AP 8th Class Biology Notes Chapter 11 మనకు అనారోగ్యం ఎందుకు కలుగుతుంది?

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 11th Lesson మనకు అనారోగ్యం ఎందుకు కలుగుతుంది? to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 11th Lesson మనకు అనారోగ్యం ఎందుకు కలుగుతుంది?

→ మానసికంగా, శారీరకంగా, సామాజికంగా బాగా ఉండే స్థితినే ఆరోగ్యం అంటారు.

→ వ్యక్తిగత ఆరోగ్యం అతని / ఆమె పరిసరాలు లేదా ఆర్థిక పరిస్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ వ్యాధిని కలిగి ఉండే కాలాన్ని బట్టి దీర్ఘకాలిక లేదా స్వల్పకాలిక వ్యాధులుగా విభజించవచ్చు.

→ వ్యాధి జనకాలు ఏకకణ (సూక్ష్మజీవులు), బహుకణ జీవుల వర్గానికి చెందినవై ఉంటాయి.

→ వ్యాధి జనకాల వర్గాన్ని (రకాన్ని) బట్టి వ్యాధిని నయం చేయడం ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ వ్యాధి జనతాలు నీటి ద్వారా, గాలి ద్వారా, స్పర్శ ద్వారా, వాహకాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతాయి.

→ వ్యాధిని నయం చేయడం కన్నా వ్యాధి నివారణే ముఖ్యం.

→ పరిసరాల పరిశుభ్రత, సామాజిక ఆరోగ్య పరిశుభ్రతా కార్యక్రమాలు అమలుపరచడం వలన వ్యాధి సంక్రమణని తగ్గించవచ్చు.

→ టీకాల ద్వారా కూడా వ్యాధులను నియంత్రించవచ్చు.

→ వ్యాధి నివారణకు సామాజిక ఆరోగ్య వ్యవస్థ మరియు టీకాలు అందరికీ అందుబాటులో ఉండాలి.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 11 మనకు అనారోగ్యం ఎందుకు కలుగుతుంది?

→ ఆరోగ్యం : ప్రమాదకరమైన వ్యాధి దీర్ఘకాలిక వ్యాధి మానసికంగా, శారీరకంగా, సామాజికంగా బాగా ఉండే స్థితినే ఆరోగ్యం అంటారు.

→ వ్యాధి : మన శరీరంలోని ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అవయవ వ్యవస్థలు తమ విధులను సక్రమంగా నిర్వహించకపోవటం.

→ ప్రమాదకరమైన వ్యాధి : కొన్ని సందర్భాలలో ప్రాణహాని కలిగించు వ్యాధిని ప్రమాదకరమైన వ్యాధి అంటారు.

→ దీర్ఘకాలిక వ్యాధి : ఒక్కసారి సంక్రమించిందంటే ఎక్కువ కాలం లేదా జీవితాంతం ఉండే వ్యాధిని దీర్ఘకాలిక వ్యాధి అంటారు.

→ వాహకాలు : వ్యాధిని ఒకరి నుంచి వేరొకరికి వ్యాప్తి చేయు జీవులు.

→ సాంక్రమిక వ్యాధులు : సూక్ష్మజీవుల వలన వచ్చే వ్యాధులను సాంక్రమిక వ్యాధులు అంటారు.

→ ఆసాంక్రమిక వ్యాధులు : శరీర అంతర్భాగాలలో మార్పు వలన వచ్చే వ్యాధులను ఆసాంక్రమిక వ్యాధులు అంటారు.

→ అసంత్రామ్యత : ఒక వ్యాధి పలుసార్లు గురైనప్పుడు ఆ వ్యాధిని ఎదుర్కొనే శక్తి ఉంటుంది. దీనినే అసంక్రామ్యత అంటారు.

→ వ్యాధి నిరోధకత : వ్యాధిని ఎదుర్కొనే శక్తిని వ్యాధి నిరోధకత అంటారు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 11 మనకు అనారోగ్యం ఎందుకు కలుగుతుంది 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 10 పీల్చలేము – తాగలేము

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 10th Lesson పీల్చలేము – తాగలేము to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 10th Lesson పీల్చలేము – తాగలేము

→ కాలుష్యం అనేది గాలి, నీరు, నేలలోని జీవ భౌతిక, రసాయనిక ధర్మాలలో వచ్చిన మార్పు.

→ వాతావరణంలోకి కలుషితాలు చేరడం వల్ల దానిలో నివసించే సజీవులకు, నిర్జీవ అంశాలకు ప్రమాదకరంగా మారితే దానిని వాతావరణ కాలుష్యం అంటారు.

→ కాలుష్య కారకములు వాతావరణాన్ని కలుషితం చేస్తాయి. ముఖ్యమైన కాలుష్య కారకములు కార్బన్ మోనాక్సెడ్ (CO), కార్బన్ డై ఆక్సెడ్ (CO2), సల్ఫర్ డై ఆక్సెడ్ (SO2), నత్రజని (N2), క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్స్, భారలోహాలు మరియు గాలిలో దుమ్ము రేణువులు.

→ ఇంధనాలు మండించుట, వాహనాలు, పరిశ్రమలు, థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్స్, న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్స్, ఎరువులు మరియు పురుగుల మందులు, అడవుల నరికివేత, సి.ఎఫ్.సి. (క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్స్) మరియు గనులు గాలికాలుష్యం జరుగుటకు గల కారణాలు.

→ గాలి కాలుష్యం వలన అనేక రకాల వ్యాధులు వస్తాయి. ముఖ్యంగా శ్వాసకోశ సంబంధ వ్యాధులు, క్యాన్సర్ మొదలగునవి.

→ విషపూరితమైన రసాయనాలు, పరిశ్రమల నుండి వచ్చే వ్యర్థ పదార్థాలు, మురుగునీరు వీటి వలన నీరు కలుషితమై ఉండకూడని హానికరమైన పదార్థాలు కలిగి ఉంటే నీటి కాలుష్యం జరిగినదని అనవచ్చు.

→ పరిశ్రమల వ్యర్థాలు, మురుగు పదార్థాలు, ఎరువులు, పురుగులను చంపే మందులు మొదలగు కారకాలు నీటిని కలుషితం చేస్తున్నాయి.

→ నీటి వలన కలిగే వ్యాధులైన టైఫాయిడ్, కలరా, రక్త విరేచనాలు, కామెర్లు, అతిసారం మొదలైన వ్యాధులు నీటి కాలుష్యం వలన వస్తాయి.

→ గాలి, నీరు కాలుష్యాలను 4R సూత్రం అమలుపరచుట వలన తగ్గించవచ్చు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 10 పీల్చలేము - తాగలేము

→ కాలుష్యం : ప్రకృతి విరుద్ధమైన మూలకాలు వాతావరణంలో కలియడాన్ని “కాలుష్యం” అంటారు.

→ గాలి కాలుష్యం : మానవ చర్యల వలన గాని, ప్రకృతిలో జరిగే మార్పుల వలన గాని వాతావరణ సమతుల్యతలో మార్పు సంభవిస్తే దానిని “గాలి కాలుష్యం” అంటారు.

→ విటికాలుష్య కారకాలు : నీటిని కలుషితం చేసే వాటిని (పదార్థాలను) “నీటి కాలుష్య కారకాలు” అంటారు.

→ అగ్నిపర్వత ప్రేలుడు : ఇది ప్రకృతి సహజంగా జరిగే కాలుష్యానికి ఒక కారణం.

→ థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ : బొగ్గును మండించి, విద్యుత్ తయారుచేయు కేంద్రాన్ని ‘థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్” అంటారు.

→ క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్ : రిఫ్రిజిరేటర్స్, ఎ.సి.లు, విమానాల నుండి వెలువడే వ్యర్థ పదార్థాలను క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్లు అంటారు. వీటిని CFCs అని కూడా అంటారు.

→ నీటికాలుష్యం : నీటిలో నిర్ధారిత స్థాయి కంటే ఎక్కువగా హానికరమైన పదార్థాలు ఉంటే దానిని “నీటి కాలుష్యం” అంటారు.

→ పరిశ్రమల విషపూరిత వ్యర్థ పదార్థాలు : కొన్ని పరిశ్రమల నుంచి మానవునికి, జంతువులకు హాని కల్గించే వ్యర్థ పదార్థాలు విడుదలగును.

→ తేలియాడే పదార్థాలు : కొన్ని పదార్థాలు నీటి కన్నా తక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉంటాయి. వీటిని తేలియాడే పదార్థాలు అంటారు.

→ యూట్రాఫికేషన్ : నీటిలోని పోషకాలు బాగా పెరిగి, మొక్కలు విపరీతంగా పెరిగి ఆక్సిజన్ పరిమాణం తగ్గడాన్ని యూట్రాఫికేషన్ అంటారు.

→ అవక్షేపం : నీరు కాలుష్యం కావడానికి అవక్షేపం అనేది ఒక సాధారణ కారకం. ఈ విధానంలో ఖనిజ లవణాలు మరియు ఘనరూపంలోని కర్బన పదార్థాలు నేల నుండి కొట్టుకొని పోయి నీటిలోనికి ప్రవేశిస్తాయి.

→ పునర్వినియోగం : కొన్ని పదార్థాలు వాడిన తర్వాత తిరిగి ఉపయోగించుట జరుగును. దీనిని పునర్వినియోగం అంటారు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 10 పీల్చలేము - తాగలేము 1
AP 8th Class Biology Notes Chapter 10 పీల్చలేము - తాగలేము 2

AP 8th Class Biology Notes Chapter 9 జంతువుల నుండి ఆహారోత్పత్తి

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 9th Lesson జంతువుల నుండి ఆహారోత్పత్తి to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 9th Lesson జంతువుల నుండి ఆహారోత్పత్తి

→ పాలు, మాంసం మరియు ఇతర ఉపయోగకరమైన పదార్థాల కొరకు పశువులకు ఆహారాన్ని అందచేసి వసతిని, రక్షణ కల్పించడాన్ని పశుపోషణ అంటారు.

→ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో పశువుల పెంపకం సాంప్రదాయక పద్దతి.

→ సంవత్సరంలో మిగిలిన నెలల కంటే అక్టోబర్ మరియు నవంబర్ నెలలలో పాల ఉత్పత్తి అధికంగా ఉంటుంది.

→ పశువైద్యులు పశువుల పెంపకంలో కృత్రిమ గర్భధారణకు సహాయపడతారు.

→ బ్రాయిలర్లు మాంసాన్నిచ్చే రకాలు : లేయర్స్ గుడ్లనిచ్చే రకాలు.

→ కృత్రిమంగా గుడ్లను పొదిగించటానికి ఇంక్యుబేటర్ను వాడతారు.

→ తేనెను పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయడాన్ని ఎపి కల్చర్ అంటారు.

→ తేనెటీగల విషాన్ని ఎపిస్ టింక్చర్ అనే హోమియో మందు తయారుచేయడానికి వాడుతారు.

→ మంచి నీటిలో, ఉప్పునీటిలో ఉండే చేపల పెంపకాన్ని ఆక్వా కల్చర్ అంటారు.

→ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కోస్తాతీరంలో ఆక్వాకల్చర్ వలన చాలా రకాల పంట పొలాలు చేపల కుంటలుగా మారిపోయాయి.

→ ఉప్పునీటి మరియు మంచినీటి చేపలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆహార కొరతను తీరుస్తున్నాయి.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 9 జంతువుల నుండి ఆహారోత్పత్తి

→ పశుపోషణ : జంతువుల పెంపకంలో ఆహారాన్ని అందజేయడం, వసతిని కల్పించడం, రక్షణకల్పించడం, జంతువుల ప్రజననం వంటి అంశాలను కలిపి పశుపోషణ (Animal husbandry) అంటారు.

→ పశుసంపద : ఆవులు, ఎద్దులు, గేదెలు కలిపి పశుసంపద లేక లైవ్ స్టాక్ అంటారు.

→ జెర్సీ : ఎక్కువ పాలు ఇచ్చే ఇంగ్లాండ్ దేశానికి చెందిన ఆవు.

→ హాల్ స్టీన్ : ఎక్కువ పాలు ఇచ్చే డెన్మార్క్ చెందిన ఆవు.

→ బయోగ్యాస్ : పశువుల పేడను ఉపయోగించి తయారుచేసిన ఇంధనం బయోగ్యాస్.

→ కోళ్ళ పరిశ్రమ : అధిక మొత్తంలో కోళ్ళను ఉత్పత్తి చేసి పెంచడాన్ని కోళ్ళ పరిశ్రమ అంటారు.

→ పొదగటం : కోడి గ్రుడ్డు నుంచి కోడి పిల్లలు బయటకు వచ్చుటకు కోడి చేసే పనిని పొదగటం అంటారు.

→ ఇంక్యుబేటర్ : కృత్రిమ పద్ధతిలో గుడ్లను పొదిగించుటకు ఉపయోగించే పరికరం.

→ తేనెటీగల పెంపకం : తేనెటీగలను ఒక పరిశ్రమ వలె ఏర్పాటుచేసి పెంచుటను తేనెటీగల పెంపకం అంటారు.

→ తేనె మైనం : తేనెటీగలు స్రవించే ఒక రకమైన పదార్థం.

→ రాణి ఈగ : తేనెపట్టులో ఉండే ఒకే ఒక ఆడ (కీటకం) ఈగే రాణి ఈగ (లేదా) తేనెపట్టులో గ్రుడ్లు పెట్టే ఈగ.

→ డ్రోన్ ఈగలు : తేనెపట్టులో కొన్ని వందల సంఖ్యలో ఉండే మగ ఈగలు.

→ సముద్ర చేపలు : ఉప్పునీటిలో ఉండే చేపలు లేదా సముద్రంలో ఉండే చేపలను సముద్ర చేపలు అంటారు.

→ ఆక్వాకల్చర్ : మంచినీటిలో మరియు ఉప్పు నీటిలో చేపల పెంపకాన్ని ఆక్వాకల్చర్ అంటారు.

→ మంచినీటి చేపలు : నదులలో, సరస్సులలో, చెరువులలో నివసించే చేపలను మంచినీటి చేపలు అంటారు.

→ ప్రజననం : నాణ్యమైన విత్తనాలు, గుడ్లు ఉత్పత్తి చేయుటకు ఉపయోగించు పద్ధతి. రోగనిరోధక శక్తి గల జంతువులను ఉత్పత్తి చేయు పద్దతిని ప్రజననం అంటారు.

→ ఆహారం నిల్వచేసే పద్ధతులు : ఆహారం ఎక్కువ కాలం ఉండేందుకు తోడ్పడు పద్ధతులు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 9 జంతువుల నుండి ఆహారోత్పత్తి 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 8 మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 8th Lesson మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 8th Lesson మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి

→ పంటలు పండడానికి 180 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రోజులు పట్టే పంటలను దీర్ఘకాలిక పంటలు అంటారు.

→ పంటలు పండడానికి 100 లేదా అంతకంటే తక్కువ రోజులు పట్టే పంటలను స్వల్పకాలిక పంటలు అంటారు.

→ వర్షాకాలంలో పండే పంటలను ఖరీఫ్ అంటారు. ఇది జూన్ నుండి అక్టోబర్ వరకు ఉంటుంది.

→ శీతాకాలంలో పండే పంటలను రబీ అంటారు. ఇది నవంబర్ నుండి ఏప్రిల్ వరకు ఉంటుంది.

→ కొన్ని మొక్కలు పుష్పించడం రాత్రి కాలంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ రాత్రి కాలం నిడివి 12 1/2 గంటల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే కొన్ని మొక్కలు బాగా పుష్పిస్తాయి.

→ కొన్ని మొక్కలు రాత్రి కాలంతో నిమిత్తం లేకుండా సంవత్సరం పొడవునా పుష్పిస్తాయి.

→ నేలను సిద్ధం చేయడం వ్యవసాయంలో అతిముఖ్యమైన పని.

→ నేలను దున్నడం వల్ల మృత్తిక మెత్తగా మారి నీటిని నిల్వ చేసుకొనే శక్తి పెరుగుతుంది. గాలి, నీరు మొక్కల వేర్లకు సులభంగా అందుతాయి.

→ నేలను చదును చేయడం వలన పంటకు నీరందించడం సులభమవుతుంది.

→ రైతులు విత్తనాలను పరీక్షించి, శుద్ధి చేసిన తర్వాతనే నేలలో విత్తుతారు.

→ ఎరువులు రెండు రకాలు. 1. సహజ ఎరువులు (జీవ ఎరువులు) 2 కృత్రిమ ఎరువులు (రసాయనిక ఎరువులు)

→ నీరు తక్కువగా లభించే ప్రదేశాలలో స్ప్రింక్లర్లు, బిందు సేద్యం పద్ధతులు ఉపయోగిస్తారు.

→ కలుపు మొక్కలను తొలగించడం వల్ల పంట దిగుబడి అధికమవుతుంది. 2- 4 – డైక్లోరో ఫినాక్సి ఎసిటిక్ ఆమ్లము అనే కలుపు నాశనిని ద్విదళబీజ కలుపు మొక్కల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.

→ బాక్టీరియా, ఫంగై, క్రిములు, ఎలుకలు మొదలగు వాటివల్ల ఆహార పదార్థాలు చెడిపోతాయి. ఆహార పదార్థాలను, ధాన్యాలను సరైన విధంగా భద్రపరచుటవల్ల ఈ నష్టాన్ని తగ్గించవచ్చు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 8 మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి

→ పంటదిగుబడి : పంట యొక్క ఫలసాయాన్ని పంట దిగుబడి అని అంటారు. పంట మొక్కలు ఉత్పత్తి చేసే కాయలను పంట దిగుబడి అనవచ్చు.

→ దీర్ఘకాలపు పంటలు : పంటలు పండడానికి 180 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం పడితే ఆ పంటలను దీర్ఘకాలపు పంటలు అంటారు. ఉదా : జొన్న, కందులు.

→ స్వల్పకాలిక పంటలు : పంటలు పండటానికి 100 రోజులు లేదా అంతకంటే తక్కువ కాలం పడితే ఆ పంటలను స్వల్పకాలిక పంటలు అంటారు. ఉదా : పెసలు, మినుములు.

→ ఖరీఫ్ పంటలు : వర్షాకాలంలో పండే పంటల్ని ఖరీఫ్ పంటలు అంటారు.

→ రబీ పంటలు : శీతాకాలంలో పండే పంటల్ని రబీ పంటలు అంటారు.

→ విశ్వధాన్యం : ప్రపంచంలో చాలా దేశాల్లో ఆహారంగా తీసుకొనే ధాన్యాన్ని (వరి) విశ్వధాన్యం అంటారు.

→ దున్నడం : నేలను వదులుగా చేయటం. ఇది నాగలి సహాయంతో చేసే ప్రక్రియ.

→ కయ్యలు : వరి పొలాన్ని చిన్నచిన్న గట్లు కట్టి విభజిస్తారు. వీటిని మడులు లేక కయ్యలు అంటారు.

→ చదును చేయడం : నేలను నాగలితో దున్నిన తర్వాత ఎగుడు దిగుడుగా ఉన్న నేలను చదును పలకను ఉపయోగించి నేలంతా సమంగా చేయుటను చదును చేయడం అంటారు.

→ విత్తనాలు విత్తడం : విత్తనాలను నేలలో వేయుటను విత్తనాలు విత్తడం అంటారు.

→ ఎంపిక : పండిన పంట నుంచి మంచి విత్తనాలను వేరు చేయడాన్ని ఎంపిక అంటారు.

→ విత్తన కొరత : వ్యవసాయ రంగంలో రైతులకు కావలసిన రకమైన విత్తనాలు అందుబాటులో లేకపోవటాన్ని విత్తన కొరత అంటారు.

→ విత్తన వ్యాప్తి : విత్తనాలు ఒక చోటు నుంచి మరొకచోటుకు వెళ్ళటను విత్తన వ్యాప్తి అంటారు.

→ వెదజల్లడం : విత్తనాలను పొలంలో ఒక మడిగా వేయుటను వెదజల్లడం అంటారు.

→ విత్తనం గొర్రు : విత్తనాలను నేలలో విత్తడానికి ఉపయోగించే పనిముట్టు

→ వారుమడులు : 5 లేక 6 ఆకులతో వరిమడిలో ఉన్న మొక్కలు.

→ వరినాట్లు వేసే యంత్రం : ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో వరినాట్లు వేయటానికి ఉపయోగించు పనిముట్టు

→ జీవ ఎరువులు : మొక్కల, జంతువుల వ్యర్థపదార్థాలు కుళ్ళింపచేసినపుడు తయారు అయిన ఎరువులు. వీటిని సహజ ఎరువులు అంటారు.

→ రసాయన ఎరువులు : రసాయన పదార్థాల నుండి కర్మాగారాల్లో తయారు అయిన ఎరువులు. వీటిని కృత్రిమ ఎరువులు అంటారు.

→ స్ప్రింక్లర్స్ : మొక్కలకు నీటి నష్టం జరగకుండా నీళ్ళను అందించే ఆధునిక పరికరాలు.

→ బిందు సేద్యం : నీటి లభ్యత తక్కువగా ఉన్న ప్రదేశాలలో మరో ప్రయోజనకరమైన నీటిపారుదల పద్ధతితో చేసే సేద్యం

→ కలుపు నాశనులు : కలుపు మొక్కలను నాశనం చేయుటకు ఉపయోగించు రసాయనాలు. ఉదా : 2, 4-డి

→ తూర్పార బట్టడం : గింజలను గంపలతోగాని, చేటలతో గాని తీసుకొని ఎత్తైన ప్రదేశంపై నిలబడి గాలివీచే వైపునకు ఉంచడం.

→ గోదాములు : ఎండిన ధాన్యాన్ని గోనె సంచుల్లో నింపి భద్రపరచు ప్రదేశాలు (గదులు)

→ శీతల గిడ్డంగులు : కూరగాయలు, పండ్లు, చింతపండు, ఎండుమిర్చి వంటి వాటిని భద్రపరచుటకు ఉపయోగించే గదులు

AP 8th Class Biology Notes Chapter 8 మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 8 మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి 2

AP 8th Class Biology Notes Chapter 7 వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 7th Lesson వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 7th Lesson వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు

→ మొక్కలు, జంతువులు నివసించే ప్రాంతాన్ని ‘ఆవాసం’ అంటారు.

→ సజీవ, నిర్జీవ, వాతావరణ కారకాలు పరస్పరం ప్రభావితం చేసుకుంటూ నిలకడగా రాణించే మూల ప్రమాణాన్ని ఆవరణ వ్యవస్థ (Ecosystem) అంటారు.

→ ఈ మాటను 1935 సంవత్సరంలో ఎ.జి. టాస్తే మొట్టమొదటగా వాడారు.

→ ఈయన ఇంగ్లండ్ దేశానికి చెందిన వృక్ష శాస్త్రవేత్త.

→ ఈయన కన్నా ముందు శాస్త్రవేత్తలు ఈ సజీవ, నిర్జీవ వాతావరణ కారతాల సంబంధాన్ని రకరకాలైన పదాలతో అంటే ఆవాసం, జీవావరణం, పర్యావరణ వ్యవస్థ లాంటి పదాలు వాడేవారు.

→ టాన్ ప్లే వీటికి సరైన ప్రత్యామ్నాయం చూపి చిన్న భాగాన్ని ‘ఆవరణ వ్యవస్థ’ పెద్ద భాగాన్ని (ప్రదేశాన్ని) ‘జీవావరణం’ అంటూ సున్నితమైన నిర్వచనాన్ని ఇచ్చారు.

→ సజీవులు, నిర్జీవులు పరస్పర సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.

→ సజీవులలో శక్తి ప్రసారం శక్తి స్థాయిల ద్వారా జరుగును.

→ వీటిని ఆహారపు గొలుసు’ అంటారు.

→ ఒక జీవి ఒకే గొలుసులో కాకుండా మరొక గొలుసులో కూడా ఉంటుంది. అనేక ఆహారపు గొలుసుల సమాహారమే “ఆహార జాలకం”.

→ తమంత తాము తమ ఆహారాన్ని తయారు చేసుకుంటే వాటిని ‘ఉత్పత్తిదారులు’ అంటారు. (మొక్కలు, శైవలాలు)

→ ఉత్పత్తిదారులను తిని, శక్తిని గ్రహించి జీవించే వాటిని వినియోగదారులు అంటారు. (జంతువులు, మనుషులు)

→ వ్యర్థ పదార్థాలు, మృత కళేబరాలను కుళ్ళింపచేసి, వాటిని మృత్తికలో కలిపి, కొంత శక్తిని గ్రహించి జీవించే వాటిని ‘విచ్ఛిన్నకారులు’ అంటారు.

→ సముద్ర తీరప్రాంతంలో, నది సముద్రంలో కలిసే చోట ఏర్పడ్డ అడవులను ‘మడ” అడవులు అంటారు.

→ అడవులు మనకు ఆర్థికంగా, పర్యావరణ పరంగా విలువైన సేవలను అందిస్తున్నాయి.

→ జీవులలో ప్రతిసారీ శక్తి బదిలీ అయ్యేటప్పుడు 80-90 స్థితిశక్తి వివిధ రూపాలలో ఉష్ణశక్తిగా విడుదల అవుతుంది.

→ భూమి పైకి చేరిన సౌరశక్తి 57% వాతావరణంలో శోషించబడుతుంది. 35% భూమిని వేడిచేయటానికి, నీటిని నీటి ఆవిరిగా మార్చటానికి ఉపయోగపడుతుంది. 8% మొక్కలకు చేరుతుంది. దీనిలో సగం మాత్రమే కిరణజన్య సంయోగక్రియలో వాడబడుతున్నది.

→ ఆహారపు గొలుసులో 4 స్థాయిలు ఉన్నాయి.
ఉత్పత్తిదారులు → ప్రాథమిక వినియోగదారులు → ద్వితీయ వినియోగదారులు → తృతీయ వినియోగదారులు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 7 వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు

→ ఆవాసం : సజీవులు నివసించే నిర్దిష్టమైన ప్రదేశం. ఉదా : ఇల్లు, మంచె, గుడిసె, ఇగ్లూలు మొదలగునవి.

→ ఆవరణ వ్యవస్థ : 1) ప్రకృతి యొక్క మూల ప్రమాణం.
2) జీవులు, నిర్జీవులు, వాతావరణ కారకాలు పరస్పరం ఒకరినొకరు ప్రభావితం చేసుకునే వ్య వస్థ.

→ ఆహార జాలకం : అనేక ఆహార గొలుసుల సమాహారమే (శక్తి ప్రసారం, శక్తి స్థాయిల కలగలుపు) ఆహార జాలకం.

→ ఉత్పత్తిదారులు : మొక్కలు, శైవలాలు సూర్యరశ్మిని గ్రహించి ఆహారం తయారుచేసుకుంటాయి. వీటిని ఉత్పత్తిదారులు అంటారు.

→ వినియోగదారులు : ఉత్పత్తిదారులైన మొక్కలను, వాటి నుంచి లభించే పదార్థాలను, శైవలాలను తిని శక్తిని గ్రహించే జీవులే వినియోగదారులు.
ఉదా : కీటకాలు, కప్పలు, సింహం, మానవుడు, పశువులు.

→ విచ్ఛిన్నకారులు : మొక్కలు, జంతువులు విడిచిపెట్టిన వ్యర్థాలపైన గానీ, వాటి కళేబరాలపైన గానీ ఉండి వాటిని ద్వంసం చేసి శక్తిని గ్రహించి జీవించే జీవులు – సూక్ష్మ జీవులు – బాక్టీరియా.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 7 వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 7 వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు 2

AP 8th Class Biology Notes Chapter 6 జీవ వైవిధ్యం – సంరక్షణ

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 6th Lesson జీవ వైవిధ్యం – సంరక్షణ to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 6th Lesson జీవ వైవిధ్యం – సంరక్షణ

→ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య సదస్సు – 2012, హైదరాబాద్ లో జరిగింది.

→ ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో 100 జాతులు ఆపదలో ఉన్నాయి. వాటిలో మన దేశానికి సంబంధించి 4, మన రాష్ట్రానికి సంబంధించి 2 ఉన్నాయి. (1) గూటీ టారంటలా సాలీడు (2) బట్టమేక పిట్ట.

→ ప్రకృతిలో ఉన్న అన్ని జీవులు ముఖ్యమైనవే. అలా అన్నీ ఉండి ప్రకృతి సమతుల్యతను కాపాడేది – దీనికి మొక్కలు, జంతువులలో ఉండే వైవిధ్యం – జీవవైవిధ్యం.

→ అడవులు జీవావరణ నిలువలు.

→ మొక్కలు, జంతువుల్లో కనపడే వైవిధ్యాలను జీవవైవిధ్యం అంటారు.

→ ఒక ప్రత్యేక ప్రదేశం లేదా దేశంలోని మొక్కలు, జంతు జాతులను ‘ఎండమిక్ జాతులు’ అంటారు.→ కొన్ని మొక్కలు మరియు జంతు జాతులు భూమిపై నుండి పూర్తిగా అదృశ్యమవడాన్ని అంతరించటం అంటారు.

→ ఆపదలో ఉండి అంతరించిపోయే ప్రమాదం గల మొక్కలు మరియు జంతుజాతులను ఆపదలో గల జాతులు అంటారు.

→ IUWC ప్రచురించే పుస్తకములో అంతరించిన ఆపదలోనున్న, వృక్ష, జంతు జాతుల సమాచారం ఉంటుంది. ఈ పుస్తకాన్ని ‘రెడ్ డేటా బుక్’ (Red Data Book) అంటారు.

→ పర్యావరణంతో పాటు అడవి, అడవి జీవులను సంరక్షించే ప్రదేశాలను జాతీయ పార్కులు అంటారు.

→ అడవి జీవులు సంరక్షించే స్థలాలను వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రాలు (Sanctuaries) అంటారు.

→ ఆహారం మరియు సంతానోత్పత్తి కోసం ఒక ప్రాంతం నుండి మరో ప్రాంతానికి పక్షులు పయనమవడాన్ని వలస (migration) అంటారు. ఈ పక్షులను ‘వలస పక్షులు’ (migrating birds) అంటారు.

→ కాగితాన్ని చాలా జాగ్రత్తగా వినియోగించుకోవాలి. అధిక కాగితాల వినియోగం, అధిక వన్య విధ్వంసానికి దారితీస్తుంది.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 6 జీవ వైవిధ్యం - సంరక్షణ

→ జీవావరణ సంపదలు : అత్యంత ఎక్కువ రకాల జీవులు జీవ జాతులు నివసించే ప్రదేశాలను జీవావరణ సంపదలు అంటారు. ఉదా : అడవులు, సరస్సులు.

→ జీవవైవిధ్యం : జీవావరణంలో (ప్రకృతిలో ప్రతి జీవి ముఖ్యమైనదే. ఒక ఆవరణ వ్యవస్థలో చాలా రకాల జీవులు ఉండటాన్ని, ప్రతి జీవి ముఖ్యమైనదని చెప్పటాన్ని ‘జీవవైవిధ్యం’ అంటారు.

→ ఎండమిక్ జాతి : ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రదేశానికి, రాష్ట్రానికి, దేశానికి, ఖండానికి పరిమితమైన జాతిని ‘ఎండమిక్ జాతి’ అంటారు. ఉదా : ఆంధ్రప్రదేశ్ – బట్టమేక పిట్ట.

→ అంతరించిపోయే జాతులు : ఆవరణ వ్యవస్థలో తగ్గిపోతున్న జాతులు (ఉదా : అడవి పువ్వులు, గంధం చెట్టు), పాండా.

→ అంతరించిన జాతులు : భూమిపై అసలు కనిపించకుండా పోయిన జాతులు. ఉదా : డైనోసార్లు

→ రెడ్ డేటా బుక్ : అంతరించిన, ఆపదలో ఉన్న వృక్ష, జంతు జాతుల సమాచారం తెలిపే పుస్తకం. దీనిని IUWC ప్రచురిస్తుంది.

→ జాతీయ ఉద్యానవనాలు : మొక్కలు, జంతువులను సంరక్షించటానికి ప్రభుత్వం ఏర్పరచిన సంరక్షణ కేంద్రాలు.
ఉదా : బొటానికల్ గార్డెన్ – బెంగళూరు, పులి సంరక్షణ కేంద్రం – శ్రీశైలం అడవులు.

→ వన్య జీవుల సంరక్షణ : వన్యప్రాణులను సంరక్షించే కేంద్రాలు. ఉదా : జూ పార్క్ – హైదరాబాద్.

→ కేంద్రాలు వలస : తాము నివసించే ప్రదేశంలో వాతావరణం, ప్రకృతిలో అననుకూలత, ఆహారం కోసం, సంతానోత్పత్తి కోసం తాత్కాలికంగా వేరే ప్రదేశానికి తరలి వెళ్ళటం.

→ విదేశీ ఆక్రమణ జాతులు : మన దేశానికి సంబంధం లేని వేరే దేశ జంతువులు, మొక్కలు, పక్షులు మన జీవావరణంలో పెరగటం. ఉదా : మొక్కలు : పార్టీనియం (కలుపు మొక్క గుర్రపు డెక్క), పక్షులు : హైదరాబాద్ పావురాళ్ళు, ఈము పక్షులు.

→ సంరక్షణ వలసల : జీవులు తాము నివసించే ప్రదేశంలోని అననుకూల పరిస్థితుల వల్ల, వాతావరణ మార్పుల వల్ల శాశ్వతంగా సొంత ప్రదేశం విడిచి ఒక కొత్త ప్రదేశాన్ని ఎన్నుకుని వెళ్ళటం. (ఆది మానవులు వాటిని రక్షించటానికి చేసే పద్ధతి.) ఉదా : పాండా

→ గర్భం దాల్చటం : స్త్రీలలో ఉన్న గర్భాశయం దాని కిరువైపులా వున్న ఫాలోపియన్ నాళాలలో అండం శుక్రకణంతో కలసి సంయుక్త చజం ఏర్పడి, అది పిండంగా మారటాన్ని గర్భం దాల్చటం అంటారు. (ఈ పిండం గర్భాశయ గోడలకు అంటుకుని అభివృద్ధి చెందుతుంది.)

AP 8th Class Biology Notes Chapter 6 జీవ వైవిధ్యం - సంరక్షణ 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 5 కౌమార దశ

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 5th Lesson కౌమార దశ to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 5th Lesson కౌమార దశ

→ కౌమార దశ 13-19 సం||ల మధ్య పిల్లలలో వచ్చే అతి ముఖ్యమైన దశ.

→ ఈ దశలో శారీరక, మానసిక, ఎదుగుదల వేగంగా జరుగుతుంది.

→ ఈ దశలో మగ, ఆడపిల్లలో లైంగిక అవయవాలు బాహ్య, అంతర నిర్మాణాలలో అభివృద్ధి జరుగుతుంది.

→ హర్మోనులు L.H.; F.S.H. లైంగిక అవయవాలను ఉద్దీపన చెందించి ద్వితీయ లైంగిక లక్షణాలను అభివృద్ధి చేస్తాయి.

→ ఈ దశ చివరలో పిల్లలు ఎత్తు పెరగటం ఆగిపోతుంది.

→ అంతఃస్రావీ గ్రంథులు హర్మోనులను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఇవి పెరుగుదలను అనుసంధానపరుస్తాయి. అవి:

  1. పీయూష గ్రంథి – మెదడులో ఉంటుంది.
  2. ఖైరాయిడ్ గ్రంథి – గొంతు దగ్గర
  3. ముష్కాలు – సోటల్ సంచులు
  4. స్త్రీ బీజకోశాలు – గర్భాశయానికి ఇరువైపులా
  5. అడ్రినల్ గ్రంధి – మూత్రపిండాల పైన
  6. క్లోమంలో లాంగర్‌హాన్స్ పుటికలు – క్లోమం

→ స్త్రీలలో 10-12 సం||ల నుండి (రజస్వల అయిన దగ్గర నుండి) ఋతుచక్రం ప్రారంభమవుతుంది. ఇది 40-50 సం||ల వరకు జరిగి ఆగిపోతుంది. ఈ దశను మోనోపాజ్ అంటారు.

→ కౌమార దశలో మంచి పోషకాహారం తీసుకోవాలి. ఇది ఆరోగ్యకరమైన శారీరక, మానసిక ఎదుగుదలకు అవసరం.

→ చట్టపరమైన వివాహ వయస్సు

  • పురుషులకు – 21 సం||లు
  • స్త్రీలకు – 18 సం||లు

→ బాల్య వివాహం ఒక సామాజిక దురాచారం.

→ కొమార దశలో ఉద్వేగాలకు లోనయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి స్వీయ క్రమశిక్షణ (Introspection) అలవర్చుకుని భావోద్వేగాలను అదుపులో పెట్టుకోవాలి.

→ కౌమార దశలో ఉన్న వారి సందేహాలను శాస్త్రీయంగా నివృత్తి చేయడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత.

→ ఈ దశలో వ్యక్తిగత పరిశుభ్రతకు అధిక ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.

→ మంచి వ్యాయామం, ఆటలాడటం వల్ల మంచి నిద్ర, మానసిక ఉల్లాసం కలుగుతుంది.

→ దీనివల్ల ‘మానసిక ఒత్తిడి కూడా తగ్గుతుంది.

→ పాఠశాలలో జరిగే కామార విద్య కార్యక్రమాలలో ప్రతి విద్యార్థి చురుకుగా పాల్గొనాలి.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 5 కౌమార దశ

→ కౌమార దశ : 13-19 సం॥ల మధ్య హార్మోనుల ప్రభావం వల్ల పిల్లల్లో (టీనేజర్లలో) వచ్చే లైంగిక, శారీరక, మానసిక, భావోద్వేగాలు అభివృద్ధి చెందే దశ.

→ టీనేజ్ : 13-19 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సును టీనేజ్ అంటారు.

→ ఆడమ్స్ యాపిల్ : గొంతు (స్వరపేటిక) దగ్గర ముందుకు పొడుచుకు వచ్చిన థైరాయిడ్ మృదులాస్థి ఎముకను ఆడమ్స్ యాపిల్ అంటారు.

→ పరిపక్వత : వయస్సుకు అవసరమైనంత పెరుగుదల, ఆలోచనా పరిధి అభివృద్ధి చెందే దశకు రావటం.

→ స్వేదగ్రంథులు : చర్మంలో ఉండి, స్వేదం (చెమట)ను ఉత్పత్తి చేసే గ్రంథులు (ఇవి విసర్జక వ్యవస్థలో అంతర్భాగం).

→ సబేసియస్ గ్రంథులు : ‘తైలం’ను తయారుచేస్తూ చర్మం పై భాగాన్ని చెమ్మగా ఉంచటానికి ఉపయోగపడే గ్రంథులు.

→ ద్వితీయ లైంగిక లక్షణాలు: టీనేజ్ లో హార్మోనుల ప్రభావం వల్ల శారీరకంగా అభివృద్ధి చెందే లైంగిక లక్షణాలు (గడ్డం, మీసాలు, ఆడవారిలో సున్నితత్వం మొదలగునవి)

→ ఋతుచక్రం : ఆడపిల్లలలో కౌమార దశ ప్రవేశించిన దగ్గర నుంచి ప్రతి 28-30 రోజులకొకసారి వచ్చే క్లిష్టమైన సున్నితమైన శారీరక ప్రక్రియ.

→ రజస్వల : ఆడపిల్లల్లో కౌమార దశ ప్రారంభంలో వచ్చే మొట్టమొదటి ఋతుచక్రాన్ని ‘రజస్వల’ అంటారు. 10-12 ఏళ్ళ మధ్య ఆరంభమవుతుంది.

→ మోనోపాజ్ : స్త్రీలలో రజస్వల అయిన దగ్గర నుంచి ఆరంభమైన ఋతుచక్రం. 45-50 సం॥ మధ్యలో ఆగిపోతుంది. దీనినే మోనోపాజ్ అంటారు.

→ గర్భం దాల్చటం : స్త్రీలలో వున్న గర్భాశయానికి ఇరువైపులా ఉన్న ఫాలోపియన్ నాళాలలో అండం శుక్రకణంతో కలసి సంయుక్త బీజం ఏర్పడి, అది పిండంగా మారటాన్ని గర్భం దాల్చడం అంటారు. (ఈ పిండం గర్భాశయ గోడలకు అంటుకుని అభివృద్ధి చెందుతుంది.)

→ అంతః ప్రావ గ్రంథులు : మన శరీరంలో వివిధ భాగాలలో వుండి హార్మోనులను ఉత్పత్తి చేసి రక్తంలోకి విడుదల చేసే గ్రంథులు. ఉదా : వీయూష గ్రంథి. అధివృక్క గ్రంథి. వీటికి నాళాలు ఉండవు. కాబట్టి వీటిని వినాళ గ్రంథులు అని కూడా అంటారు.

→ హార్మోములు : అంతఃస్రావ గ్రంధులు ఉత్పత్తి చేసే రసాయన పదార్థాలను హార్మోనులు అంటారు. ఇవి మానసిక, శారీరక, లైంగిక లక్షణాల అభివృద్ధిలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి.

→ టెప్లాస్టిరాన్ : ఇది పురుష లైంగిక హార్మోను. దీనిని ముష్కాలు విడుదల చేస్తాయి. ఇది పురుషులలో ద్వితీయ లైంగిక లక్షణాలను అభివృద్ధి చేస్తుంది.

→ ఈస్ట్రోజన్ : ఇది స్త్రీలలో లైంగిక హార్మోను. ఇది అండాశయ పుటిక ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది స్త్రీలలో ద్వితీయ లైంగిక లక్షణాలను అభివృద్ధి చేస్తుంది.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 5 కౌమార దశ 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 4 జంతువులలో ప్రత్యుత్పత్తి

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 4th Lesson జంతువులలో ప్రత్యుత్పత్తి to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 4th Lesson జంతువులలో ప్రత్యుత్పత్తి

→ ఒక జీవి నుండి (అది మొక్క గానీ, జంతువు గానీ, ఏకకణజీవి గానీ) అవే పోలికలున్న మరొక జీవి పుట్టడాన్ని ప్రత్యుత్పత్తి అంటారు.

→ ఇది జీవన క్రియలలో అతి ముఖ్యమైనది. ఆ మొక్కలు ఆలైంగిక, లైంగిక పద్ధతులలో ప్రత్యుత్పత్తి జరుపుతాయి.

→ జంతువులలో ఎక్కువగా లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి జరుగుతుంది.

→ సంయోగ బీజాలు ఏర్పడకుండా కొత్త జీవిని ఏర్పరిచే పద్ధతిని ‘అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి’ అంటారు.

→ స్త్రీ, పురుష బీజ కణాల కలయిక వల్ల సంయుక్త బీజం ఏర్పడే దానిని ‘లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి’ అంటారు.

→ హైడ్రాలో ‘కోరకాలు’ (మొగ్గలు) నుండి కొత్త హైడ్రాలు పుట్టుకొస్తాయి. దీనిని ‘కోరకీభవనము’ అంటారు.

→ తల్లి కణం రెండు పిల్ల కణాలను ఏర్పరచి అంతర్థానమయ్యే పద్ధతిని ‘ద్విధా విచ్ఛిత్తి’ అంటారు.
ఉదా : అమీబా, యుగ్లీనా, పేరమీషియం.

→ స్త్రీ, పురుష బీజకణాలు కలసి సంయుక్త బీజం ఏర్పరచటాన్ని ‘ఫలదీకరణ’ అంటారు.

→ ఇది స్త్రీ జీవిలోనే జరుగుతుంది. దీనిని అంతర ఫలదీకరణ అంటారు.

→ ఫలదీకరణ, స్త్రీ జీవి బయట అంటే గాలిలో, నీటిలో, నేలమీద జరిగితే దానిని ‘బాహ్య ఫలదీకరణ’ అంటారు.

→ మానవునిలో స్త్రీ, పురుష ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థలు వేరు వేరు జీవులలో ఉంటాయి.

→ దీనిని ‘లైంగిక ద్విరూపకత’ అంటారు.

→ పురుష ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థలో ఒక జత ముష్కాలు, ఒక జత శుక్రవాహికలు ఉంటాయి.

→ స్త్రీ ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థలో ఒక జత స్త్రీ బీజ కోశాలు (అండాశయాలు), గర్భాశయం, ఫాలోపియన్ నాళాలు ఉంటాయి.

→ సంయుక్త బీజం అభివృద్ధి చెంది పిండంగా ఏర్పడుతుంది. పూర్తిగా ఎదిగిన పిండాన్ని ‘భ్రూణం’ అంటారు.

→ తల్లిదండ్రులలో లేని లక్షణాలు, పిండ దశలో ఉండి, తరువాత వంశ పారంపర్య లక్షణాలు పొందుటను ‘రూపవిక్రియ’ అంటారు. ఉదా : 1) టాడ్ పోల్ లార్వా 2) సీతాకోక చిలుక

→ ఒకే జీవిలో స్త్రీ, పురుష ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థలు రెండూ ఉంటే వాటిని ‘ఉభయ లైంగిక జీవులు’ అంటారు.
ఉదా : వానపాము, జలగ మొ||నవి.

→ ఒక కణం లేదా కణజాలం నుండే పూర్తి జీవిని అభివృద్ధి చేసే పద్ధతిని ‘క్లోనింగ్’ అంటారు.

→ ఇయాన్ విల్మట్ మొదటిసారిగా ‘క్లోనింగ్’ ద్వారా ఫినా డార్సెట్ గొర్రె పొదుగు కణంనకు స్కాటిష్ ఆడ గొలై కేంద్రకం తీసి ఫలదీకరలు చెందించి దాన్ని, ఒక స్కాటిష్ ఆడ గొర్రెలో ‘పిండ ప్రతిష్టాపన’ చేశాడు. తద్వారా ‘జాలీ’ అనే గొర్రెపిల్ల అచ్చు తల్లిపోలికలతో పుట్టింది. (అంటే రెండు ఆడగొర్రెల కణాలతో ఒక కొత్తజీవి సృష్టి క్లోనింగ్ ద్వారా జరిగిందన్నమాట.)

AP 8th Class Biology Notes Chapter 4 జంతువులలో ప్రత్యుత్పత్తి

→ బాహ్య ఫలదీకరణ : జీవి శరీరం బయట జరిగే ఫలదీకరణను బాహ్య ఫలదీకరణ అంటారు.

→ సంతతి : ప్రౌఢజీవులు ప్రత్యుత్పత్తి ద్వారా జన్మనిచ్చు పిల్లజీవుల తరాన్ని ‘సంతతి’ అంటారు.

→ అంతరఫలదీకరణ : జీవి శరీరం లోపల (స్త్రీ జీవి) జరిగే ఫలదీకరణను అంతరఫలదీకరణ అంటారు.

→ ముష్కాలు : పురుష జీవిలో ఉండే ప్రత్యుత్పత్తి (జననాంగాలు) అంగాలు. ఇవి పురుష బీజకణాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

→ శుక్రకణాలు : పురుష బీజ కణాలను శుక్రకణాలు అంటారు.

→ అండం : స్త్రీ బీజకణాన్ని ‘అండం’ అంటారు. దీనిని అండకోశంలో ఉన్న ‘పుటికలు’ (follicles) ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

→ రూపవిక్రియ : తల్లిదండ్రులలో లేని లక్షణాలు పిండదశలో ఉండి, తరువాత మరలా వంశపారంపర్య లక్షణాలను పొందుటను ‘రూపవిక్రియ’ అంటారు. ఉదా : “టాడ్ పోల్” లార్వా, సీతాకోక చిలుక.

→ పిండం : శుక్రకణం మరియు అండాల కలయిక వల్ల ఫలదీకరణ జరిగి సంయుక్తబీజం ఏర్పడుతుంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న సంయుక్త బీజాన్ని ‘పిండం’ అంటారు.

→ భ్రూణం : అభివృద్ధి చెందిన పిండంను భూలం అంటారు. ఇది గర్భాశయ గోడలకు అంటుకుని అభినంది చెంది బిడ్డగా ఎదుగుతుంది. దీనిలో కణ వైవిధ్యం ప్రారంభమై బాహ్య మధ్య అంతర త్వదాల నుండి అవయవ వ్యవస్థలు అభివృద్ధి చెందుతాయి.

→ గర్భధారణ : స్త్రీ బీజకణం, పురుష నజ కణంతో ఫలదీకరణ జరిగి సంయుక్తబీజం ఏర్పడుతుంది. తద్వారా స్త్రీ జీవి గర్భాధారణ చేసిందని అంటారు. గర్భావధి కాలం తరువాత తల్లి బిడ్డకు జన్మనిస్తుంది.

→ ద్విధావిచ్ఛిత్తి : ఒక కణం, రెండు పిల్ల కణాలను ఏర్పరచటాన్ని ద్విధా విచ్ఛిత్తి అంటారు.

→ గర్భాశయం : స్త్రీ జీవులలో ఉండే ఒక కండరయుత సంచి వంటి నిర్మాణం. దీనిలోనే బిడ్డ రూపుదాల్చి ఎదుగుతుంది. ఇది పొత్తికడుపు భాగంలో ఉంటుంది. 2 నుండి 3 అం॥ వెడల్పు, 4-6 అం॥ పొడవు ఉండే అతి చిన్న సంచి వంటి నిర్మాణం.

→ ఆందోత్పాదకాలు : గుడ్లు పెట్టే జీవులను అండోత్పాదక జీవులు అంటారు.

→ శిశోత్పాదక జీవులు : పిల్లల్ని కని, పెంచే జీవులను శిశోత్పాదక జీవులని అంటారు. ఉభయ లైంగిక జీవి : ఒకే జీవిలో స్త్రీ పురుష ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థలను కలిగి ఉన్న జీవిని ఉభయలైంగిక జీవి’ అంటారు. ఉదా: వానపాము.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 4 జంతువులలో ప్రత్యుత్పత్తి 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 4 జంతువులలో ప్రత్యుత్పత్తి 2

AP 8th Class Biology Notes Chapter 3 సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 2

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 3rd Lesson సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 2 to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 3rd Lesson సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 2

→ సూక్ష్మజీవులలో ఎక్కువ ఉపయోగకరమైనవి. కొన్ని మాత్రం అపాయకరం.

→ ఇంటిని, ఇంటి పరిసరాలను, పరిశ్రమలను పర్యావరణాన్ని ఇవి శుద్ధి చేస్తాయి.

→ భూమిలో కర్బన సంబంధ వ్యర్థాలను కుళ్ళింపచేసి, ఉపయోగకరమైన పోషకాలుగా మార్చి నేలను సారవంతం చేస్తాయి.

→ కొన్ని మాత్రం మొక్కలలో, జంతువులలో, మానవులలో వ్యాధులు కలుగచేస్తాయి.

→ పాశ్చరైజేషన్ ద్వారా పాలను శుద్ధిచేసి ఎక్కువ కాలం నిల్వచేయవచ్చు.

→ రైజోబియం అనే బాక్టీరియా లెగ్యూమినేసి (చిక్కుడు జాతి) మొక్కల వేర్లపై వున్న బొడిపెలలో వుండి నత్రజని స్థాపన చేసి మొక్కలకు పోషకాలను అందిస్తుంది.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 3 సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 2

→ కిణ్వనం : ఆక్సిజన్ లేకుండా శ్వాసక్రియ జరిగితే దానిని ‘కిణ్వనం’ అంటారు.

→ వాహకం : సూక్ష్మజీవుల రవాణాకు ఉపయోగపడే జీవి.

→ సహజీవనం : ఇచ్చి పుచ్చుకునే విధంగా జీవులు రెండు మూడు కలసి ఒక దానిపై ఒకటి ఆధారపడి జీవించటం. ఉదా : (1) విప్ప చెట్టుపై పెరిగే చిన్న మొక్కలు (2) మొసలి పొలుసులను, దంతాలను శుభ్రపరిచే పక్షి.

→ పాశ్చరైజేషన్ : వేడి చేసి సూక్షజీవులను చంపే పద్దతి.

→ సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం : సూక్ష్మజీవుల నిర్మాణం ప్రవర్తన, ఫలితాల గురించి చర్చించే శాస్త్రం.

→ మశూచి : ఇది వైరస్ వల్ల వచ్చే వ్యాధి. సాధారణంగా దీనిని అమ్మ తల్లి, తట్టు అని పిలుస్తారు. (Small pox, Chicken pox)

→ వాక్సిన్ : సూక్షజీవుల వల్ల వచ్చే వ్యాధులు రాకుండా ముందుగానే ఇచ్చే సూది మందు లేదా నోటి చుక్కలు.

→ వ్యాధికారకం : వ్యాధిని కలుగచేసే సూక్ష్మక్రిమి.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 3ii సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 2

AP 8th Class Biology Notes Chapter 3 సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 1

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 3rd Lesson సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 1 to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 3rd Lesson సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 1

→ మన పరిసరాలలో, మన కంటికి కనబడకుండా వుండే జీవులను “సూక్ష్మజీవులు” అంటారు.

→ సూక్ష్మజీవులను బాక్టీరియా, ప్రోటోజోవా, శిలీంధ్రాలు, శైవలాలు మరియు సూక్ష్మ ఆర్రోపోడ్స్ అనే 5 సమూహాలుగా వర్గీకరించారు. మొ|| 4 సమూహాలుగా వర్గీకరించారు.

→ ‘బాక్టీరియా’ను మొదట ఎనిమాలిక్యూల్’ అనేవారు.

→ ఆంథోనివాన్ ల్యూవెన్‌హాక్ 1674లో తన సూక్ష్మదర్శిని సాయంతో సూక్ష్మజీవులను కనిపెట్టాడు.

→ వాతావరణంలోని సగం ఆక్సిజన్ ను సూక్ష్మ శైవలాలు తయారు చేస్తున్నాయి.

→ ఒక ఎకరం మృత్తికలో అరటన్ను వరకు శిలీంధ్రాలు, బాక్టీరియా వుంటాయి.

→ వైరస్లు సజీవ ప్రపంచానికి, నిర్జీవ ప్రపంచానికి వారధులు. ఎందుకంటే అవి కణం లోపల సజీవులుగా కణం బయట నిర్జీవులుగా వుంటాయి.

→ ఇతర జీవులపై ఆధారపడి జీవించే సూక్ష్మజీవులను క్రిములను ‘పరాన్న జీవులు’ అంటారు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 3 సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 1

→ సూక్ష్మజీవులు : కంటికి కనపడని అతి చిన్న జీవులు. (వీటిని సూక్ష్మదర్శినితో చూడవచ్చు.)

→ సూక్ష్మదర్శిని : కంటికి కనిపించని అతి చిన్న సూక్ష్మజీవులను చూడడానికి వాడే సాధనం. (దీనిలో కటకాలు వుంటాయి. అవి సూక్ష్మజీవిని కొన్ని వందల రెట్లు పెద్దదిగా చేసి చూడటంలో సహాయపడతాయి.

→ సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం : కంటికి కనిపించని బాక్టీరియా, ఆల్గే, శిలీంధ్రాలు, వైరల గురించి చెప్పే శాస్త్రం.

→ బాక్టీరియా : గాలి, నీరు, నేల, సజీవులలో వుండే సూక్ష్మజీవులు.

→ శైవలాలు : వీటిని ‘ఆల్గే’ అని కూడా అంటారు. ఇవి నిల్వ ఉన్న నీటిలో ఆకుపచ్చని తెట్టులా పైన కనిపిస్తాయి.

→ శిలీంధ్రాలు : బూజు, (ఆహారంపై) పుట్టగొడుగులు, నాచు లాంటి అతి చిన్న జీవులు. ప్రోటోజోన్
సూక్ష్మజీవులలో ముఖ్యమైన వర్గం ప్రోటోజోవా. ఈ వర్గంలో నేల నీటిలో వుండే సూక్ష్మజీవులను వర్గీకరించారు.

→ సూక్ష్మ ఆరోపోద్దు : నేల సారాన్ని పెంచే సూక్ష్మజీవులు. ఇవి మన శరీరం పైన కూడా వుంటాయి.

→ వైరస్ : సజీవులకు, నిర్జీవులకు మధ్య వారధిగా వున్న జీవులు. ఇవి ప్రత్యేకమైనవి. “ఇవి కణం లోపల సజీవంగా కణం బయట నిర్జీవంగా వుంటాయి.”

→ పరాన్నజీవులు : ఇతర జీవులపై ఆవాసం కోసం ఆహారం కోసం ఆధారపడే సూక్ష్మజీవులను ‘పరాన్న జీవులు’ అంటారు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 3i సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచం 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 2 కణం – జీవుల మౌళిక ప్రమాణం

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 2nd Lesson కణం – జీవుల మౌళిక ప్రమాణం to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 2nd Lesson కణం – జీవుల మౌళిక ప్రమాణం

→ సజీవులన్నీ కణజాలంతో నిర్మితమైనవి.

→ 1665లో రాబర్ట్ హుక్ కణాలను పరిశీలించాడు.

→ బతికి ఉన్న కణాలను మొదట చూసిన శాస్త్రవేత్త ఆంథోనివార్ల్యూవెన్‌హాక్.

→ కణంలో కణత్వచం, కణ కవచం, కేంద్రకం మరింకా ఎన్నో కణాంగాలు ఉన్నాయి.

→ రాబర్ట్ బ్రౌన్ మొదటగా కేంద్రకాన్ని కనుగొన్నాడు.

→ వృక్ష కణాలలో స్పష్టంగా కణకవచం, కణత్వచాలను గుర్తించవచ్చు.

→ కణత్వచం కణానికి ఆకారాన్ని ఇస్తుంది.

→ కణకవచం కణానికి బలాన్ని, గట్టిదనాన్ని ఇస్తుంది.

→ అన్ని జీవులలో అన్ని కణాలు ఒకే ఆకారంలో ఉండవు. “వేరు వేరు పనులు చేసే కణాలు వేరు వేరు ఆకారాలు కలిగి ఉంటాయి.”

→ ఒకే కణం వున్న జీవులను ‘ఏకకణ జీవులు’ అంటారు.

→ ఒకటి కన్నా ఎక్కువ కణాలు జీవిలో ఉంటే వాటిని ‘బహుకణ జీవులు’ అంటారు.

→ బహుకణ జీవులలో వివిధ రకాల కణాలు వివిధ రకాల జీవక్రియలను నిర్వర్తిస్తాయి.

→ కణం కనుక్కున్న తర్వాత, దానిలో కేంద్రకం ఉందని తెలుసుకోవడానికి దాదాపు 180 సం॥రాలు పట్టింది. (క్రీ.శ. 1650-1831)

→ మొక్కలలో అతిచిన్నవి. ‘మాస్ మొక్కలు”. (ఇవి పాత ఇంటి బయట గోడల పై కనిపిస్తాయి (నాచు))

→ అతి పెద్ద మొక్కలు కోనిఫెర్ వృక్షాలు.

→ అతి చిన్న జీవి ‘బాక్టీరియా’, ‘వైరస్’లు అయితే అతి పెద్ద జంతువు ‘నీలి తిమింగలం’ (ఇప్పటి వరకు తెలిసిన సముద్ర, భూ జాతులను పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడు)

→ మానవుడు ఇంకా 80% బంతు, వృక్ష జాతులను గుర్తించి అధ్యయనం చేయవలసి ఉంది.

→ మానవునిలో అతి పొడవైన కణం ‘నాడీకణం’ (ఇది 90 సెం.మీ. నుండి 100 సెం.మీ. పొడవు ఉంటుంది. )

→ ప్రపంచంలో అతి పెద్ద కణం “ఆస్ట్రిచ్ గుడ్లు”, ఇది 17 సెం.మీ. పొడవు, 18 సెం.మీ. వెడల్పుతో 306 చ.సెం.మీ. ఘనపరిమాణం కలిగి ఉంటుంది.

→ మైక్రాన్ అంటే మీటర్ లో మిలియన్ వ వంతు.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 2 కణం - జీవుల మౌళిక ప్రమాణం

→ కణం : సజీవులలో నిర్మాణపరంగా, క్రియాత్మక చర్యలు జరిగే ఒక ఖాళీ ప్రదేశం,

→ కణత్వచం : కణం చుట్టూ ఉండే అతి పలుచని పొర. (ఉదా : జంతు కణాలు, వృక్ష కణాలు). ఇది కణానికి ఆకారాన్ని ఇస్తుంది.

→ కణకవచం : కణత్వచంపై ఉండే మరొక పలుచని పొర. (ఇది వృక్ష కణాలలో ఉంటుంది) ఇది కణానికి , గట్టిదనాన్ని ఇస్తుంది.

→ కేంద్రకం : కణం మధ్యలో గుండ్రంగా ఉండే భాగం. ఇది కణంలో జరిగే చర్యలను, నియంత్రిస్తుంది. వంశ పారంపర్య లక్షణాలు ఒక తరం నుండి తరువాత తరాలకు అందచేస్తుంది.

→ ఏకకణ జీవులు : ఒకే ఒక్క కణంతో నిర్మితమైన జీవులు. ఉదా : అమీబా, యుగ్లీనా, పేరమీషియం, బాక్టీరియా మొదలగునవి.

→ బహుకణ జీవులు : ఒకటి కంటే ఎక్కువ కణాలతో నిర్మితమైన జీవులు, ఉదా : హైడ్రా, వాల్ వాక్స్ మొదలగునవి. (చేపలు, క్షీరదాలు, పక్షులు)

→ కణాంగం : కణం లోపల ఉన్న అతి చిన్న నిర్మాణాలు. ఉదా : కేంద్రకం, మైట్రోకాండ్రియా,

→ మిధ్యాపాడం : శరీరాన్ని ముందుకు, వెనుకకు పొడుచుకుని వచ్చేలా చేయటం వల్ల ఏర్పడే నిర్మాణం. (అది జీవవదార్థ వీడనంలో తేడా వల్ల సాధ్యపడుతుంది) ఇవి చలనానికి, ఆహార సేకరణకు, రక్షణకు , ఉపయోగపడతాయి ఉదా : అమీబా, ఇవి కొంతసేపటికి అదృశ్యం అవుతాయి. అందువల్ల అమీబాకు నిర్దిష్ట ఆకారం ఉండదు.

→ రంజనం : సూక్ష్మదర్శినితో కణంలోని చిన్న భాగాలను స్పష్టంగా చూడడానికి, వాటికి వివిధ రంగులు అద్దటానికి చేసే పనినే ‘రంజనం’ చేయటం అంటారు.

→ వర్ణనం చేయటం : చిన్న వాటిని 10 రెట్లు, 100 రెట్లు, 1000 రెట్లు … పెద్దవి చేసి చూపించటం, “దోమ నోటి భాగాలను 10,000 రెట్లు పెద్దది చేసి చూపే ఎలక్ట్రాన్లు సూక్ష్మదర్శినిలో ఉన్నాయి. అట్లా చూస్తే దోమ నోటి భాగాలు చిన్న మొక్కలాగ కనిపిస్తాయి.”

→ కేంద్రీకృతం : మనం చూడవలసిన చిన్న భాగం స్పష్టంగా కనపడటానికి సూక్ష్మదర్శినిలోని అక్షికటకాన్ని క్రిందికి, పైకి కదిపి స్పష్టమైన ప్రతిబింబం కోసం ప్రయత్నించటం.

→ జీవపదార్థం : కణంలో వుండే జిగురు వంటి పదార్థం. దీనిలో అనేక పదార్థాలు కలసిపోయి ఉంటాయి. అంటే అది విజాతీయ పదార్థం. (అంటే దీనిలో ఆహార పదార్థాలు, విసర్జన పదార్థాలు, O2, CO2, రైబోజోమ్ (RNA) రేణువులు, హార్మోన్లు, విటమిన్లు మొనవి ఉంటాయి.)

AP 8th Class Biology Notes Chapter 2 కణం - జీవుల మౌళిక ప్రమాణం 1

AP 8th Class Biology Notes Chapter 2 కణం - జీవుల మౌళిక ప్రమాణం 2

AP 8th Class Biology Notes Chapter 1 విజ్ఞానశాస్త్రం అంటే ఏమిటి?

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 1st Lesson విజ్ఞానశాస్త్రం అంటే ఏమిటి? to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 1st Lesson విజ్ఞానశాస్త్రం అంటే ఏమిటి?

→ ఎంపిక చేసుకున్న అంశాన్ని ఒక క్రమపద్ధతి పాటిస్తూ, ప్రయోగాల ద్వారా జ్ఞానాన్ని పొందటాన్ని ‘విజ్ఞానశాస్త్రం’ అంటారు.

→ శిలాజాల గురించి, ఖనిజాల గురించి, తెలుసుకునే వారిని భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలు’ అంటారు.

→ ఆకాశంలో నక్షత్రాలు, గ్రహాల గురించి తెలుసుకునే వారిని ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు’ అంటారు.

→ వాతావరణంలోని మార్పులను గమనించి చెప్పే వారిని ‘వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు’ అంటారు.

→ ప్రజల జీవన విధానాన్ని మెరుగుపరచేందుకు శాస్త్రవేత్తల ప్రయోగాలు ఉపయోగపడతాయి.

→ శాస్త్రవేత్తలు కొత్త విషయాలు తెలుసుకోవటానికి కొన్ని పద్ధతులు వాడతారు. వీటిని ‘శాస్త్రీయ పద్ధతులు’ అంటారు. దీనికి ఉపయోగించే నైపుణ్యాలను ‘శాస్త్రీయ ప్రక్రియా నైపుణ్యాలు’ అంటారు.

→ పరీక్షించటానికి, వీలున్న జవాబునే పరికల్పన (Hypothesis) అంటారు. (అది 50% నిజం కావచ్చు, 50% నిజం కాకపోవచ్చు)

AP 8th Class Biology Notes Chapter 1 విజ్ఞానశాస్త్రం అంటే ఏమిటి?

→ విజ్ఞానశాస్త్రం : ప్రకృతిలో దాగివున్న రహస్యాలను తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడే మార్గం.

→ పెన్షియా : శాస్త్రం

→ శాస్త్రీయ పద్ధతి : ప్రకృతిలోని రహస్యాలు తెలుసుకునేందుకు అవసరమయ్యే ప్రణాళికను ఏర్పరచు విధానం.

→ ప్రక్రియా నైపుణ్యాలు : శాస్త్ర అధ్యయనానికి ఉపయోగపడు పలు విధానాలు (ఆలోచనలు)

→ పరిశోధన – కొత్త విషయాలు కనుగొనుటకు చేసే ప్రయత్నంలో

→ పరికల్పన (తెలివైన ఊహ) : కొత్త విషయాలు, సమస్యలను కనుగొనుటకు అవసరమయ్యే సమాధానాన్ని ఊహించటం. (50% నిజం కావచ్చు : 50% నిజం కాకపోవచ్చు)

→ చరరాశులు : పరిశోధన ఫలితాన్ని తెలుపుటకు అవసరమయ్యే అంశాలు.

→ పోపావ చిత్రం : పరిశోధన ఫలితాలు చూపించే గ్రాఫ్ చిత్రం.

→ వర్గీకరించటం : వస్తువులను, జీవులను, నిర్జీవులను వాటి లక్షణాల ఆధారంగా విభజించి చదవటానికి పనికొస్తుంది.

→ శాస్త్ర పదజాలం : “సైన్స్’ – విజ్ఞానశాస్త్ర అంశాలను నేర్చుకోవటానికి అవసరమయ్యే ప్రత్యేక పదాలు. (వీటి అర్థం సరిగా నేర్చుకుంటే శాస్త్ర అధ్యయనం సులువవుతుంది.)

→ విపులీకరణ : చదివిన అంశాలను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవటం.

→ ఆవరణ వ్యవస్థ : సజీవ, నిర్జీవ అంశాలున్న ఒక నిర్దిష్ట ఎల్లలు గల ప్రదేశం.
ఉదా : బడి ఆవరణ, గ్రామం, పట్టణం, జిల్లా, రాష్ట్రం , చెరువు, అడవి మొదలగునవి.

→ దత్తాంశం : ప్రయోగం చేసేందుకు అవసరమైన సమస్య. వీటిపై శాస్త్రవేత్తలు పరిశోధనలు చేస్తారు. చివరకు ఫలితం వస్తుంది. (ఫలితం అది మనకు మంచిదైతే ఉపయోగిస్తారు.)

→ ఆవిష్కరణ : మన సమస్యలపై పరిశోధన చేసి ఫలితాలు తెలుపుట. కొత్త విషయాలు, నిజాలు తెలియ చెప్పటం.

AP 8th Class Biology Notes Chapter 1 విజ్ఞానశాస్త్రం అంటే ఏమిటి 1