలు
సి) సూర్యచంద్రులు
డి) భరతమాత
జవాబు:
సి) సూర్యచంద్రులు

7. చెడ్డవాళ్ళతో స్నేహం చేయరాదు – విభక్తిని గుర్తించండి.
ఎ) తృతీయా
బి) సప్తమీ
సి) ద్వితీయా
డి) చతుర్డీ
జవాబు:
ఎ) తృతీయా

8. భూమి మీద ఎవరూ శాశ్వతంగా ఉండరు. (సమానార్థక పదాలను గుర్తించండి)
ఎ) సంద్రం, అవని
బి) ధరణి, ధరిత్రి
సి) అవని, సముద్రం
డి) పుడమి, పయోధి
జవాబు:
బి) ధరణి, ధరిత్రి

9. నవరసాలు (సమాస నామాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) ద్వంద్వ సమాసం
బి) బహు బ్రీహి సమాసం
సి) అవ్యయీభావ సమాసం
డి) ద్విగు సమాసం
జవాబు:
డి) ద్విగు సమాసం

10. “సీతయును, రాముడును”, ఈ పదాలను సమాన పదంగా కూర్చండి.
ఎ) సీతారాములు
బి) సీతారాముడు
సి) రామసీత
డి) సీతరామ
జవాబు:
బి) సీతారాముడు

11. భూమి మీద ఎవరూ శాశ్వతంగా ఉండరు. (సమానారక పదాలను గుర్తించండి)
ఎ) ధరణి, పుడమి
బి) నింగి, గగనం
సి) కడలి, సాగరం
డి) సంపద, కలిమి
జవాబు:
ఎ) ధరణి, పుడమి

12. వారానికి ఏడు రోజులు. (సమాసనామాన్ని గుర్తించండి.)
ఎ) ద్వంద్వం
బి) సప్తమీ తత్పురుష
సి) ద్విగు
డి) బహుపద ద్వంద్వం
జవాబు:
సి) ద్విగు

13. “అన్నదమ్ములు కలసి మెలసి జీవిస్తున్నారు.” – గీత గీసిన పదం సమాసం పేరు గుర్తించండి.
ఎ) ద్విగు సమాసం
బి) ద్వంద్వ సమాసం
సి) బహుప్రీహి సమాసం
డి) అవ్యయీభావ సమాసం
జవాబు:
బి) ద్వంద్వ సమాసం

14. అసత్యం అనర్థాలకు దారి తీస్తుంది. (వ్యతిరేక పదాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) అబద్దం
బి) సత్యం
సి) న్యాయం
డి) దయ
జవాబు:
బి) సత్యం

15. దుర్జనులకు దూరంగా ఉండాలి. (వ్యతిరేక పదాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) సజ్జనులు
బి) దురంతులు
సి) బలవంతులు
డి) బలహీనులు
జవాబు:
ఎ) సజ్జనులు

16. “సంపదతో గర్వపడకూడదు. కలిమి గర్వాన్ని పెంచుతుంది”.
పై వాక్యాలలో సమానార్థక పదాలను గుర్తించండి.
ఎ) సంపద, కలిమి
బి) సంపద, గర్వం
సి) కలిమి, గర్వం
డి) పడకూడదు, పెంచుతుంది
జవాబు:
ఎ) సంపద, కలిమి

III. భాషాంశాలు

పదాలు – అర్థాలు :
సూచన : ఈ కింది వాక్యాలలో గీత గీసిన పదాలకు అర్థం గుర్తించండి.

17. ‘విలసితముగ పేదమేలు వితరణి యైనన్’
ఎ) దానశీలి
బి) దానము
సి) ధర్మము
డి) లోభి
జవాబు:
ఎ) దానశీలి

18. ‘పుత్తడి గలవాని పుండు బాధైనను’
ఎ) ఇత్తడి
బి) వెండి
సి) బంగారము
డి) ధనము
జవాబు:
సి) బంగారము

19. ‘ఆజి బాహాపటు శక్తి’
ఎ) విద్య
బి) యుద్ధము
సి) పరిశ్రమ
డి) సముద్రం
జవాబు:
బి) యుద్ధము

20. ‘వాస్తవమ్ము నార్లవారి మాట’
ఎ) అబద్ధము
బి) ధర్మము
సి) నిజము
డి) అధర్మము
జవాబు:
సి) నిజము

21. ‘తేనె జుంటీగ లియ్యవా తెరువరులకు‘
ఎ) ధర్మపరులు
బి) బాటసారులు
సి) దొంగలు
డి) తేనెటీగలు
జవాబు:
బి) బాటసారులు

22. కలిమితో గర్వం పొందరాదు.
ఎ) గర్వం
బి) సంపద
సి) వినయం
డి) వినోదం
జవాబు:
బి) సంపద

23. స్మృతులు మనకు ఆదర్శాలు
ఎ) కథలు
బి) కావ్యాలు
సి) ధర్మశాస్త్రాలు
డి) ప్రబంధాలు
జవాబు:
సి) ధర్మశాస్త్రాలు

24. లవణం కూరల్లో వాడుతారు.
ఎ) కారం
బి) పులుపు
సి) ఉప్పు
డి) పసుపు
జవాబు:
సి) ఉప్పు

పర్యాయపదాలు :

25. బంగారం ఉన్నవాడు గొప్పవాడు కాడు – పుత్తడి కలవాడికి దొంగ భయం ఎక్కువ.
పై వాక్యాలలో సమానార్థక పదాలను గుర్తించండి.
ఎ) ఉన్నవాడు, గొప్పవాడు
బి) బంగారం, పుత్తడి
సి) కలవాడు, ఉన్నవాడు
డి) గొప్పవాడు, కలవాడు
జవాబు:
బి) బంగారం, పుత్తడి

26. కలిమికి వితరణ, సంపదలందు తాల్మి శోభిస్తుంది. పై వాక్యంలో సమానార్ధక పదాలు గుర్తించండి.
ఎ) వితరణ, సంపద
బి) తాల్మి; కలిమి
సి) కలిమి, సంపద
డి) సంపద, శోభిస్తుంది
జవాబు:
సి) కలిమి, సంపద

27. యశము నందనురక్తి ఉంటే కీర్తి తప్పక వస్తుంది – పై వాక్యంలోని పర్యాయపదాలను గుర్తించండి.
ఎ) యశము, కీర్తి
బి) అనురక్తి, కీర్తి
సి) కీర్తి, రక్తి
డి) యశము, రక్తి
జవాబు:
ఎ) యశము, కీర్తి

28. ‘ధన మూలమ్ ఇదం జగత్’ – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలను గుర్తించండి.
ఎ) డబ్బు, కలిమి
బి) సంపద, ఐశ్వర్యం
సి) విత్తము, సొమ్ము
డి) ధనము, బంగారము
జవాబు:
సి) విత్తము, సొమ్ము

29. సముద్రం మీద ఓడలు ప్రయాణిస్తాయి – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు గుర్తించండి.
ఎ) అంభోధి, సాగరం
బి) సాగరం, నది
సి) ఏఱు, వాగు
డి) జలధి, వారధి
జవాబు:
ఎ) అంభోధి, సాగరం

30. భూమి మీద ఎవ్వరూ శాశ్వతం కాదు – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు గుర్తించండి.
ఎ) ఆకాశం , నేల
బి) ధరణి, వారధి
సి) ధరిత్రి, పృథివి
డి) ‘క్షోణి, పాణి
జవాబు:
సి) ధరిత్రి, పృథివి

31. ఆపదను పొందకూడదు – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు గుర్తించండి.
ఎ) ఆపద, సంపద
బి) దమనం, అదనం
సి) కష్టము, విపత్తు
డి) వెలుగు, అవని
జవాబు:
సి) కష్టము, విపత్తు

32. విత్తం సంపాదించాలి – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు గుర్తించండి.
ఎ) విగతం, విరించి
బి) విత్తం, వైనం
సి) కష్టము, ధనం
డి) ధనం, సంపద
జవాబు:
డి) ధనం, సంపద

33. అందరు తాల్మిని పొందాలి – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలు గుర్తించండి.
ఎ) సహనం, శాంతి
బి) తామర, తపన
సి) సంబరం, సదలం
డి) ఓర్పు, సహనం
జవాబు:
డి) ఓర్పు, సహనం

34. పుత్తడి చాలా విలువైనది – గీత గీసిన పదానికి పర్యాయపదాలను గుర్తించండి.
ఎ) హేమం, కాంత
బి) బంగారం, హేమం
సి) రజతం, సువర్ణం
డి) కాంస్యం, హేమం
జవాబు:
బి) బంగారం, హేమం

ప్రకృతి – వికృతులు :
సూచన : క్రింద గీత గీసిన పదాలకు ప్రకృతి, వికృతులను గుర్తించండి.

35. భృంగారం, తులం 35 వేలు ధర పలుకుతోంది.
ఎ) పసిడి
బి) బంగారం
సి) స్వర్ణము
డి) పుత్తడి
జవాబు:
బి) బంగారం

36. కేవలం పుస్తకము జ్ఞానం లోకజ్ఞానం కంటే తక్కువ
ఎ) పొస్తకం
బి) గ్రంథం
సి) పొత్తము
డి) పత్రిక
జవాబు:
సి) పొత్తము

37. విద్య గలవాడే, మనిషి
ఎ) విద్దె
బి) విద్య
సి) విత్తు
డి) అవిద్య
జవాబు:
ఎ) విద్దె

38. సిరి గలవాడే శ్రీమంతుడు
ఎ) శ్రీ
బి) రీ
సి) శ్రీ
డి) సిరీ
జవాబు:
సి) శ్రీ

39. సంపద వృద్ధి పొందాలి
ఎ) వృధ
బి) వడ్డి
సి) వొద్ది
డి) వైద్ది
జవాబు:
బి) వడ్డి

40. కీర్తి పొందాలి
ఎ) కీరితి
బి) కితారి
సి) కితరి
డి) నైతిరి
జవాబు:
ఎ) కీరితి

41. దమ్మం ఆశ్రయించాలి
ఎ) ధర్మం
బి) ధోమ్మం
సి) ధరమం
డి) దామ్మం
జవాబు:
ఎ) ధర్మం

42. పెద్దలపట్ల గారవం ప్రదర్శించాలి.
ఎ) గార్ధవం
బి) గైరవం
సి) గౌరవం
డి) గారెవం
జవాబు:
సి) గౌరవం

43. విద్యార్థులు సుఖం వదలాలి
ఎ) సుకం
బి) సైకం
సి) సొకం
డి) సౌకం
జవాబు:
ఎ) సుకం

వ్యతిరేక పదాలు :
సూచన : ఈ కింది వాక్యాలలో గీత గీసిన పదానికి వ్యతిరేకపదాన్ని గుర్తించండి.

44. ‘కలిమి గల లోభి కన్నా పేద మేలు’
ఎ) కల్మి
బి) లేమి
సి) బీద
డి) ధనికుడు
జవాబు:
బి) లేమి

45. సజ్జనులతో స్నేహం చేయాలి.
ఎ) స్వజనులు
బి) దుర్జనులు
సి) పరిజనులు
డి) పరజనులు.
జవాబు:
బి) దుర్జనులు

46. ‘వాస్తవమ్ము నార్లవారి మాట’
ఎ) సత్యం
బి) నిజము
సి) అబద్ధము
డి) అవాస్తవమ్ము
జవాబు:
డి) అవాస్తవమ్ము

47. కీర్తి ప్రకటించు. చిత్త విస్ఫూర్తి చేయు.
ఎ) అకీర్తి
బి) చెడ్డకీర్తి
సి) అపకీర్తి
డి) నిష్మీర్తి
జవాబు:
సి) అపకీర్తి

48. పండితులు గౌరవింపబడతారు.
ఎ) దైత్యులు
బి) సురలు
సి) పామరులు
డి) సుజనులు
జవాబు:
సి) పామరులు

49. నీరు కలుషితం కావాలి. (బి)
ఎ) అనుకలుషితం
బి) నిర్మలం
సి) వ్యత్యయం
డి) ప్రత్యయం
జవాబు:
బి) నిర్మలం

50. నీరు అధికంగా ఉంది.
ఎ) అల్పం
బి) అనల్పం
సి) అనుధికం
డి) ప్రత్యధికం
జవాబు:
ఎ) అల్పం

51. తాడు చాలా కుఱచగా ఉంది.
ఎ) కంటి
బి) పొడుగు
సి) కణిత
డి) పత్రిక
జవాబు:
బి) పొడుగు

52. అందరికి మేలు కలగాలి.
ఎ) మంచి
బి) మమత
సి) కీడు
డి) సమత
జవాబు:
సి) కీడు

53. సత్యం పలకాలి.
ఎ) అసత్యం
బి) కుసత్యం
సి) సుసత్యం
డి) విసత్యం
జవాబు:
ఎ) అసత్యం

సంధులు:

54. భూప సభాంతరాళములో పుష్కల వాక్చతురత ఉండాలి – గీత గీసిన పదాన్ని విడదీయండి.
ఎ) సభ + అంతరాళము
బి) సభా + అంతరాళము
సి) సభాంత + రాళము
డి) స + భాంతరాళము
జవాబు:
బి) సభా + అంతరాళము

55. జుంటీగలు తేనెను సేకరిస్తాయి. – గీత గల పదం ఏ సంధి?
ఎ) ద్విగు సమాసం
బి) బహుజొహి
సి) ద్వంద్వ సమాసం
డి) షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
జవాబు:
సి) ద్వంద్వ సమాసం

56. విత మార్లన చేసి విఱ్ఱవీగుట మంచిది కాదు – గీత గీసిన పదం ఏ సంది?
ఎ) ఆమ్రేడిత సంధి
బి) అత్వసంధి
సి) రుగాగమ సంధి
డి) ద్విరుక్తటకారదేశ సంధి
జవాబు:
ఎ) ఆమ్రేడిత సంధి

57. ‘సజ్జనాళికి ప్రకృతి సిద్ధ గుణములు’ – గీత గీసిన పదాన్ని విడదీయండి.
ఎ) సజ్జ + నాళి
బి) సత్ + జనాళి
సి) సజ్జన + ఆళి
డి) స + జనాళి
జవాబు:
సి) సజ్జన + ఆళి

58. నేర్చిన యేని – ఇది ఏ సంధి పదం?
ఎ) అత్వసంధి
బి) యడాగమ సంధి
సి) ఉత్వసంధి
డి) త్రికసంధి
జవాబు:
బి) యడాగమ సంధి

59. విద్యయందు నేర్పు కావాలి – దీనిని విడదీయండి.
ఎ) విద్య + అందు
బి) విద్యా + యందు
సి) విద్యే + యందు
డి) విది + అందు
జవాబు:
ఎ) విద్య + అందు

60. సవర్ణదీర్ఘసంధికి ఉదాహరణను గుర్తించండి.
ఎ) నభైంతకం
బి) సభాంతరము
సి) నభైంతరం
డి) నభోంతరం
జవాబు:
బి) సభాంతరము

61. పుత్తడి గలవాడు – ఇది ఏ సంధి పదము?
ఎ) ఉత్వసంధి
బి) త్రికసంధి
సి) అత్వసంధి
డి) గసడదవాదేశసంధి
జవాబు:
డి) గసడదవాదేశసంధి

62. ఉత్వసంధికి ఉదాహరణను గుర్తించండి.
ఎ) మీరెన్ని
బి) ఏమంటివి
సి) మరిన్ని
డి) ఒకటితున్న
జవాబు:
ఎ) మీరెన్ని

63. సకలార్థ సాధకులు – దీనిని విడదీయండి.
ఎ) సకలా + అర్థ సాధకులు
బి) సకల + యార్ధి సాధకులు
సి) సకలో + సాధకులు
డి) సకల + అర్థ సాధకులు
జవాబు:
డి) సకల + అర్థ సాధకులు

సమాసాలు:

64. విష్ణువు దశావతారములు ఎత్తాడు – గీత గీసిన పదానికి విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) పది అవతారాలు
బి) దశ (10) సంఖ్యగల అవతారాలు
సి) పది అవతారాలు కలది
డి) దశ, అవతారాలు
జవాబు:
బి) దశ (10) సంఖ్యగల అవతారాలు

65. సూర్యచంద్రులు ఆకాశంలో కనిపిస్తారు – గీత గీసిన పదం సమాసం పేరు
ఎ) సవర్ణదీర్ఘ సంధి
బి) అత్వసంధి
సి) ఇత్వసంధి
డి) ఉత్వసంధి
జవాబు:
సి) ఇత్వసంధి

66. నవగ్రహాలు శాంతిని ఇస్తాయి – గీత గీసిన పదానికి విగ్రహవాక్యాన్ని గుర్తించండి.
ఎ) ఎనిమిది సంఖ్యగల గ్రహాలు
బి) నవ 9 సంఖ్యగల గ్రహాలు
సి) తొమ్మిది గ్రహముల రాశి
డి) తొమ్మిది గ్రహములు కలది
జవాబు:
బి) నవ 9 సంఖ్యగల గ్రహాలు

67. అజ్ఞానికి ఏమీ తెలియదు – గీత గీసిన పదం ఏ సమాసమో గుర్తించండి.
ఎ) నఞ్ తత్పురుష
బి) బహుజొహీ
సి) ద్విగు
డి) ద్వంద్వము
జవాబు:
ఎ) నఞ్ తత్పురుష

68. సీతారాముల వివాహం జరిగింది – గీత గీసిన పదం ఏ సమాసం?
ఎ) ద్విగువు
బి) బహుజొహి సమాసం
సి) ద్వంద్వ సమాసం
డి) షష్ఠీ తత్పురుష
జవాబు:
సి) ద్వంద్వ సమాసం

69. క్రికెటర్ వంద పరుగులు చేశాడు – దీనికి విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) వంద సంఖ్య గల పరుగులు
బి) వంద వలన పరుగులు
సి) వంద కొరకు పరుగులు
డి) వంద చేత పరుగులు
జవాబు:
ఎ) వంద సంఖ్య గల పరుగులు

70. ఉభయ పదార్ధ ప్రధానమైన సమాసం ఏది?
ఎ) బహుహ్రీహి సమాసం
బి) ద్విగు సమాసం
సి) అవ్యయీభావం
డి) ద్వంద్వ సమాసం
జవాబు:
డి) ద్వంద్వ సమాసం

71. సంఖ్యా శబ్దం పూర్వం – ఏ సమాసమో గుర్తించండి.
ఎ) బహుజొహి
బి) అవ్యయీభావం
సి) ద్విగు సమాసం
డి) షష్ఠీ తత్పురుష
జవాబు:
సి) ద్విగు సమాసం

72. సాధు సంగంబు శ్రేయోదాయకం – విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) సాధువు వలన సంగం
బి) సాధువును సంగం
సి) సాధువు కొఱకు సంగం
డి) సాధువులతో సంగం
జవాబు:
డి) సాధువులతో సంగం

వాక్య ప్రయోగాలు :

73. రామలక్ష్మణులు అన్నదమ్ములు – ఇది ‘ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) హేత్వర్థక వాక్యం
బి) సంక్లిష్ట వాక్యం
సి) సంయుక్త వాక్యం
డి) అప్యర్థక వాక్యం
జవాబు:
సి) సంయుక్త వాక్యం

74. అన్నం తిని బడికి వెళ్ళాడు – గీత గీసిన పదం ఏ క్రియకు చెందినది?
ఎ) శత్రర్థకం
బి) అభ్యర్థకం
సి) చేదర్థకం
డి) క్వార్ధకం
జవాబు:
డి) క్వార్ధకం

75. క్రింది వానిలో వర్తమాన అసమాపక క్రియను గుర్తించండి.
ఎ) నడిస్తే
బి) నడిచి
సి) నడిచినా
డి) నడుస్తూ
జవాబు:
డి) నడుస్తూ

76. రవి పాట పాడాడు – గీత గీసిన పదం ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) నిషేధార్థక వాక్యం
బి) విధ్యర్థక వాక్యం
సి) అప్యర్థక వాక్యం
డి) సామర్థ్యార్థక వాక్యం
జవాబు:
డి) సామర్థ్యార్థక వాక్యం

77. వానలు కురిస్తే పంటలు పండుతాయి – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) తుమున్నర్థకం
బి) అభ్యర్థకం
సి) చేదర్థకం
డి) ధాత్వర్థకం
జవాబు:
సి) చేదర్థకం

78. మీరు ఇళ్ళకు వెళ్ళవచ్చు – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) ధాత్వర్థకం
బి) ప్రార్థనార్థకం
సి) అనుమత్యర్థకం
డి) నిషేధార్థకం
జవాబు:
సి) అనుమత్యర్థకం

79. అందరు అన్నం తినండి – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) కర్తరి వాక్యం
బి) ధాతవర్ధక వాక్యం
సి) విధ్యర్థక వాక్యం
డి) నిషేధార్థక వాక్యం
జవాబు:
సి) విధ్యర్థక వాక్యం

విభక్తి ప్రత్యయాలు – భాషాభాగాలు – పురుషలు

80. మంచి వారితో స్నేహం చేయాలి – గీత గీసిన పదం ఏ విభక్తి ప్రత్యయం?
ఎ) తృతీయ
బి) సప్తమీ
సి) షష్ఠీ
డి) చతుర్డీ
జవాబు:
ఎ) తృతీయ

81. కొఱకున్, కై – ఇవి ఏ విభక్తి ప్రత్యయాలు?
ఎ) తృతీయా విభక్తి
బి) పంచమీ విభక్తి
సి) ప్రథమా విభక్తి
డి) చతుర్జీ విభక్తి
జవాబు:
డి) చతుర్జీ విభక్తి

82. చెట్టు నుండి కింద పడినాడు – ఇది ఏ విభక్తి ప్రత్యయం?
ఎ) షష్ఠీ
బి) సప్తమీ
సి) పంచమీ
డి) చతుర్డీ
జవాబు:
సి) పంచమీ

83. నల్లనయిన మనోహరంగా ఉంది – ఇది ఏ భాషాభాగం?
ఎ) నామవాచకం
బి) అవ్యయం
సి) విశేషణం
డి) క్రియ
జవాబు:
సి) విశేషణం

84. “నీవు – మీరు” – ఇవి ఏ పురుషకు చెందినవి?
ఎ) ఉత్తమ పురుష
బి) ప్రథమ పురుష
సి) మధ్యమ పురుష
డి) అధమ పురుష
జవాబు:
సి) మధ్యమ పురుష

85. లింగ, వచన, విభక్తులు లేని భాషా పదం
ఎ) నామవాచకం
బి) అవ్యయం
సి) సర్వనామం
డి) క్రియ
జవాబు:
బి) అవ్యయం

86. వారు బడికి వెళ్ళారు – గీత గీసిన పదం ఏ పురుషకు చెందినవి?
ఎ) సర్వనామం
బి) నామవాచకం
సి) క్రియ
డి) అవ్యయం
జవాబు:
ఎ) సర్వనామం

సొంత వాక్యాలు :
సూచన : క్రింది పదాలను ఉపయోగించి సొంత వాక్యాలు రాయండి.

87. విఱ్ఱవీగు : నా మిత్రుడు ధనమదంతో విఱ్ఱవీగు తున్నాడు.
88. దానధర్మములు : దానధర్మములు చేయకుండా కూడబెట్టిన సొమ్ము దొంగలపాలు అవుతుంది.
89. విలసిల్లు : అమరావతి రాష్ట్ర రాజధానిగా విలసిల్లు తున్నది.
90. లవణం : లవణంలేని కూర రుచిగా ఉండదు.
91. దురితం : మంచిపనులతో దురితం తొలగిపోయింది.
92. అనురక్తి : విద్యార్థులకు చదువుపట్ల అనురక్తి ఉండాలి.
93. ఆర్జించు : ధర్మ మార్గంలో సంపదను ఆర్జించుట శ్రేయస్కరం.
94. బుధులు : బుధులు అంతట గౌరవింపబడతారు.
95. వసుధ : వసుధపై శాంతి నెలకొనాలి.
96. పుష్కలం : కృష్ణానదిలో నీరు పుష్కలంగా ఉంది.

These AP 7th Class Telugu Important Questions 7th Lesson శిల్పి will help students prepare well for the exams.

AP State Syllabus 7th Class Telugu 7th Lesson Important Questions and Answers శిల్పి

7th Class Telugu 7th Lesson శిల్పి Important Questions and Answers

I. అవగాహన – ప్రతిస్పందన

కింది షరిచిత గేయాన్ని చదివి, ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

1. సున్నితంబైన నీచేతి సుత్తెనుండి
బయలుపడె నెన్ని యెన్ని దేవస్థలములు
సార్థకము గాని యెన్ని పాషాణములకు
గలిగే నీనాడు పసుపు గుంకాల పూజ!
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) – చేతి సుత్తె ఎటువంటిది? ఆ చేయి ఎవరిది?
జవాబు:
చేతి సుత్తె సున్నితమైనది. ఆ చేయి శిల్పిది.

ఆ) శిల్పి సుత్తె నుండి ఏవి బయటకు వచ్చాయి?
జవాబు:
శిల్పి సుత్తి నుండి ఎన్నో ఎన్నో దేవస్థలాలు (దేవాలయాలు) బయటకు వచ్చాయి.

ఇ) వ్యర్ధమైన పాషాణములకు నేడు ఏమి లభించింది?
జవాబు:
సార్థకము కాని పాషాణాలకు, పసుపు కుంకుమల పూజ లభించింది.

ఈ) ఈ పద్య రచయిత ఎవరు? ఇది ఏ పాఠం లోనిది?
జవాబు:
ఈ పద్య రచయిత గుర్రం జాషువ. ఇది ‘శిల్పి’ పాఠంలోనిది.

2. “ప్రతిమలు రచించి యొక మహారాజు చరిత
వల్లెవేయింప గలవు చూపరులచేత;
గవనమునఁ జిత్రములు గూర్చు కవికి నీకుఁ
దారతమ్యంబు లే దబద్దంబు గాదు.
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) శిల్పి ప్రతిమను రూపుదిద్ది ఎవరి చరిత్రను చెప్పగలడు?
జవాబు:
శిల్పి ప్రతిమను రూపుదిద్ది, మహారాజు చరిత్రను చెప్పగలడు.

ఆ) కవనం చేసేది ఎవరు?
జవాబు:
కవనము చేసేది కవి.

ఇ) ఎవరెవరి మధ్య తారతమ్యం లేదు?
జవాబు:
కవికి, శిల్పికి మధ్య తారతమ్యం లేదు.

ఈ) ఈ పద్యం ఎవరి గొప్పతనాన్ని గురించి చెప్పింది?
జవాబు:
ఈ పద్యం శిల్పి గొప్పతనాన్ని చెపుతోంది.

3. ఱాల నిద్రించు ప్రతిమల మేలుకొలిపి
యులిని సోకించి బయటికిఁ బిలిచినావు;
వెలికి రానేర్చి నీ పేరు నిలపకున్నె
శాశ్వతుడ వోయి నీవు నిశ్చయముగాను.
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
అ) ‘శాశ్వతుడవోయి నీవు’ – ఆ శాశ్వతుడు ఎవరు?
జవాబు:
శిల్పి శాశ్వతుడు. అంటే చిరంజీవి.

ఆ) ప్రతిమలు ఎక్కడ ఉంటాయి?
జవాబు:
ప్రతిమలు రాళ్ళల్లో నిద్రిస్తూ ఉంటాయి.

ఇ) శిల్పి నిద్రించే ప్రతిమలను ఏమి చేస్తాడు?
జవాబు:
శిల్పి నిద్రించే ప్రతిమలను మేలుకొలుపుతాడు.

ఈ) శిల్పి ప్రతిమలను ఎలా బయటికి పిలుస్తాడు?
జవాబు:
శిల్పి తన ఉలిని రాళ్ళకు సోకించి, ప్రతిమలను బయటకు పిలుస్తాడు.

4. “కవికలంబున గల యలంకార రచన
కలదు కలదోయి శిల్పి, నీ యులిముఖమున;
గాకపోయినఁ బెను జాతికంబములకు
గుసుమవల్లరు లేరీతి గ్రుచ్చినావు?
ప్రశ్నలు – జవాబులు :
అ) కవి కలంలో ఏముంది?
జవాబు:
కవి కలంలో అలంకార రచన ఉంది.

ఆ) కవి వద్ద గల అలంకార రచన, శిల్పి వద్ద ఎక్కడ ఉంటుంది?
జవాబు:
కవి కలంలోని అలంకార రచన, శిల్పి ఉలి ముఖంలో ఉంది.

ఇ) శిల్పి దేనికి కుసుమవల్లరులు గ్రుచ్చాడు?
జవాబు:
ఱాతి కంబములకు శిల్పి కుసుమవల్లరులు గ్రుచ్చాడు.

ఈ) “పూలగుత్తులు ఎలా గుచ్చావు.” అనే భావం గల పంక్తి ఏది?
జవాబు:
‘కుసుమ వల్లరు లేరీతి గ్రుచ్చినావు” అనే పంక్తి, పై భావాన్ని ఇస్తుంది.

5. ఈ కింది పరిచిత పద్యాన్ని చదివి ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
ప్రతిమలు రచించి యొక మహారాజు చరిత
వల్లెవేయింపగలవు చూపరులచేత;
గవనమునఁ జిత్రములు గూర్చు కవికి నీకుఁ
దారతమ్యంబు లే దబద్దంబు గాదు.
ప్రశ్నలు – జవాబులు:
1. ప్రతిమలు రచించి శిల్పి ఎవరి చరితను చెప్పగలడు?
జవాబు:
మహారాజు చరిత్ర చెప్పగలడు.

2. శిల్పి చూపరుల చేత ఏమి చేయించగలడు?
జవాబు:
రాజు చరిత్రను (శిల్పాన్ని చూడగానే) చూపరులు చెప్పగలరు.

3. శిల్పికి, ఎవరికి తారతమ్యం లేదు?
జవాబు:
శిల్పికి, కవికి తారతమ్యం లేదు.

4. ఈ పద్యం ఆధారంగా ఒక ప్రశ్నను తయారు చెయ్యండి..
జవాబు:
ఈ పద్యం ఎవరి గొప్పతనాన్ని గురించి చెప్పింది?

ఈ క్రింది అపరిచిత పద్యాలను చదివి, ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

1. రూపించి పలికి బొంకకు
ప్రాపగు చుట్టంబు కెగ్గు పలుకకు మదిల
గోపించు రాజుఁ గొల్వకు
పాపపు దేశంబు సొరకు, పదిలము సుమతీ !
ప్రశ్నలు :
అ) ఎప్పుడు అబద్దమాడకూడదు?
జవాబు:
రూఢి చేసి మాట్లాడిన తరువాత అబద్ద మాడకూడదు.

ఆ) ఎవరికి కీడు చేయకూడదు?
జవాబు:
సహాయముగా ఉండెడి బంధువులకు కీడు చేయ కూడదు.

ఇ) ఎటువంటి రాజును సేవింపకూడదు?
జవాబు:
కోపించే రాజును సేవింపకూడదు.

ఈ) ఎటువంటి దేశానికి వెళ్ళకూడదు?
జవాబు:
పాపాత్ములుండే దేశానికి వెళ్ళకూడదు.

2. అన్ని దానములను నన్నదానమె గొప్ప
కన్నతల్లి కంటె ఘనము లేదు.
ఎన్న గురుని కన్న నెక్కుడు లేదయా
విశ్వదాభిరామ ! వినుర వేమ !
ప్రశ్నలు:
అ) దానములన్నింటి కన్నా ఏ దానము గొప్పది?
జవాబు:
దానములన్నింటి కన్నా అన్నదానమే గొప్పది.

ఆ) ఎవరి కంటే మించినది లేదు?
జవాబు:
కన్నతల్లి కంటే మించినది లేదు.

ఇ) ఎవరికన్న మించిన వ్యక్తి లేడు?
జవాబు:
గురువు కంటే మించిన వ్యక్తి లేడు.

ఈ) ఈ పద్యము ఏ శతకములోనిది?
జవాబు:
ఈ పద్యము వేమన శతకములోనిది.

3. చెప్పకు చేసిన మేలు నొ
కప్పు డుయినఁ గాని దాని హర్షింపరుగా
గొప్పలు చెప్పిన నదియును
దప్పేయని చిత్తమందు దలఁపు కుమారీ !
ప్రశ్నలు :
అ) ఏమి చెప్పరాదు?
జవాబు:
చేసిన మేలు పరులకు చెప్పరాదు.

ఆ) చెప్పిన ఏమగును?
జవాబు:
అలా చెప్పిన ఎవరూ సంతోషించరు.

ఇ) ఏమి చెప్పకూడదు?
జవాబు:
గొప్పలు చెప్పకూడదు.

ఈ) గొప్పలు చెప్పటం వలన ఏమి జరుగును?
జవాబు:
చేసిన పుణ్యము అంతయూ ‘పోవును.

4. అల్పుడెపుడు పల్కు నాడంబరముగాను
సజ్జనుండు పల్కు చల్లగాను
కంచుమ్రోగునట్లు కనకంబు మ్రోగునా
విశ్వదాభిరామ ! వినుర వేమ !
ప్రశ్నలు:
అ) దుష్టుడు ఎలా మాట్లాడతాడు?
జవాబు:
దుష్టుడు ఆడంబరంగా, ఆర్భాటంగా మాట్లాడుతాడు.

ఆ) ఎవరి పల్కు చల్లగా ఉంటుంది?
జవాబు:
మంచివాని పలుకు చల్లగా ఉంటుంది.

ఇ) కంచు ఎలా మోగుతుంది?
జవాబు:
కంచు ఖంగున మ్రోగుతుంది.

ఈ) బంగారం ఎలా మ్రోగదు?
జవాబు:
కంచులా బంగారం ఖంగున మ్రోగదు.

5. క్రింది అపరిచిత గద్యాన్ని చదివి, ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

చిత్రలేఖనము, సంగీతము, శిల్పం, నృత్యం, కవిత్వం వంటివి లలితకళలు. భావం మనస్సుకు హత్తుకొనే రకంగా బొమ్మను గీయడం చిత్రలేఖనం. వీనులవిందుగా ఉండే గానకళ సంగీతం. మనలను కదలకుండా అనేక భావాలను మనసుకు అందించే కళ శిల్పకళ. రాగ, తాళ, లయలకు తగిన విధంగా అభినయం చేయడం నృత్యకళ. ఒక భావాన్ని సూటిగా చెప్పకుండా మాటల వెనుక మరుగుపరచి మనసుకు ఉల్లాసం కలిగించే విధంగా పదాలను కూర్చి చెప్పేదే కవిత్వం.
ప్రశ్నలు:
1. వేటిని లలిత కళలు అంటారు?
జవాబు:
చిత్రలేఖనం, సంగీతం, శిల్పం, నృత్యం, కవిత్వం వంటివి లలిత కళలు.

2. కవిత్వం ప్రత్యేకత ఏమిటో తెల్పండి.
జవాబు:
మనసుకు ఉల్లాసం కల్గించే మాటలు.

3. వీనులవిందుగా ఉండే కళ ఏది?
జవాబు:
గానకళ సంగీతం

4. పై పేరా ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారు చేయండి.
జవాబు:
రాగ, తాళ, లయలకు తగినట్లు అభినయం చేయడం ఏ కళ?

6. ఈ కింది లేఖను చదివి ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.
జవాబు:

ప్రశ్నలు:
1. పై లేఖ ఎవరు ఎవరికి రాశారు?
జవాబు:
గంగాధర్ త్రివేదికి రాశారు.

2. బెలుంగుహలు ఎక్కడ ఏర్పడ్డాయి?
జవాబు:
నంద్యా లలో

3. సందర్శనం అంటే నీవేమనుకుంటున్నావు?
జవాబు:
‘సమ్యక్ దర్శనం’ సందర్శనం. అంటే చక్కగా చూడటం. ప్రతిదీ ఆస్వాదిస్తూ, ఆనందిస్తూ చూడటమే సందర్శనం.

4. పై లేఖ ఆధారంగా ఒక ప్రశ్న తయారు చేయండి.
జవాబు:
గుహల విశిష్టత వివరించినదెవరు?

7th Class Telugu 7th Lesson శిల్పి 1 Mark Bits

1. ప్రతి మనిషికి ఏదో ఒక అంశంలో ప్రజ్ఞ ఉంటుంది. (అర్థాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) కవిత
బి) ప్రతిభ
సి) అందం
డి) బంధం
జవాబు:
బి) ప్రతిభ

2. భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఎందరో తమ ప్రాణాలను అర్పించారు. (సంధి విడదీయండి)
ఎ) స్వా + తంత్ర + ఉద్యమం
బి) స్వాతం + ఉద్యమం
సి) స్వాతంత్ర్య + ఉద్యమం
డి) స్వతంత్ర + ఉద్యమం
జవాబు:
సి) స్వాతంత్ర్య + ఉద్యమం

3. దేవాలయానికి వెళితే పున్నెం వస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. (ప్రకృతిని గుర్తించండి)
ఎ) పాపం
బి) బస్సు
సి) పుణ్యం
డి) వాన
జవాబు:
సి) పుణ్యం

4. పూర్వ కవులలో రవీంద్రుడు గొప్పవాడు (సంధిని గుర్తించండి)
ఎ) గుణసంధి
బి) వృద్ధి సంధి
సి) యణాదేశసంధి
డి) సవర్ణదీర్ఘసంధి
జవాబు:
డి) సవర్ణదీర్ఘసంధి

5. పేదలకు సహాయం చేయడం పున్నెం (ప్రకృతి పదం గుర్తించండి)
ఎ) పున్నం
బి) పున్నమి
సి) పుణ్యం
డి) పున్నామం
జవాబు:
సి) పుణ్యం

6. “అకారమునకు ఇ, ఉ, ఋ అనే అక్షరాలు పరమైతే క్రమంగా ఏ, ఓ, ఆర్ లు ఆదేశంగా వస్తాయి.” ఇది ఏ సంధి సూత్రం?
ఎ) సవర్ణదీర్ఘ సంధి
బి) యణాదేశ సంధి
సి) గుణ సంధి
డి) వృద్ధి సంధి
జవాబు:
సి) గుణ సంధి

7. భయద సింహముల తలలు (అర్ధాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) సంతోషం కలిగించే
బి) వికారం కలిగించే
సి) భయం కలిగించే
డి) అభయాన్నిచ్చే
జవాబు:
సి) భయం కలిగించే

8. పరోపకారం చేయుట అలవాటు చేసుకోవాలి. (విడదీయండి)
ఎ) పరు + ఉపకారం
బి) పరా + ఉపకారం
సి) పర + ఊపకారం
డి) పర + ఉపకారం
జవాబు:
డి) పర + ఉపకారం

III. భాషాంశాలు

పదాలు – అర్థాలు :
సూచన : ఈ కింది వాక్యాలలో గీత గీసిన పదాల అర్థం గుర్తించండి.

9. చేపల పాషాణము లందు శిల్పి జీవకళ నిలు గలడు.
ఎ) ఉలి
బి) బండరాయి
సి) చెక్కడం
డి) శిల్పి
జవాబు:
బి) బండరాయి

10. హరిత్తులు నీ బొమ్మల చెంత ముగ్ధగతి నందున్.
ఎ) ఏనుగులు
బి) శిలలు
సి) గుహలు
డి) సింహాలు
జవాబు:
డి) సింహాలు

11. శిల్పి కంఠీరవం ప్రజ్ఞ అసామాన్యము.
ఎ) పులి
బి) వ్యాఘ్రము
సి) సింహం
డి) ఏనుగు
జవాబు:
సి) సింహం

12. దేవుడికి కుసుమముల మాల సమర్పించాలి.
ఎ) పూవు
బి) తామర పుష్పము
సి) పద్మము
డి) రత్నము
జవాబు:
ఎ) పూవు

13. వసుధపై ధర్మం ఉండాలి.
ఎ) బంధి
బి) వారధి
సి) భూమి
డి) తరంగిణి
జవాబు:
సి) భూమి

14. సింహం గహ్వరంలో ఉంది.
ఎ) సదనం
బి) గృహం
సి) గేహం
డి) గుహ
జవాబు:
డి) గుహ

15. లతా వల్లరి పై మరువం ఉంది.
ఎ) తీగ
బి) కొమ్మ
సి) పత్రం
డి) కుసుమం
జవాబు:
ఎ) తీగ

16. పడతి వంద్యురాలు.
ఎ) ధరణి
బి) స్త్రీ
సి) చెలిమి
డి) కలిమి
జవాబు:
బి) స్త్రీ

17. చిత్తం నిర్మలంగా ఉండాలి.
ఎ) ఉషస్సు
బి) ప్రేయస్సు
సి) వచస్సు
డి) మనస్సు
జవాబు:
డి) మనస్సు

18. సత్యాన్ని తలంచి పలకాలి.
ఎ) మందంగా
బి) త్వరగా
సి) ఆలోచించి
డి) గమనంగా
జవాబు:
సి) ఆలోచించి

పర్యాయపదాలు :
సూచన : క్రింద గీత గీసిన పదాలకు పర్యాయపదాలను గుర్తించండి.

19. శిలలపై చెక్కిన శిల్పాలే దేవాలయాలు అయ్యాయి.
ఎ) పాషాణము, ఉలి
బి) రాయి, సుత్తి
సి) రాయి, పాషాణము
డి) సుత్తి, శిల
జవాబు:
సి) రాయి, పాషాణము

20. మలచినాడవు భయద సింహముల తలలు.
ఎ) కంఠీరవము, సింగము
బి) మృగరాజు, గజము
సి) పులి, సింహము.
డి) మృగేంద్రము, శ్వాపదము
జవాబు:
ఎ) కంఠీరవము, సింగము

21. లేమితో భరింపరాదు.
ఎ) ధనం, సంపద
బి) పేదరికం, దారిద్ర్యం
సి) చాతుర్యం, లేక
డి) శిల, ఛాయ
జవాబు:
బి) పేదరికం, దారిద్ర్యం

22. తారతమ్యం చూపవద్దు.
ఎ) అందరం, ఆనందం
బి) ఆహ్లాదం, ఆయుర్దాయం
సి) తేడా, భేదం
డి) ఆనందం, అకృతం
జవాబు:
సి) తేడా, భేదం

23. తలపై పూలు ధరించాలి.
ఎ) సునిత, ప్రణయ
బి) మమత, సమత
సి) సురవి, ప్రణవి
డి) శిరస్సు, మస్తకం
జవాబు:
డి) శిరస్సు, మస్తకం

24. ప్రతిమను పూజించాలి.
ఎ) నైపుణ్యం, నాశనం
బి) విగ్రహం, ప్రతిచ్చాయ
సి) కుసుమం, కాసారం
డి) విషాదం, విచారం
జవాబు:
బి) విగ్రహం, ప్రతిచ్చాయ

25. సింహం విహరించింది.
ఎ) పుండరీకం, వృషభం
బి) శృగాలం, చిహ్నం
సి) జలధి, మయూరం
డి) కేసరి, పంచాస్యం
జవాబు:
డి) కేసరి, పంచాస్యం

26. వసుధపై రత్నరాశులు ఉన్నాయి.
ఎ) సర్వంసహ, ధాత
బి) ధరణి, సరి
సి) పటలి, జటిల
డి) భూమి, మేదిని
జవాబు:
డి) భూమి, మేదిని

ప్రకృతి – వికృతులు :

27. సింగం బావిలో తన మొహాన్ని చూసుకుంది – గీత గీసిన పదం ప్రకృతిని గుర్తించండి.
ఎ) మృగము
బి) సింగము
సి) సింహము
డి) కంఠీరవము
జవాబు:
సి) సింహము

28. ఱాతి కంబములపై కుసుమవల్లరులు గ్రుచ్చావు మతి గీత గీసిన పదానికి ప్రకృతిని గుర్తించండి.
ఎ) తంబము
బి) కంభం
సి) స్తంభము
డి) తంబము
జవాబు:
సి) స్తంభము

29. దేవేంద్రుడు అప్సరసల నాట్యం తిలకిస్తున్నాడు – గీత గీసిన పదానికి వికృతిని గుర్తించండి.
ఎ) అప్సరస
బి) అచ్చర
సి) అప్సర
డి) అత్సర
జవాబు:
బి) అచ్చర

30. నేను చిత్రము చూస్తున్నాను – గీత గీసిన పదానికి వికృతిని గుర్తించండి.
ఎ) చిత్తరువు
బి) చిత్రం
సి) చిత్తరం
డి) విచిత్రం
జవాబు:
ఎ) చిత్తరువు

31. ప్రజ్ఞ ప్రదర్శించాలి – గీత గీసిన పదానికి వికృతి పదం గుర్తించండి.
ఎ) ప్రజన
బి) పగ్గె
సి) ప్రెజన్
డి) ప్రజన్
జవాబు:
బి) పగ్గి

32. దవీయంగా ఉన్నాను – గీత గీసిన పదానికి వికృతి పదం గుర్తించండి.
ఎ) దావ
బి) దీవి
సి) దవ్వు
డి) దేవ
జవాబు:
సి) దవ్వు

33. స్థలంలో నేను ఉన్నాను – గీత గీసిన పదానికి వికృతి పదం గుర్తించండి.
ఎ) తేరం
బి) తల
సి) తీరం
డి) తాలం
జవాబు:
బి) తల

34. అందరు విద్య నేర్వాలి – గీత గీసిన పదానికి వికృతి పదం ఏది?
ఎ) విద్దె
బి) విదెయ
సి) విదియ
డి) వదియ
జవాబు:
ఎ) విద్దె

35. మొగము కడగాలి – గీత గీసిన పదానికి ప్రకృతి పదం గుర్తించండి.
ఎ) మగము
బి) మఖము
సి) ముఖము
డి) మొఖము
జవాబు:
సి) ముఖము

36. సంతసం వెల్లివిరియాలి – గీత గీసిన పదానికి ప్రకృతి పదం గుర్తించండి.
ఎ) షంతోషం
బి) సంతోషం
సి) సంబరం
డి) సంతోసం
జవాబు:
బి) సంతోషం

వ్యతిరేకపదాలు
సూచన : ఈ కింది వాక్యాలలో గీత గీసిన పదానికి వ్యతిరేకపదాన్ని గుర్తించండి.

37. నీ లేమి తలంచి కంటతడి పెట్టున్.
ఎ) బలిమి
బి) కలిమి
సి) చెలిమి
డి) తాలిమి
జవాబు:
బి) కలిమి

38. తారతమ్యంబు లేదు అబద్దంబు గాదు.
ఎ) కల్ల
బి) నిజము
సి) అసత్యం
డి) నిశ్శబ్దం
జవాబు:
బి) నిజము

39. బాల నిద్రించు ప్రతిమల మేలుకొలిపి.
ఎ) నిద్రించి
బి) లేపి
సి) జోకొట్టి
డి) నిద్రపుచ్చి
జవాబు:
డి) నిద్రపుచ్చి

40. శాశ్వతుడవోయి నీవు నిశ్చయముగాను.
ఎ) అస్థిరుడు
బి) అశాశ్వతం
సి) అశాశ్వతుడు
డి) నిశ్చితుడు
జవాబు:
సి) అశాశ్వతుడు

41. ప్రజలంతా సంతోషం పొందాలి.
ఎ) విశ్రాంతి
బి) విరామం
సి) వినోదం
డి) విచారం
జవాబు:
డి) విచారం

42. ఎత్తుగా చెట్టు ఉంది.
ఎ) కాఫారు
బి) పల్లం
సి) మధ్యమం
డి) కింద
జవాబు:
బి) పల్లం

43. స్వాతంత్ర్యం పొందాలి.
ఎ) పారంపర్యం
బి) పరమార్థం
సి) పారతంత్ర్యం
డి) దుశ్చర్యం
జవాబు:
బి) పరమార్థం

44. సమాజానికి దూరంగా ఉన్నారు.
ఎ) దగ్గర
బి) దుర్గతి
సి) దురంతం
డి) దుర్నీతీ
జవాబు:
ఎ) దగ్గర

45. జనాభాల్లో వెలుగు నిండాలి.
ఎ) ప్రకాశం
బి) చీకటి
సి) ప్రతాపం
డి) పౌరుషం
జవాబు:
బి) చీకటి

46. ప్రజలు శాంతిని కోరాలి.
ఎ) అనుశాంతి
బి) నిశాంతి
సి) ప్రశాంతి
డి) అశాంతి
జవాబు:
డి) అశాంతి

సంధులు:

47. ‘మహేంద్రుడు’ – గీత గీసిన పదం ఏ సంధి?
ఎ) సవర్ణదీర్ఘ సంధి
బి) అత్వసంధి
సి) గుణసంధి
డి) యణాదేశ సంధి
జవాబు:
సి) గుణసంధి

48. విశ్వామిత్రుడు మహర్షి దశరథుని వద్దకు వచ్చాడు – గీత గీసిన పదం విడదీయండి.
ఎ) మహ + ర్షి
బి) మహా + రిషి
సి) మహా + ఋషి
డి) మహ + ఋషి
జవాబు:
సి) మహా + ఋషి

49. ‘కిరీటాకృతి‘ – పదాన్ని విడదీయండి.
ఎ) కిరీట + అకృతి
బి) కిరీట + ఆకృతి
సి) కిరీటా + కృతి
డి) కిరీ + టాకృతి
జవాబు:
బి) కిరీట + ఆకృతి

50. రాజేంద్రుడు రాజ్యం పాలించాడు – గీత గీసిన పదం ఏ సంధి?
ఎ) సవర్ణదీర్ఘ సంధి
బి) వృద్ధి సంధి
సి) యణాదేశ సంధి
డి) గుణసంధి
జవాబు:
డి) గుణసంధి

51. భక్తులు రామేశ్వరం వెళ్ళారు – గీత గీసిన పదం విడదీయండి.
ఎ) రామ + ఈశ్వరం
బి) రామ + ఈశ్వరం
సి) రామే + శ్వరం
డి) రామే + ఈశ్వరం
జవాబు:
బి) రామ + ఈశ్వరం

52. సంధుల్లో గుణాలు అనగా
ఎ) ఆ, ఈ, ఏ
బి) ఇ, ఉ, ఋ
సి) ఈ, ఐ, వి
డి) ఏ, ఓ, అర్
జవాబు:
డి) ఏ, ఓ, అర్

53. స్వాతంత్ర్యోద్యమం ఘనంగా జరిగింది – ఇది ఏ సంధి?
ఎ) ఇత్వసంధి
బి) గుణసంధి
సి) త్రికసంధి
డి) అత్వసంధి
జవాబు:
బి) గుణసంధి

54. రాతియందు ఉన్నది – ఇది ఏ సంధి?
ఎ) యడాగమసంధి
బి) త్రికసంధి
సి) ఉత్వసంధి
డి) ఇత్వసంధి
జవాబు:
ఎ) యడాగమసంధి

సమాసాలు :

55. ‘పసుపు గుంకాలతో పూజించాము’ – గీత గీసిన పదం సమాసం పేరు గుర్తించండి.
ఎ) ద్విగు సమాసం
బి) ద్వంద్వ సమాసం
సి) అవ్యయీభావ సమాసం
డి) బహుబ్లీహి సమాసం
జవాబు:
బి) ద్వంద్వ సమాసం

56. ‘విద్యానిధి’ – సమాసానికి విగ్రహవాక్యాన్ని గుర్తించండి.
ఎ) విద్య చేత నిధి
బి) విద్య వలన నిధి
సి) విద్యల యందు నిధి
డి) విద్యకు నిధి
జవాబు:
సి) విద్యల యందు నిధి

57. పూర్వపదార్థ ప్రాధాన్యం గల సమాసం ఏది?
ఎ) తత్పురుష
బి) అవ్యయీ భావం
సి) బహువ్రీహి
డి) కర్మధారయం
జవాబు:
బి) అవ్యయీ భావం

58. క్రింది వానిలో షష్ఠీ తత్పురుషకు ఉదాహరణను గుర్తించండి.
ఎ) కవికలము
బి) విద్యారంభం
సి) ఆంధ్రశ్రీ
డి) తల్లిదండ్రులు
జవాబు:
ఎ) కవికలము

59. కిరీటాకృతి మనోహరం – గీత గీసిన పదానికి విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) కిరీటం కొరకు ఆకృతి
బి) కిరీటమైన ఆకృతి
సి) కిరీటము యొక్క ఆకృతి
డి) కిరీటంతో ఆకృతి
జవాబు:
సి) కిరీటము యొక్క ఆకృతి

60. గహ్వరముల యొక్క శ్రేణి – దీనిలో సమాసపదం ఏది?
ఎ) గహ్వయ శ్రేణి
బి) శ్రేణీ గహ్వరం
సి) శ్రేణీయ గహ్వరం
డి) గహ్వర శ్రేణి
జవాబు:
డి) గహ్వర శ్రేణి

61. ఉలిముఖం నయన మనోహరంగా ఉంది – గీత గీసిన పదం ఏ సమాసం?
ఎ) చతుర్డీ తత్పురుష
బి) షష్ఠీ తత్పురుష
సి) అవ్యయీభావము
డి) పంచమీ తత్పురుష
జవాబు:
బి) షష్ఠీ తత్పురుష

62. శిల్పజగము – ఇది ఏ సమాసం?
ఎ) కర్మధారయం
బి) అవ్యయీభావం
సి) షష్ఠీ తత్పురుష
డి) చతుర్థి తత్పురుష
జవాబు:
సి) షష్ఠీ తత్పురుష

వాక్య ప్రయోగాలు :

63. నగరం అందంగా ఉంది – దీనికి వ్యతిరేకార్థక వాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) నగరం అందంగా ఉండవచ్చు
బి) నగరం అందంగా ఉండకూడదు
సి) నగరం అందంగా లేదు
డి) నగరం అందంగా ఉండితీరాలి
జవాబు:
సి) నగరం అందంగా లేదు

64. అర్జునుడు యుద్ధం చేసినాడు – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) తద్ధర్మార్థక వాక్యం
బి) అభ్యర్థక వాక్యం
సి) నిషేధార్థక వాక్యం
డి) సామర్థ్యార్థక వాక్యం
జవాబు:
డి) సామర్థ్యార్థక వాక్యం

65. పాలు తెలగా ఉండును – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) హేత్వర్థక వాక్యం
బి) తద్ధర్మార్థక వాక్యం
సి) కర్మణ్యర్థక వాక్యం
డి) అభ్యర్థక వాక్యం
జవాబు:
బి) తద్ధర్మార్థక వాక్యం

66. చేదర్థకం అనగా
ఎ) భవిష్యత్కాల అసమాపక క్రియ
బి) వర్తమానకాల సమాపక క్రియ
సి) భవిష్యత్కాల సమాపక క్రియ
డి) భూతకాల అసమాపక క్రియ
జవాబు:
ఎ) భవిష్యత్కాల అసమాపక క్రియ

67. బాగా చదివితే మార్కులు వస్తాయి – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) అభ్యర్థకం
బి) చేదర్థకం
సి) ధాత్వర్థకం
డి) శత్రర్థకం
జవాబు:
బి) చేదర్థకం

68. అమ్మ అన్నం వండి నిద్రపోయింది – ఇది ఏరకమైన వాక్యం?
ఎ) తుమున్నరక వాక్యం
బి) సంయుక్త వాక్యం
సి) సంక్లిష్ట వాక్యం
డి) కర్మణి వాక్యం
జవాబు:
సి) సంక్లిష్ట వాక్యం

69. దయతో నన్ను అనుమతించండి – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) నిశ్చయార్థకం
బి) ఆత్మర్థకం
సి) నిషేధార్థకం
డి) ప్రార్థనార్థకం
జవాబు:
డి) ప్రార్థనార్థకం

70. క్రింది వాటిలో ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయం గుర్తించండి.
ఎ) కి
బి) వు
సి) వలన
డి) ని
జవాబు:
బి) వు

విభక్తి ప్రత్యయాలు – భాషాభాగాలు – పురుషలు :

71. అందు, న – ఇవి ఏ విభక్తి ప్రత్యయాలు?
ఎ) ద్వితీయ
బి) సప్తమీ
సి) చతుర్డీ
డి) సంభావన ప్రథమ
జవాబు:
బి) సప్తమీ

72. వారు అల్లరి చేశారు – గీత గీసిన పదం ఏ భాషాభాగం?
ఎ) ప్రత్యయం
బి) నామవాచకం
సి) క్రియ
డి) విశేషణం
జవాబు:
సి) క్రియ

73. పవిత్ర ఆశయంతో మెలగాలి – గీత గీసిన పదం ఏ భాషాభాగం?
ఎ) అవ్యయం
బి) విశేషణం
సి) నామవాచకం
డి) క్రియ
జవాబు:
బి) విశేషణం

74. నేను ఉన్నంత కాలం – గీత గీసిన పదం ఏ పురుషకు చెందినది?
ఎ) ప్రథమ పురుష
బి) అధమ పురుష
సి) మధ్యమ పురుష
డి) ఉత్తమ పురుష
జవాబు:
డి) ఉత్తమ పురుష

75. క్రింది వానిలో మధ్యమ పురుషకు చెందిన పదం గుర్తించండి.
ఎ) నేను
బి) ఆమె
సి) నీవు
డి) వారు
జవాబు:
సి) నీవు

76. రాముడు శిల్పం చెక్కాడు – గీత గీసిన పదం ఏ భాషాభాగం?
ఎ) నామవాచకం
బి) సర్వనామం
సి) క్రియ
డి) విశేషణం
జవాబు:
ఎ) నామవాచకం

సొంతవాక్యాలు :
సూచన : క్రింది పదాలను ఉపయోగించి సొంత వాక్యాలు రాయండి.

77. కంటతడి పెట్టు : తమ్ముడికి జ్వరం వచ్చిందని, అమ్మ కంట తడి పెట్టింది.
78. సార్థకము : మంచి ర్యాంకు సాధించడంతో నా ప్రయత్నం సార్థకమయ్యింది.
79. చూచేవారు : పేదలను చక్కగా చూచేవారు కనువైనారు.
80. దేవాలయాలు : మన దేవాలయాలు ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలుగా నిలుస్తాయి.
81. ఏడవడం : ఆపదలు వచ్చినపుడు ఏడవడం సహజం.
82. ప్రతిమలు : శిల్పులు చెక్కిన ప్రతిమలు నయన – మనోహరంగా ఉన్నాయి.
83. పాషాణం : మహాత్ముల హృదయాలు దుఃఖంతో పాషాణంగా మారతాయి.
84. చిరంజీవిత్వం : ప్రాచీన శిల్పాల్లో చిరంజీవిత్వం కన్పిస్తుంది.
85. మదం : మూర్ఖులు మదంతో విర్రవీగుతారు.
86. వసుధ : వసుధపై ధర్మం చిరకాలం నిలిచి ఉండాలి.
87. తారతమ్యాలు : ప్రజల మధ్య తారతమ్య భేదాలు ఉండకూడదు.
88. కుసుమం : సుగంధ కుసుమాన్ని స్త్రీలు తలపై ధరిస్తారు.

These AP 7th Class Telugu Important Questions 2nd Lesson అతిథి మర్యాద will help students prepare well for the exams.

AP State Syllabus 7th Class Telugu 2nd Lesson Important Questions and Answers అతిథి మర్యాద

7th Class Telugu 2nd Lesson అతిథి మర్యాద Important Questions and Answers

I. అవగాహన – ప్రతిస్పందన

ఈ కింది పరిచిత గద్యాలను చదవండి నాలుగు ప్రశ్నలు తయారుచేయండి.

1. “ధర్మక్షేత్రమైన కురుక్షేత్రంలో అతిరథులూ, మహారథులూ ఎందరో కన్ను మూశారు. పద్దెనిమిది అక్షౌహిణుల సేన ఉన్న కురుపక్షంలో అశ్వత్థామ, కృతవర్మ, కృపాచార్యులు మిగిలారు. ఇటు పాండవులు ఐదుగురూ, కృష్ణుడూ, సాత్యకి మిగిలారు.

ధర్మరాజుకు పట్టాభిషేకం జరిపించారు. అంపశయ్య మీద ఉన్న భీష్మపితామహుడు పాండవులకు సర్వధర్మ విషయాలు బోధించి, ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం ప్రవేశించగానే యోగమార్గాన దివ్యలోకాలు చేరాడు.
జవాబు:
అ) కురుక్షేత్రంలో ఎవరెవరు మరణించారు?
ఆ) కురుక్షేత్రంలో పాల్గొన్న సేన సంఖ్య ఎంత?
ఇ) కురుపక్షంలో యుద్ధం పూర్తి అయ్యాక, మిగిలిన వారు ఎవరు?
ఈ) భీష్మపితామహుడు ఎప్పుడు దివ్యలోకాలు చేరాడు?

2. ‘విద్వాంసుల ఆదేశానుసారం ధర్మరాజు అశ్వమేధ యాగం ఆరంభించాడు. దేశదేశాల నుండి చక్రవర్తులూ, విద్వాంసులూ ఎందరో వచ్చారు. వివిధ నగరాల నుంచి, జనపదాల నుంచి లక్షలాది ప్రజలు ఆ యాగం తిలకించడానికి వచ్చారు. చూడవచ్చిన వారందరికీ వస్త్రదానంతో పాటు, నిర్విరామంగా అన్నదానం కూడా జరిపించాడు. యోగ్యులైన వారికి సువర్ణ, మణి, రత్నదానాలు చేశాడు. అక్కడికి వచ్చిన వారిలో సంతృప్తి పడకుండా ఉన్నవాడు ఒక్కడూ లేడు’
జవాబు:
అ) అశ్వమేధ యాగం ధర్మరాజు ఎందుకు ప్రారంభించాడు?
ఆ) యాగం చూడడానికి ఎవరెవరు వచ్చారు?
ఇ) చూడడానికి వచ్చిన వారికి ఏయే దానాలు చేశాడు?
ఈ) యోగ్యులైన వారికి ఏ దానాలు చేశాడు?

3. ‘ధర్మ భూమి అయిన కురుక్షేత్రంలో సక్తుప్రసుడనే పేరుగల గృహయజమానుడు ఉండేవాడు. ఆయన కుమారునికి వివాహం అయ్యింది. కొడుకూ, కోడలూ ఆ వృద్ధులను సేవిస్తూ ఉండేవారు. వారు ఎవరికీ హానిచేయకుండా, ఏ ఆ పూటకు ఆ పూట దొరికిన దాన్ని తిని, తృప్తిగా జీవితం నడుపుతున్నారు. వారు తమ పరిసర ప్రాంతాలలోని చేలలో తిరిగి, అక్కడ రాలిన ధాన్యపు గింజలు ఏరి తెచ్చుకొని, దంచి పిండి చేసి వండుకొని, నలుగురూ సమంగా పంచుకున్నారు. తినడానికి, సిద్ధం అవుతున్నారు. ఆ సమయంలో ఒక వృద్ధుడు వచ్చాడు. ఆయన కళ్ళు లోతుకుపోయాయి. డొక్కలు మాడి ఉన్నాయి.
ఆ ‘ఆకలి, ఆకలి’ అని నీరసంగా అడిగాడు.
జవాబు:
అ) సక్తుప్రస్థుడు ఎక్కడ ఉండేవాడు?
ఆ) సక్తుప్రస్థుని కుటుంబం వారు జీవితం ఎలా సాగించేవారు?
ఇ) సక్తుప్రస్థుని కుటుంబం వారికి వండుకోడానికి పిండి ఎలా వచ్చింది?
ఈ) వారు తినడానికి సిద్ధమైన సమయంలో వచ్చినవారు ఎవరు? అతడు ఎలా ఉన్నాడు?

4. క్రింది పేరాను చదివి, ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి. “ఈ ధర్మభూమి అయిన కురుక్షేత్రంలో చాలాకాలం క్రితం సక్తుప్రస్తుడనే పేరుగల గృహ యజమానుడు ఉండేవాడు. ఆయనకు ఒకే కుమారుడుండేవాడు. ఆ అబ్బాయికి కూడా వివాహం అయ్యింది. వాళ్ళు నలుగురూ సర్వభూత కోటిని దయతో చూస్తూ కామక్రోధాలను విడిచి తపస్సు చేసుకుంటున్నారు. కొడుకూ, కోడలూ ఆ వృద్ధులను సేవిస్తూ ఉండేవారు.
ప్రశ్నలు:
అ) సక్తుప్రస్థుడు ఎక్కడ ఉండేవాడు?
జవాబు:
సక్తుప్రస్థుడు కురుక్షేత్రంలో చాలాకాలం క్రితం ఉండేవాడు.

ఆ) సక్తుప్రుని కుటుంబ సభ్యులు ఎంతమంది?
జవాబు:
సక్తుప్రస్థుని కుటుంబ సభ్యులు ‘మొత్తం నలుగురు.

ఇ) కొడుకు, కోడలు ఏమి చేస్తూ ఉండేవారు?
జవాబు:
కొడుకు, కోడలు వృద్ధులను సేవిస్తూ ఉండేవారు.

ఈ) సక్తుప్రస్థుని కుటుంబ సభ్యులు ఎలా జీవించేవారు?
జవాబు:
సక్తుప్రస్థుని కుటుంబ సభ్యులు నలుగురూ సర్వభూత కోటిని దయతో చూస్తూ, కామక్రోధాలను విడిచి . తపస్సు చేసుకుంటున్నారు.

ఈ క్రింది ‘అపరిచిత గద్యాలను చదివి ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

1. దానం చేయడం కూడా ఒక కళే. ఒక్కోసారి దానం చేసినందు వలన ఆత్మానందం కలుగుతుంది. అది ఎవరికి అవసరమో వారికి దానం చేస్తే ఇంకా సంతోషంగా ఉంటుంది. అయితే దానం చేసేవారి మనసును, ఆలోచనను బట్టి ఈ విషయం ఆధారపడి ఉంటుంది. విరాళాలు అడిగేవారు అడుగుతుంటారు. కానీ వసూలు చేసే వారిపై నిందారోపణ చేయరాదు.
ప్రశ్నలు :
అ) ఏది కూడా ఒక కళ?
జవాబు:
దానం చేయడం కూడా ఒక కళ.

ఆ) ఆత్మానందం ఎప్పుడు కలుగుతుంది?
జవాబు:
దానం చేసినందువల్ల ఆత్మానందం కలుగుతుంది.

ఇ) ఎప్పుడు సంతోషంగా ఉంటుంది?
జవాబు:
ఎవరికి అవసరమో వారికి దానం చేసినపుడు సంతోషంగా ఉంటుంది.

ఈ) ఎవరిపై నిందారోపణ చేయరాదు?
జవాబు:
విరాళాలు అడిగేవారిపై నిందారోపణ చేయరాదు.

2. దేశంలో యువత అంతా ఉద్యోగాల కోసం ఆశపడడం, చదువుకునే సమయంలోనే నాకు ఫలానా ఉద్యోగం వస్తే బావుండును అనుకోవడం, విద్యాభ్యాసం పూర్తయ్యాక ప్రభుత్వం ఉద్యోగం కల్పించలేకపోయిందని ఆరోపించడం, కనీస విద్యార్హత లేని వాళ్ళు కూడా మాకు ఉపాధి కల్పించలేకపోయారని నిందించడం పరిపాటి. . కానీ యువత తమ తెలివితేటలతో స్వయం ఉపాధి కల్పించుకోవాలి. చదివింది తక్కువే అయినా ఆ చదువుకు తగ్గ ఉద్యోగం పోటీ పరీక్షలలో నెగ్గి సాధించాలి.
ప్రశ్నలు:
అ) ఎవరంతా ఉద్యోగాల కోసం ఆశపడతారు?
జవాబు:
దేశంలోని యువత అంతా ఉద్యోగాల కోసం ఆశపడతారు.

ఆ) ఉద్యోగం కల్పించలేదని ఎవరిని నిందించకూడదు?
జవాబు:
ఉద్యోగం కల్పించలేదని ప్రభుత్వాన్ని నిందించకూడదు.

ఇ) యువత ఎలా స్వయం ఉపాధి కల్పించుకోవాలి?
జవాబు:
యువత తమ తెలివితేటలతో స్వయం ఉపాధి కల్పించుకోవాలి.

ఈ) ఉద్యోగం ఎలా సాధించాలి?
జవాబు:
పోటీ పరీక్షలలో నెగ్గి ఉద్యోగం సాధించాలి.

3. బీజింగ్ ఆసియా క్రీడలకు క్రీడాకారులను ఎంపిక చేసే ప్రయత్నాలు న్యూఢిల్లీలో జరుగుతున్నాయి. రెండు వందల మీటర్ల పరుగు పందెం ప్రారంభం కాబోతున్నది. అందరికీ ప్రత్యేక ఆకర్షణ పి.టి. ఉష. ఆమె గెలుస్తుందని అందరి విశ్వాసం. గన్ పేలి పరుగు ప్రారంభమయింది. కాని చూసేవారిని ఆశ్చర్యపరుస్తూ వేరే క్రీడాకారిణి 24,07 సెకన్లలో గమ్యం చేరింది. 24. 12 సెకన్లలో పి.టి.ఉష రెండవ స్థానాన్ని పొందింది. ఆ క్రీడాకారిణే అశ్వని.
ప్రశ్నలు:
అ) క్రీడాకారులను ఎంపిక చేసే ప్రయత్నం ఎక్కడ జరిగింది?
జవాబు:
క్రీడాకారులను ఎంపికచేసే ప్రయత్నం న్యూఢిల్లీలో జరిగింది.

ఆ) ఎన్ని మీటర్ల పరుగు పందెం?
జవాబు:
రెండు వందల మీటర్ల పరుగు పందెం.

ఇ) అందరి విశ్వాసం ఎవరి మీద ఉంది?
జవాబు:
అందరి విశ్వాసం పి.టి. ఉష మీద ఉంది.

ఈ) అశ్వని ఎంత సేపటిలో గమ్యాన్ని చేరింది?
జవాబు:
అశ్వని 24.07 సెకన్లలో గమ్యం చేరింది.

4. గాల్లో ఉష్ణోగ్రత మామూలు ప్రాంతాల్లో 40°C మించి, కొండ ప్రాంతాల్లో 30°C దాటితే వడగాలులుగా పేర్కొంటారు. భారత వాతావరణ శాఖ ప్రకారం ఉష్ణోగ్రతలు 46°C కి మించి ఉంటే తీవ్రమైన వడగాలుల కింద లెక్క ప్రపంచంలోనే అతి ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత 56.7°C కాలిఫోర్నియాలోని డెత్ వ్యాలీలో 1913 జూలై 10న నమోదయ్యింది. మన దేశంలోని రాజస్థాన్ లో 1956లో 50.6 డిగ్రీల అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత నమోదయ్యింది.
ప్రశ్నలు:
అ) వడగాలులంటే ఏమిటి?
జవాబు:
గాల్లో ఉష్ణోగ్రత మామూలు ప్రాంతాలలో 40°C మించి, కొండ ప్రాంతాలలో 30°C దాటితే వడగాలులుగా పేర్కొంటారు.

ఆ) తీవ్రమైన వడగాలులంటే ఏమిటి?
జవాబు:
భారత వాతావరణ శాఖ ప్రకారం 46°C మించి ఉష్ణోగ్రతలు ఉంటే అవి తీవ్రమయిన వడగాలుల కింద లెక్క.

ఇ) ప్రపంచంలో అతి ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఎప్పుడు, ఎక్కడ నమోదయ్యింది?
జవాబు:
ప్రపంచంలో అతిఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత 56.7°C కాలిఫోర్నియాలోని డెత్ వ్యాలీలో 1913 జూలై 10న నమోదయ్యింది.

ఈ) మన దేశంలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత ఎక్కడ నమోదయ్యింది?
జవాబు:
మన దేశంలో 1956లో 50.6 డిగ్రీల అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత రాజస్థాన్‌లో నమోదయ్యింది.

5. ఈ క్రింది అపరిచిత గద్యాన్ని చదివి ఇవ్వబడిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ఆంధ్రుల ప్రథమ రాజులు శాతవాహనులు. వీరి ప్రథమ రాజధాని శ్రీకాకుళం. ఇది కృష్ణానది తీరాన అవనిగడ్డకు చేరువలో ఉంది. ప్రజలందరిచే మన్ననలందుకున్న శాతవాహనులలో ప్రథమరాజు శ్రీకాకుళాంధ్ర విష్ణువు. శాతవాహనులు తమ రాజధానిని శ్రీకాకుళం నుండి ధాన్యకటకానికి మార్చుకున్నారు. అమరావతికి చేరువలో ఉన్న ఈ నగరం శాతవాహనుల పాలనలో ఉచ్ఛదశకు చేరుకుంది. తరువాత వీరు తమ రాజధానిని మహారాష్ట్రలోని ప్రతిష్టానపురానికి మార్చుకున్నారు. శాతవాహనులు తమ పేర్ల ముందు తల్లి పేరు చేర్చి పిల్చుకొనే సంప్రదాయముంది.
ప్రశ్నలు:
1) శాతవాహనుల ప్రథమ రాజధాని ఏది?
జవాబు:
శ్రీకాకుళం

2) ధాన్యకటకానికి చేరువలో ఉన్న పట్టణమేది?
జవాబు:
అమరావతి

3) శాతవాహనుల సంప్రదాయం ఏమిటి ?
జవాబు:
శాతవాహనులు తమ పేర్ల ముందు తల్లి పేరు చేర్చి ‘పిల్చుకొనే సంప్రదాయం.

4) ఈ పేరా ఎవరి గురించి చెప్పబడింది?
జవాబు:
శాతవాహనుల గురించి

II. వ్యక్తీకరణ – సృజనాత్మకత

1. క్రింది ప్రశ్నలకు ఐదేసి వాక్యాలలో సమాధానాలు రాయండి.

1. ధర్మరాజును దేవతలు ఎందుకు అభినందించారు?
జవాబు:
అశ్వమేధయాగాన్ని చూడటానికి వచ్చిన వారందరికీ వస్త్రదానంతో పాటుగా నిర్విరామంగా అన్నదానం కూడా జరిపించాడు. యోగ్యులైన వారికి సువర్ణ, మణి, రత్నదానాలు చేశాడు. అక్కడికి వచ్చిన వారిలో సంతృప్తి పడకుండా ఉన్నవాడు ఒక్కడూలేడు.

అలా అందరికి సంతృప్తి కలిగించిన అశ్వమేధయాగాన్ని చూసిన దేవతలు పూలవాన కురిపించి, ధర్మరాజును అభినందించారు.

2. ముంగిస దేహం పూర్తిగా బంగారుమయం అయిందా, కాలేదా? ఎందువల్ల?
జవాబు:
ముంగిస దేహం పూర్తిగా బంగారుమయం కాలేదు. ఎందుకంటే సక్తుప్రస్థుడు చేసిన దానం (అతిథి మర్యాద) తరువాత అంత గొప్పగా దానధర్మాలు ఎవరూ చేయలేదు. కావున ముంగిస దేహం రెండోవైపు అలాగే ఉండిపోయింది.

3. అతిథులు అంటే ఎవరు ? మీ. ఇంటికి అతిథులు వస్తే ఎలాగ మర్యాద చేస్తారో వివరించండి.
జవాబు:
తిథి, వార, నక్షత్రాలు చూసుకోకుండా మన ఇంటికి వచ్చేవారిని అతిథులు అంటారు. అతిథులు రాగానే వారిని సాదరంగా ఆహ్వానించి, కుశల ప్రశ్నలు అడిగి, మన ఆతిథ్యాన్ని స్వీకరించమని కోరి, మనకున్న దానిని వారికి పెట్టి వారిని తృప్తి పరచాలి. దీనినే అతిథి మర్యాద ‘అంటారు.

మా ఇంటికి వచ్చిన అతిథిని లోనికి రమ్మని పిలుస్తాము. కాళ్లు కడుగుకోడానికి నీళ్లు ఇస్తాము. మంచినీరు తెచ్చి ఇస్తాము. ఆయన వచ్చిన పని ఏమిటో తెలుసుకుంటాము. ఆయనకు కాఫీ కాని, టీ కాని, మజ్జిగ కాని ఇస్తాము. భోజన సమయమైతే వండి పెడతాము.

7th Class Telugu 2nd Lesson అతిథి మర్యాద 1 Mark Bits

1. అందరూ సుఖంగా ఉండాలని కోరుకోవాలి. (వికృతిని గుర్తించండి) (బి)
ఎ) సొగసుగా
బి) సుకంగా
సి) పెద్దగా
డీ) బొద్దుగా
జవాబు:
బి) సుకంగా

2. దేవతలు అధర్మమును సహించరు. (వ్యతిరేక పదాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) దానము
బి) పుణ్యము
సి) ధర్మము
డి) న్యాయము
జవాబు:
సి) ధర్మము

3. దానాలలో సువర్ణదానం గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. (సమానార్థక పదాలను గుర్తించండి)
ఎ) బంగారం, పసిడి
బి) వెండి, రజితం
సి) రాగి, ఇత్తడి
డి) ఇనుము, ఉక్కు
జవాబు:
ఎ) బంగారం, పసిడి

4. షషీ విభక్తి ప్రత్యయములను గుర్తించండి.
ఎ) అందు, న
బి) కి, కు, యొక్క, లో, లోపల
సి) డు, ము, వు, లు
డి) వలన, కంటె
జవాబు:
బి) కి, కు, యొక్క, లో, లోపల

5. సక్తుప్రస్థుడు దానగుణం కలవాడు. (ఏ రకమైన వాక్యము ?)
ఎ) సామాన్య
బి) సంయుక్త
సి) సంక్లిష్ట
డి) ఆశ్యర్యార్థక
జవాబు:
ఎ) సామాన్య

6. వినయ్ నిర్విరామంగా చదువుతున్నాడు. (వ్యతిరేక పదాన్ని గుర్తించండి)
ఎ) ఆలస్యం
బి) తొందర
సి) విరామం
డి) ఓపిక
జవాబు:
సి) విరామం

7. తృతీయా విభక్తి ప్రత్యయాలను గుర్తించండి.
ఎ) కొఱకున్, కై
బి) చేత, తోడ
సి) అందు, న
డి) వలనన్, కంటే, పట్టి
జవాబు:
బి) చేత, తోడ

8. రహస్యాలను అన్వేషించండి. (విభక్తిని గుర్తించండి)
ఎ) చతుర్డీ
బి) పంచమీ
సి) ద్వితీయ
డి) ప్రథమా
జవాబు:
సి) ద్వితీయ

9. ఉచితంగా చదువు చెబితే. (ఇది ఏ దానమో గుర్తించండి)
ఎ) విద్యాదానం
బి) అన్నదానం
సి) శ్రమదానం
డి) నేత్రదానం
జవాబు:
ఎ) విద్యాదానం

10. సమావేశంలో చదివిన విషయం బాగుంది. (విభక్తి నామం గుర్తించండి)
ఎ) ప్రథమ
బి) సప్తమీ
సి) షష్ఠీ
డి) ద్వితీయా
జవాబు:
సి) షష్ఠీ

11. కింది వానిలో తృతీయా విభక్తి ప్రత్యయాలను గుర్తించండి.
ఎ) డు,ము,వు,లు
బి) చేతన్, చేన్, తోడన్,తోన్
సి) అందున్,నన్
డి) వలనన్, కంటెన్, పట్టి
జవాబు:
బి) చేతన్, చేన్, తోడన్,తోన్

12. ‘ఇనుముతో నాగటికర్రు చేస్తాడు. గీత గీసిన పదం ఏ విభక్తి ప్రత్యయం? (సి)
ఎ) ప్రథమా
బి) ద్వితీయా
సి) తృతీయా
డి) చతుర్జీ
జవాబు:
సి) తృతీయా

13. ఈ క్రింది వానిలో చతుర్డీ విభక్తి ప్రత్యయాలు గుర్తించండి.
ఎ) చేత, తోడ
బి) కొఱకు, కై
సి) అందు, న
డి) వలన, కంటె, పట్టి
జవాబు:
బి) కొఱకు, కై

III. భాషాంశాలు

పదాలు – ఆర్థాలు
సూచన : ఈ కింది వాక్యాలలో గీత గీసిన పదాలకు అర్థం గుర్తించండి.

14. భీష్మ పితామహుడు పాండవులకు ధర్మాలు బోధించాడు.
ఎ) తండ్రి
బి) తాత
సి) ముతాత
డి) పిత
జవాబు:
బి) తాత

15. పాపం పోడానికి ప్రాయశ్చితం చేసుకోవాలి.
ఎ) యజ్ఞం
బి) మజ్ఞం
సి) అశ్వమేథం
డి) పాపం పోవడానికి చేసే కర్మ
జవాబు:
డి) పాపం పోవడానికి చేసే కర్మ

16. జరిగిన సంగ్రామంలో ఆప్తులు మరణించారు.
ఎ) యజ్ఞం
బి) యుద్ధము
సి) అశ్వమేథం
డి) ప్రాయశ్చిత్తం
జవాబు:
బి) యుద్ధము

17. యోగ్యులకు సువర్ణమణి దానాలు చేశాడు.
ఎ) వెండి
బి) రత్నము
సి) బంగారము
డి) భూమి
జవాబు:
సి) బంగారము

18. చదువులో ఆతురత చూపాలి.
ఎ) విసుగు
బి) మంచము
సి) తొందర
డి) విరామం
జవాబు:
సి) తొందర

19. సమరంలో విజయం పొందాలి.
ఎ) విద్య
బి) ప్రేరణ
సి) కార్యం
డి) యుద్ధం
జవాబు:
డి) యుద్ధం

20. క్రోధం విడిచి పెట్టాలి.
ఎ) శాంతం
బి) తపన
సి) కోపం
డి) తామరసం
జవాబు:
సి) కోపం

21. అందరు కుశలంగా ఉన్నారు.
ఎ) విరామం
బి) క్షేమం
సి) పీడ
డి) కీడు
జవాబు:
బి) క్షేమం

పర్యాయపదాలు:
సూచన : గీత గీసిన పదాలకు పర్యాయపదాలను గుర్తించండి.

22. దానాలలో సువర్ణదానం మహా పుణ్యప్రదం
ఎ) వెండి, బంగారం
బి) రాగి, పైడి
సి) బంగారం, పసిడి
డి) పైడి, రాగి
జవాబు:
సి) బంగారం, పసిడి

23. కుమారుడు తరలి వచ్చాడు.
ఎ) తనయుడు, పుత్రుడు
బి) ప్రియుడు, నందనుడు
సి) జనకుడు, ఆత్మజుడు
డి) నాగరికుడు, నందనుడు
జవాబు:
ఎ) తనయుడు, పుత్రుడు

24. భూమిపై శాంతి వర్థిల్లాలి.
ఎ) భూతం, రసాతలం
బి) అవని, ఆదరణ
సి) చంచన, జలధి
డి) ధరణి, వసుధ
జవాబు:
డి) ధరణి, వసుధ

25. గృహంలో ఉండాలి.
ఎ) నయనం, నగరం
బి) నికేతనం, సదనం
సి) గీయు, గీతం
డి) మందిరం, కోవెల
జవాబు:
బి) నికేతనం, సదనం

26. సంగ్రామంలో పోరాడాలి.
ఎ) యుద్ధం, రణం
బి) సంశయం, పోరు
సి) పోరూ, పొందు
డి) వైరం, విందు
జవాబు:
ఎ) యుద్ధం, రణం

27. దేవతలు స్వర్గంలో ఉంటారు.
ఎ) దైవాలు, దమనులు
బి) సురలు, అనిమిషులు
సి) ద్యుతులు, కిన్నరులు
డి) నిర్యరులు, నింద్యులు
జవాబు:
బి) సురలు, అనిమిషులు

28. సైన్యం బయలుదేరింది.
ఎ) అలరు, శ్రేణి
బి) వాహిని, సేన
సి) సంత, మంది
డి) డాంబికం, గుంపు
జవాబు:
బి) వాహిని, సేన

29. యజ్ఞం ఆచరించాలి.
ఎ) అర్చన, ఆలపని
బి) జ్ఞానం , అభిషేకం
సి) యాతన, యాగం
డి) క్రతువు, యాగం
జవాబు:
డి) క్రతువు, యాగం

ప్రకృతి – వికృతులు :
సూచన : క్రింది వాక్యాలలో గీత గీసిన పదానికి ప్రకృతి – వికృతి పదాలు గుర్తించండి.

30. అంపశయ్య మీదున్న భీష్మ పితామహుడు
ఎ) సెజ్జ
బి) మంచం
సి) సెయ్యం
డి) శయనం
జవాబు:
ఎ) సెజ్జ

31. జీవితం సాగించడానికే ఆహారం తీసుకొనేవారు
ఎ) హారం
బి) ఓగిరం
సి) అహారం
డి) విహారం
జవాబు:
బి) ఓగిరం

32. ఆహారాన్ని దానం చేసి పుణ్యం సాధించారు.
ఎ) పున్యం
బి) పున్నెం
సి) పున్యం
డి) పాపం
జవాబు:
బి) పున్నెం

33. బ్రహ్మ జగతి వర్ధిల్లు
ఎ) బెమ్మ
బి) బమ్మ
సి) వియోగం
డి) విచారం
జవాబు:
బి) బమ్మ

34. దమ్మం ఆచరించాలి.
ఎ) దొమ్మం
బి) దెమ్మం
సి) ధర్మం
డి) దైవం
జవాబు:
సి) ధర్మం

35. కింది వానిలో ప్రకృతి పదాన్ని గుర్తించండి.
ఎ) పున్నెం
బి) బొమ్మ
సి) ఆహారం
డి) ఆకసం
జవాబు:
సి) ఆహారం

36. ఈ క్రింది వానిలో వికృతి పదం గుర్తించండి.
ఎ) బుద్ధి
బి) పెద్ద
సి) ధర్మం
డి) భూమి
జవాబు:
బి) పెద్ద

37. కన్నయ్య ఆచరించాడు.
ఎ) కెన్నయ్య
బి) కృష్ణుడు
సి) వసుదేవుడు
డి) శివుడు
జవాబు:
బి) కృష్ణుడు

వ్యతిరేకపదాలు :
సూచన : గీత గీసిన పదాలకు వ్యతిరేక పదాలు గుర్తించండి.

38. అన్నదానం నాకు తృప్తి కల్గించింది.
ఎ) సంతృప్తి
బి) అసంతృప్తి
సి) తర్పణము
డి) అతృప్తి
జవాబు:
బి) అసంతృప్తి

39. అటువంటి అన్నదానం చేసిన పుణ్యాత్ములు మీరు.
ఎ) పుణ్యపురుషులు
బి) పాపాత్ములు
సి) ధర్మాత్ములు
డి) అపుణ్యాత్ములు
జవాబు:
బి) పాపాత్ములు

40. నిర్విరామంగా శ్రమిస్తే ఆరోగ్యం చెడుతుంది.
ఎ) రామం
బి) నిర్విరామం
సి) విరామం
డి) ఆరామం
జవాబు:
సి) విరామం

41. అందరి ఆదరణ పొందాలి.
ఎ) ప్రతిదరుణ
బి) సమాదరణ
సి) అనుదరణ
డి) నిరాదరణ
జవాబు:
డి) నిరాదరణ

42. మానవులు ధర్మం ఆచరించాలి.
ఎ) పరధర్మం
బి) విధర్మం
సి) సుధర్మం
డి) అధర్మం
జవాబు:
డి) అధర్మం

43. పేదలపట్ల దయ చూపాలి.
ఎ) పరదయ
బి) నిర్దయ
సి) సుదయ
డి) అనుదయ
జవాబు:
బి) నిర్దయ

44. అన్నింటి యోగ్యత సాధించాలి.
ఎ) ప్రయోగ్యత
బి) పరయోగ్యత
సి) అయోగ్యత
డి) సుయోగ్యత
జవాబు:
సి) అయోగ్యత

45. పెద్దలు ఆనందం పొందారు.
ఎ) వింత
బి) విరామం
సి) జమ్య
డి) విధాత
జవాబు:
డి) విధాత

46. దేవతలు వరాలు ఇస్తారు.
ఎ) రాక్షసులు
బి) కిన్నరులు
సి) కింపురుషులు
డి) సుందరులు.
జవాబు:
ఎ) రాక్షసులు

47. మితిమీరిన ఆశ ఉండరాదు.
ఎ) సురాశ
బి) నిరాశ
సి) అనురాశ
డి) పరాశ
జవాబు:
బి) నిరాశ

సంధులు :

48. శ్రీలు పొంగిన జీవగడ్డయి – గీత గీసిన పదాన్ని విడదీయండి.
ఎ) జీవ + కడ్డయి
బి) జీవగడ్డ + యి
సి) జీవగడ్డ + అయి
డి) జీవగడ్డ + యై
జవాబు:
సి) జీవగడ్డ + అయి

49. ‘కావ్యం బలరె‘ – గీత గీసిన పదం ఏ సంధి?
ఎ) అత్వ సంధి
బి) ఇత్వ సంధి
సి) ఉత్వ సంధి
డి) యణాదేశ సంధి
జవాబు:
సి) ఉత్వ సంధి

50. ‘చిర్రెత్తు‘ – గీత గీసిన పదాన్ని విడదీయండి.
ఎ) చిత్ర + ఎత్తు
బి) చిర్రు + ఎత్తు
సి) చిర్రె + త్తు
డి) చిరు + ఎత్తు
జవాబు:
బి) చిర్రు + ఎత్తు

51. సెలవిచ్చి వచ్చింది – గీత గీసిన పదాన్ని విడదీయండి.
ఎ) సెలవ + ఇచ్చి
బి) సెలవు + అచ్చి
సి) సెలవు + ఇచ్చి
డి) సెలవి + ఇచ్చి
జవాబు:
సి) సెలవు + ఇచ్చి

52. ఉత్వసంధికి ఉదాహరణను గుర్తించండి.
ఎ) మేనత్త
బి) కవితలల్లిన
సి) అమ్మయిచ్చే
డి) ఎవరికిచ్చి
జవాబు:
బి) కవితలల్లిన

53. క్రింది వానిలో వికల్ప సంధిని గుర్తించండి.
ఎ) ఉత్వసంధి
బి) ఇత్వ సంధి
సి) గుణసంధి
డి) అత్వసంధి
జవాబు:
బి) ఇత్వ సంధి

54. క్రింది వానిలో తెలుగు సంధిని గుర్తించండి.
ఎ) జత్త్వసంధి
బి) గుణసంధి
సి) అనునాసికసంధి
డి) ఉత్వసంధి
జవాబు:
డి) ఉత్వసంధి

55. రానిది + అని – దీనిని కలిపి రాస్తే
ఎ) రానిదని
బి) రానెదని
సి) రానోదని
డి) రానైదని
జవాబు:
ఎ) రానిదని

సమాసాలు :

56. ‘కామక్రోధాలు‘ అశాంతికి నిలయాలు – గీత గీసిన పదం సమాసం పేరు
ఎ) బహుజొహి
బి) ద్వంద్వ సమాసం
సి) ద్విగు సమాసం
డి) అవ్యయీ భావ సమాసం
జవాబు:
బి) ద్వంద్వ సమాసం

57. పద్దెనిమిది అక్షౌహిణులు భారత ‘ యుద్ధంలో పాల్గొన్నాయి – గీత గీసిన పదం విగ్రహవాక్యాన్ని గుర్తించండి.
ఎ) పద్దెనిమిది, అక్షౌహిణి
బి) పద్దెనిమిది అక్షౌహిణులు కలది
సి) పద్దెనిమిది (18) సంఖ్యగల అక్షౌహిణులు
డి) పద్దెనిమిది కల అక్షౌహిణులు
జవాబు:
సి) పద్దెనిమిది (18) సంఖ్యగల అక్షౌహిణులు

58. అన్నదానం చేసిన పుణ్యాత్ములు మీరు – గీత గీసిన పదానికి విగ్రహవాక్యాన్ని గుర్తించండి.
ఎ) పుణ్యమైన ఆత్మకలవారు
బి) పుణ్యం, ఆత్మ
సి) పుణ్యమైన ఆత్మ
డి) పుణ్యం వల్ల ఆత్మలు
జవాబు:
ఎ) పుణ్యమైన ఆత్మకలవారు

59. యాగశాలకు వచ్చాము-విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) యాగంతో శాల
బి) యాగమునందు శాల
సి) యాగమైన శాల
డి) యాగము కొరకు శాల
జవాబు:
డి) యాగము కొరకు శాల

60. కామమును, క్రోధమును విడనాడాలి – సమాస పదం గుర్తించండి.
ఎ) కామక్రోధములు
బి) క్రోధకామములు
సి) అనుకామక్రోధములు
డి) ప్రతిక్రోధములు
జవాబు:
ఎ) కామక్రోధములు

61. ఉత్తర పదార్థ ప్రాధాన్యం గల సమాసం ఏది?
ఎ) రూపకం
బి) తత్పురుష
సి) ద్విగువు
డి) ద్వంద్వము
జవాబు:
బి) తత్పురుష

62. క్రింది వానిలో ద్విగు సమాసమునకు ఉదాహరణను గుర్తించండి.
ఎ) చతుర్ముఖుడు
బి) నలుదిక్కులు
సి) మంచి చెడ్డలు
డి) ముక్కంటి
జవాబు:
బి) నలుదిక్కులు

63. క్రింది వానిలో ద్వంద్వ సమాసమునకు ఉదాహరణ గుర్తించండి.
ఎ) నాలుగు వేదాలు
బి) అప్రియం
సి) తల్లిదండ్రులు
డి) శాస్త్రజ్ఞుడు
జవాబు:
సి) తల్లిదండ్రులు

64. ధాన్యపు గింజలు తిన్నారు – విగ్రహవాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) ధాన్యంతో గింజలు
బి) ధాన్యమైన గింజలు
సి) ధాన్యం కొరకు గింజలు
డి) ధాన్యము యొక్క గింజలు
జవాబు:
డి) ధాన్యము యొక్క గింజలు

65. అప్రియం పలుకరాదు – ఇది ఏ సమాసం?
ఎ) నఞ్ తత్పురుష
బి) కర్మధారయం
సి) షష్ఠీ తత్పురుష
డి) ద్విగువు
జవాబు:
ఎ) నఞ్ తత్పురుష

వాక్య ప్రయోగాలు :

66. అందరు భోజనం చేయండి – ఇది ఏ వాక్యం?
ఎ) విధ్యర్థక వాక్యం
బి) కర్తరి వాక్యం
సి) ఆశీర్వాద్యర్థక వాక్యం
డి) తద్ధర్మర్థక వాక్యం
జవాబు:
ఎ) విధ్యర్థక వాక్యం

67. అతిథులను ఆదరించాలి – దీనికి వ్యతిరేకార్థక వాక్యం గుర్తించండి.
ఎ) అతిథులను మనం ఆదరించాలా?
బి) అతిథులను ఆదరించకపోవచ్చు
సి) అతిథులను ఆదరించకూడదు
డి) అతిథులను మాత్రమే ఆదరించాలి
జవాబు:
సి) అతిథులను ఆదరించకూడదు

68. నేను తప్పక బడికి వస్తాను – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) నిషేదార్థక వాక్యం
బి) విధ్యర్థక వాక్యం
సి) కర్తరి వాక్యం
డి) నిశ్చయార్థక వాక్యం
జవాబు:
డి) నిశ్చయార్థక వాక్యం

69. వర్తమాన కాల అసమాపక క్రియను గుర్తించండి.
ఎ) క్రోద్వార్థం
బి) ఆత్మర్థకం
సి) శత్రర్థకం
డి) చేదర్థకం
జవాబు:
సి) శత్రర్థకం

70. క్రింది వానిలో చేదర్థక క్రియా పదం గుర్తించండి.
ఎ) చేసినా
బి) చేస్తే
సి) చేస్తూ
డి) చేసి
జవాబు:
బి) చేస్తే

71. రమ, లత అక్కాచెల్లెళ్ళు – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) పరోక్ష వాక్యం
బి) సంక్లిష్ట వాక్యం
సి) సంయుక్త వాక్యం
డి) కర్తరి వాక్యం
జవాబు:
సి) సంయుక్త వాక్యం

72. మీకు శుభం కలుగు గాక ! – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) ఆశీర్వాద్యర్థక వాక్యం
బి) తద్ధర్మార్థక వాక్యం
సి) హేత్వర్థక వాక్యం
డి) యూహ్మాదర్థక వాక్యం
జవాబు:
ఎ) ఆశీర్వాద్యర్థక వాక్యం

73. ‘నేను అన్నం తిన్నాను’ అని రవి అన్నాడు – ఇది ఏ రకమైన వాక్యం?
ఎ) ప్రత్యక్ష కథనం
బి) ఆత్మార్థక వాక్యం
సి) పరోక్ష కథనం
డి) కర్మణి వాక్యం
జవాబు:
ఎ) ప్రత్యక్ష కథనం

విభక్తి ప్రత్యయాలు – భాషాభాగాలు – పురుషలు :

74. తృతీయా విభక్తి ప్రత్యయాలను గుర్తించండి.
ఎ) డుమువులు
బి) కొఱకున్, కై
సి) చేతన్, చేన్
డి) అందు, న
జవాబు:
సి) చేతన్, చేన్

75. దేశాన్ని కవులు కీర్తించారు – గీత గీసిన పదం ఏ విభక్తి ప్రత్యయం?
ఎ) ప్రథమ
బి) తృతీయ
సి) చతుర్థి
డి) ద్వితీయ
జవాబు:
డి) ద్వితీయ

76. కంటిలోని నలుసు చూడు – గీత గీసిన నామవాచకం అసలు రూపం గుర్తించండి.
ఎ) నేత్రము
బి) కన్ను
సి) కన్నులో
డి) కంటి
జవాబు:
బి) కన్ను

77. దేశమును ప్రేమించాలి – గీత గీసిన, పదం ఏ విభక్తి?
ఎ) ద్వితీయ
బి) షష్ఠీ
సి) సప్తమీ
డి) చతుర్టీ
జవాబు:
ఎ) ద్వితీయ

78. మేము వచ్చాము – గీత గీసిన పదం ఏ పరుష వాచకం?
ఎ) ప్రథమ
బి) మధ్యమ
సి) అధమ
డి) ఉత్తమ
జవాబు:
డి) ఉత్తమ

79. పెద్దనగరం చూచాను – గీత గీసిన పదం ఏ భాషాభాగం?
ఎ) సర్వనామం
బి) విశేషణం
సి) క్రియ
డి) అవ్యయం
జవాబు:
బి) విశేషణం

80. అందరు పెళ్ళికి వచ్చారు – గీత గీసిన పదం ఏ భాషాభాగం?
ఎ) విశేషణం
బి) అవ్యయం
సి) సర్వనామం
డి) క్రియ
జవాబు:
సి) సర్వనామం

81. క్రింది వానిలో చతుర్థి విభక్తి ప్రత్యయం
ఎ) కొరకున్
బి) వలన
సి) అందు
డి) కు
జవాబు:
ఎ) కొరకున్

సొంతవాక్యాలు :
సూచన : క్రింది పదాలను ఉపయోగించి సొంతవాక్యాలు రాయండి.
82. ఒడికట్టడం : ఆకలితో దుర్మార్గానికి ఒడిగట్టాడు.
83. నిర్విరామం : రాష్ట్రాభివృద్ధికి ప్రజలంతా నిర్వి రామంగా కృషి చెయ్యాలి.
84. ప్రాయశ్చిత్తం : పిల్లిని చంపిన పాపానికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు.
85. ధర్మబుద్ధి : ప్రతి ఒకరు ధర్మబుద్దిని కలిగియుండాలి.
86. పుణ్యకాలం : ఏదైనా మంచిపనిని పుణ్యకాలంలో ప్రారంభించాలి.
87. సావధానం : పాఠాలను సావధానంగా వినాలి.
88. ఆదరం : పేదలపట్ల ధనికులు ఆదరం చూపాలి.
89. తిలకించు : భక్తులు బ్రహ్మోత్సవ వేడుకను తిలకించు చున్నారు.
90. అలమటించు : పేదలు ఆకలిబాధలతో అలమటించు చున్నారు.
91. సంతృప్తి : తనకున్న దానితో సంతృప్తి చెందడం ఉత్తమం