Srinivas

Students can go through AP Board 8th Class Physical Science Notes 7th Lesson నేలబొగ్గు మరియు పెట్రోలియమ్ to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Physical Science Notes 7th Lesson నేలబొగ్గు మరియు పెట్రోలియమ్

→ సహజ వనరులను తరిగిపోయే శక్తి వనరులు, తరగని శక్తి వనరులుగా వర్గీకరించవచ్చును.

→ ప్రాణుల యొక్క మృత అవశేషాలు కొన్ని వేల సంవత్సరాలపాటు భూమి లోపల కప్పబడి ఉండి అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత పీడనాలకు లోనవుట వలన శిలాజ ఇంధనాలు ఏర్పడతాయి.

→ బొగ్గు, పెట్రోలియం మరియు సహజవాయువులు శిలాజ ఇంధనాలు.

→ చమురు పరిశ్రమలలో చమురు ఘనపరిమాణాన్ని “బారెల్”లలో కొలుస్తారు.

→ కోక్, కోల్ తారు మరియు కోల్ గ్యాస్లు బొగ్గు యొక్క ఉత్పన్నాలు.

→ ప్లాంక్టన్ అనే సూక్ష్మజీవుల యొక్క మృత అవశేషాల నుండి పెట్రోలియం తయారవుతుంది.

→ పెట్రోలియం గ్యాస్, పెట్రోల్, డీజిల్, కిరోసిన్, పారఫిన్ మైనం, కందెనలు మొదలగునవి పెట్రోలియంను శుద్ధి చేయడం వలన పొందుతాము.

→ పెట్రోలియం నుండి గ్రహించబడిన ఉపయోగకరమైన పదార్థాలను పెట్రో రసాయనాలు అంటారు.

→ శిలాజ ఇంధనాల అతి వినియోగం గాలి కాలుష్యం, గ్రీన్ హౌజ్ ప్రభావం, భూతాపం వంటి సమస్యలతో పాటు అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది.

→ బయోడీజిల్‌ను వృక్ష తైలాలు లేదా జంతువుల క్రొవ్వుల నుండి తయారుచేస్తారు.

→ నేలబొగ్గు ప్రధానంగా ‘కార్బనను కలిగి ఉంటుంది.

→ పెట్రోలియం ప్రధానంగా హైడ్రోకార్బన్ సమ్మేళనాల మిశ్రమాలను కలిగి ఉంటాయి.

→ సి.యన్.జి మరియు సహజ వాయువులు పర్యావరణానికి సురక్షితమైన ఇంధనంగా ఉపయోగపడును.

→ నేలబొగ్గు నుండి కోక్ ను పొందే ప్రక్రియలో కోల్ గ్యాస్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.

→ 1 బారెల్ = 159 లీటర్లకు సమానము.

→ నేల, నీరు, గాలి, పెట్రో వంటి వాటిని సహజ వనరులు అంటారు.

→ సహజవనరులు : ప్రకృతిలోని వివిధ వనరుల నుండి ఉత్పన్నమైన పదార్థాలను సహజవనరులు అంటారు.
ఉదా : నేల, నీరు, గాలి, మొదలగునవి.

→ పదార్థ శాస్త్రం : పదార్థాల గురించి వివరించే విజ్ఞానశాస్త్ర శాఖను పదార్థ శాస్త్రం అంటారు.

→ తరగని శక్తి వనరులు : శక్తి వనరులను ఎంత ఉపయోగించిన, ఎన్నటికీ తరిగిపోని శక్తి వనరులను తరగని శక్తి వనరులు అంటారు.

→ తరిగిపోయే శక్తి వనరులు : శక్తి వనరులను నిరంతరం వినియోగించడం వలన తరిగిపోతాయి. వాటిని తిరిగి ఉత్పత్తి చేయలేని వాటిని తరిగిపోయే శక్తి వనరులు అంటారు.

→ బారెల్ : 159 లీటర్ల ఘనపరిమాణాన్ని బారెల్ అంటారు.

→ పెట్రోలియం : ద్రవ స్థితిలో ముడిచమురు ఉండే శిలాజ ఇంధనాన్ని పెట్రోలియం అంటారు.

→ నేలబొగ్గు : ఘనస్థితిలో ఉండే శిలాజ ఇంధనాన్ని నేలబొగ్గు అంటారు.

→ సహజ వాయువు : వాయుస్థితిలో ఉండే శిలాజ ఇంధనాన్ని సహజవాయువు అంటారు.

→ సంపీడిత సహజవాయువు (సి.యన్.జి వాయువు) : అత్యధిక పీడనాల వద్ద సంపీడనం చెందించిన సహజవాయువును సి.యన్.జి. వాయువు అంటారు.

→ కోక్ : నేలబొగ్గును స్వేదనము లేక ఉష్ణ విశ్లేషణము చేసినపుడు ఏర్పడు దృఢమైన నల్లని సచ్ఛిద్ర పదార్థమును కోక్ అంటారు.

→ కోతారు : నేలబొగ్గును స్వేదనము చేసినపుడు ఏర్పడు దుర్వాసన కల నల్లటి చిక్కని ద్రవాన్ని కోతారు అంటారు.

→ కోల్ గ్యాస్ : నేలబొగ్గును స్వేదనము చేసినపుడు ఏర్పడు వాయువును కోల్ గ్యాస్ అంటారు.

→ ప్లాంక్టన్ : ప్లాంక్టన్ అనేది సూక్ష్మజీవి. ప్లాంక్టన్ సూక్ష్మజీవుల అవశేషాలు భూమి పొరలలో కొన్ని వేల సంవత్సరాల తర్వాత పెట్రోలియంగా రూపాంతరం చెందును.

→ కార్బోనైజేషన్ : భూమిలో గల జీవ పదార్థం నెమ్మదిగా నేలబొగ్గుగా మారే ప్రక్రియను కార్బోనైజేషన్ అంటారు.

→ పెట్రో రసాయనాలు : పెట్రోలియం మరియు సహజ వాయువుల నుండి పొందే ఉపయుక్తకరమైన పదార్థాలను పెట్రో రసాయనాలు అంటారు.

→ అంశిక స్వేదనము : ఒక సంక్లిష్ట మిశ్రమమును బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రతల ఆధారంగా స్వేదనము ద్వారా వేరుచేయడాన్ని అంశిక స్వేదనము అంటారు.

→ శిలాజ ఇంధనాలు : ప్రాణుల యొక్క మృత అవశేషాలు కొన్ని వేల సంవత్సరాలపాటు భూమి లోపల కప్పబడి ఉండి అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత పీడనాల వద్ద కార్బోనైజేషన్ జరిగి ఏర్పడే ఇంధనాలను శిలాజ ఇంధనాలు అంటారు.

→ భూతాపం (గ్లోబల్ వార్మింగ్) : ఇంధనాలను మండించడం వలన విడుదలయ్యే కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, వాతావరణంలో మార్పులకు భూమి వేడెక్కుటను భూతాపం అంటారు.

Students can go through AP Board 8th Class Physical Science Notes 6th Lesson ధ్వని to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Physical Science Notes 6th Lesson ధ్వని

→ కంపించే వస్తువు ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

→ మానవులు స్వరతంత్రుల సహాయంతో ధ్వనులను ఉత్పత్తి చేయగలుగుతారు.

→ ధ్వని ఘన, ద్రవ, వాయు పదార్థాల గుండా ప్రయాణిస్తుంది. ధ్వని శూన్యం గుండా ప్రయాణించలేదు.

→ చెవిలో మూడు భాగాలుంటాయి. అవి : 1. బయటి, చెవి భాగం 2. మధ్యచెవి భాగం 3. లోపలి చెవి భాగం.

→ కంపించే వస్తువుల నుండి ఉత్పత్తి అయిన ధ్వని కంపనాలు కర్ణభేరిని కంపింపజేయడం వల్ల మనకు శ్రవణ జ్ఞానం కలుగుతుంది.

→ ధ్వని తీవ్రత, మృదుత్వం మరియు కంపన పరిమితులు ధ్వని యొక్క లక్షణాలు.

→ కంపన పరిమితి ద్వారా ధ్వని యొక్క తీవ్రతను కనుగొనవచ్చును. ఆ ధ్వని తీవ్రతను డెసిబెల్ లలో కొలుస్తారు.

→ ఒక ధ్వని యొక్క పిచ్ దాని పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ మనం ధ్వనులను ఉత్పత్తి చేయడంలో ఉపయోగపడే అవయవాలు : స్వరతంత్రులు, పెదవులు, పళ్లు, నాలుక, ముక్కు, గొంతు మొదలగునవి.

→ ఒక సెకనులో వస్తువు చేసే కంపనాల సంఖ్యను పౌనఃపున్యం అంటారు.

→ సాధారణ ధ్వనులు మిశ్రమ పౌనఃపున్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

→ ఒక క్రమపద్ధతిలో వినసొంపుగా ఉండే ధ్వనుల కలయికను సంగీతం అంటారు.

→ వినుటకు ఆహ్లాదకరంగా లేని ధ్వనులను కఠోర ధ్వనులు అంటారు.

→ మన పరిసరాలలో అనవసరమైన ధ్వనులు ధ్వని కాలుష్యాన్ని కలుగజేస్తాయి.

→ కంపనం : ఒక వస్తువు విరామస్థానం నుండి ముందుకు వెనుకకు లేదా పైకి క్రిందకు కదులుటను కంపనం అంటారు.

→ స్వరతంత్రులు : స్వరపేటికలో అడ్డంగా ఉండే రెండు కండర నిర్మాణాలను స్వరతంత్రులు అంటారు.

→ వెంట్రిలాక్విస్టులు : పెదవులు కదపకుండా మాట్లాడే వారిని వెంట్రిలాక్విస్టులు అంటారు.

→ కర్ణభేరి : చెవి లోపల చివరన సున్నితమైన అతి పలుచని పొరను కర్ణభేరి అంటారు.

→ యానకం : ఏ పదార్థం గుండా ధ్వని ప్రయాణించునో ఆ పదార్థాన్ని యానకం అంటారు.

→ శూన్యం : ఏ పదార్థమూ ఆవరించి లేనటువంటి ప్రదేశాన్ని శూన్య ప్రదేశం అంటారు.

→ కంపన పరిమితి : ఒక వస్తువు విరామ స్థానం నుండి పొందిన గరిష్ఠ స్థానభ్రంశాన్ని కంపన పరిమితి అంటారు.

→ డెసిబెల్ : ధ్వని తీవ్రతను కొలుచుటకు ప్రమాణం డెసిబెల్.

→ పిచ్ లేదా కీచుదనము : ఒక ధ్వని యొక్క పిచ్ దాని పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ధ్వని యొక్క పౌనఃపున్యము పెరిగితే ధ్వని పిచ్ పెరుగును.

→ పౌనఃపున్యము : ఒక సెకను కాలములో వస్తువు చేసే కంపనాల సంఖ్యను పౌనఃపున్యం అంటారు.

→ సంగీత ధ్వని : వినడానికి ఇంపుగా ఉండే లేదా మనోల్లాసం కలిగించే ధ్వనిని సంగీత ధ్వని అని అంటారు.

→ కఠారధ్వని : వినుటకు ఇబ్బంది కలిగించే లేదా క్రమరహితంగా ఉండే ధ్వనిని కఠోరధ్వని అంటారు.

→ శ్రవ్యధ్వనులు : మానవుడు వినగలిగే ధ్వనులను శ్రవ్యధ్వనులు అంటారు. వీటి పౌనఃపున్య అవధి 20 హెర్ట్జ్ నుండి 20,000 హెర్ట్జ్ వరకు ఉంటుంది.

→ పరశ్రవ్య ధ్వనులు : 20 హెర్ట్జ్ కంటే తక్కువ పౌనఃపున్యం గల ధ్వనులను పరశ్రవ్య ధ్వనులు అంటారు.

→ అతిధ్వనులు : 20,000 హెర్ట్జ్ ఎక్కువ పౌనఃపున్యం గల ధ్వనులను అతిధ్వనులు అంటారు.

Students can go through AP Board 8th Class Physical Science Notes 5th Lesson లోహాలు మరియు అలోహాలు to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Physical Science Notes 5th Lesson లోహాలు మరియు అలోహాలు

→ పదార్థాల ఉపరితలంపై కాంతి పరావర్తనం చెందినపుడు మెరిసే గుణం గల పదార్థాలను ద్యుతి పదార్థాలు అంటారు. ఈ విధంగా మెరువని పదార్థాలను ద్యుతి గుణం లేని పదార్థాలంటారు.

→ సాధారణంగా లోహాలు ద్యుతిని ప్రదర్శిస్తాయి.

→ రేకులుగా సాగగొట్టగలిగే పదార్థ ధర్మాన్ని స్తరణీయత అంటారు.

→ అల్యూమినియం, వెండి, బంగారం వంటి లోహాలు అధిక స్తరణీయతను కలిగి ఉంటాయి.

→ ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేసే పదార్థాలను ధ్వనిగుణం గల పదార్థాలు అంటారు.

→ పాదరసం లోహమైనప్పటికీ శబ్దాన్ని విడుదల చేయదు. పాదరసం (Hg) ద్రవస్థితిలో గల లోహం.

→ అతి పలుచని వెండి రేకులను మిఠాయిలపై అలంకరించుటకు ఉపయోగిస్తారు.

→ తినుబండారములను ప్యాకింగ్ చేయడానికి పలుచని అల్యూమినియం రేకును ఉపయోగిస్తారు.

→ పదార్థాన్ని సన్నని తీగలుగా మార్చగలిగే ధర్మాన్ని తాంతవత అంటారు.

→ తమగుండా విద్యుత్ ను ప్రవహింపజేసే పదార్థాలను విద్యుత్ వాహకాలు అంటారు. ‘అల్యూమినియం, రాగి వంటివి మంచి విద్యుత్ వాహకాలు.

→ లోహాలకు ఉండే అధిక ఉష్ణవాహకత కారణంగా లోహాలను వంట పాత్రలుగా ఉపయోగిస్తారు.

→ దాదాపు లోహాలన్నీ ద్యుతి, ధ్వని గుణం, స్తరణీయత, తాంతవత, ఉష్ణ వాహకత, విద్యుత్ వాహకత ధర్మాలను కలిగి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు రాగి, మెగ్నీషియం, అల్యూమినియం, ఐరన్ మరియు జింక్ మొదలగునవి.

→ కొన్ని లోహాలు గాలిలోని కొన్ని అంశీభూతాలతో వివిధ రకాలుగా వివిధ వేగాలతో చర్య జరుపుతాయి.

→ బంగారం మరియు ప్లాటినమ్ వంటి లోహాలు గాలితో చర్య జరపవు.

→ లోహాలు వాటి చర్యాశీలతను అనుసరించి ఒకదానికొకటి స్థానభ్రంశం చెందుతాయి.

→ కొన్ని లోహాలు ఆమ్లాలతో చర్య జరిపి హైడ్రోజన్ వాయువులను విడుదల చేస్తాయి.

→ అలోహ ఆక్సెస్టు సాధారణంగా ఆమ్ల స్వభావము కలిగి ఉంటాయి. ఇవి నీలి రంగు లిట్మస్ పేపర్ ను ఎరుపు రంగుగా మారుస్తాయి.

→ లోహ ఆక్సైడీలు సాధారణంగా క్షార స్వభావం కలిగి ఉంటాయి. ఇవి ఎరుపు లిట్మస్, పేపరును నీలి రంగుగా మారుస్తాయి.

→ లోహాలు : ద్యుతి, ధ్వనిగుణం, తాంతవత, స్తరణీయత, ఉష్ణ వాహకత, విద్యుత్ వాహకత వంటి ధర్మాలను కలిగి ఉన్న మూలకాలను లోహాలు అంటారు.

→ అలోహాలు : ద్యుతి, ధ్వనిగుణం, తాంతవత, స్తరణీయత, ఉష్ణ వాహకత, విద్యుత్ వాహకత వంటి ధర్మాలను కలిగి ఉండని మూలకాలను అలోహాలు అంటారు.

→ మిశ్రమ లోహాలు : రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ లోహ మూలకాలు లేదా లోహ, అలోహ మూలకాల సజాతీయ మిశ్రమాన్ని మిశ్రమ లోహాలు అంటారు.
ఉదా : స్టీలు (ఇనుము + కార్బన్)

→ ద్యుతి గుణం : ప్రకాశవంతమైన ఉపరితలం కలిగి ఉండి కాంతిని పరావర్తనం చేయగలిగే ధర్మాన్ని ద్యుతి గుణం అంటారు.

→ ధ్వని గుణం గల పదార్థాలు : ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేసే పదార్థాలను ధ్వనిగుణం గల పదార్థాలు అంటారు.

→ స్తరణీయత : రేకులుగా సాగే పదార్థ ధర్మాన్ని స్తరణీయత అంటారు.

→ తాంతవత (Ductility) : పదార్థాన్ని సన్నని తీగలుగా మార్చగలిగే ధర్మాన్ని తాంతవత అంటారు.

→ ఉష్ణ వాహకత : పదార్థంలో అధిక ఉష్ణ ప్రాంతం నుండి అల్ప ఉష్ణ ప్రాంతానికి ప్రసరించు ధర్మాన్ని ఉష్ణ వాహకత అంటారు.

→ విద్యుత్ వాహకత : తమగుండా విద్యుతను ప్రవహింపజేసే పదార్థాలను విద్యుత్ వాహకాలు అంటారు.

→ లోహ ఆక్సైడ్లు : లోహాలు ఆక్సిజన్ తో చర్య జరిపి ఏర్పడే పదార్థాలను లోహ ఆక్సైడ్లు అంటారు.

→ అలోహ ఆక్సైడ్లు : అలోహాలు ఆక్సిజన్తో చర్య జరిపి ఏర్పడే పదార్థాలను అలోహ ఆక్సైడ్లు అంటారు.

→ స్థావభ్రంశ చర్య : ఒక సమ్మేళనములో ఒక మూలకమును లేదా ప్రాతిపదికను వేరొక మూలకము లేదా ప్రాతిపదికతో స్థానభ్రంశం చెందిస్తే దానిని స్థానభ్రంశ చర్య అంటారు.

Students can go through AP Board 8th Class Physical Science Notes 4th Lesson కృత్రిమ దారాలు మరియు ప్లాస్టిక్లు to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Physical Science Notes 4th Lesson కృత్రిమ దారాలు మరియు ప్లాస్టిక్లు

→ నూలు, సిల్క్, ఉన్ని వంటివి సహజ దారాలు.

→ పాలిస్టర్, నైలాన్, రేయాన్, మరియు అక్రలిక్ వంటివి కృత్రిమ దారాలు.

→ కృత్రిమ దారాలు పాలిమర్లు అనబడే పెద్ద యూనిట్లతో నిర్మింపబడతాయి.

→ రేయాన్, సెల్యులోజ్ తో తయారుచేయబడ్డ ఒక కృత్రిమ పట్టుదారం.

→ నేలబొగ్గు, నీరు మరియు గాలి ముఖ్య పదార్థాలుగా వాడి నైలాన్ ను కృత్రిమంగా తయారుచేస్తారు.

→ అక్రలిక్ అనేది నేలబొగ్గు, గాలి, నీరు, నూనె, మరియు సున్నపురాయి నుండి తయారయ్యే కృత్రిమ ఉన్ని.

→ కృత్రిమ దారాలను తయారుచేయడానికి పెట్రో రసాయనాలను వాడతారు.

→ గతంలో చాలా వస్తువుల తయారీకి వాడే లోహాలు, కలప స్థానంలో ఇప్పుడు ప్లాస్టిక్ లను వాడుతున్నారు.

→ అలెగ్జాండర్ పార్క్స్ మొదటి మానవ నిర్మిత ప్లాస్టిక్ సృష్టించాడు.

→ ప్లాస్టిక్ పదార్థాలు సులభంగా క్షయమవడం జరగదు మరియు చర్యాశీలత లేనివి కావున రసాయనాలతో పాటు, రకరకాల పదార్థాలు భద్రపరచుకోవడానికి వాడే పరికరాలను ప్లాస్టిక్ తో తయారుచేస్తారు.

→ ప్లాస్టిక్ చాలా తేలికైనది, దృఢమైనది, మన్నికైనది మరియు విభిన్న పరిమాణాలలో, విభిన్న రూపాలలోకి మలచగలిగేదిగా ఉంటుంది.

→ ప్లాస్టిక్లు జీవ విచ్ఛినం చెందనివి. ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు పర్యావరణాన్ని నాశనం చేస్తున్నాయి.

→ కృత్రిమ దారాలు, ప్లాస్టిక్ మంచి లక్షణాలను ఉపయోగించుకుంటూ వాటి విచక్షణారహిత వినియోగాన్ని తగ్గించుకొని పర్యావరణ అపాయాలు జరగకుండా చూడాలి.

→ కృత్రిమ దారాలను గృహసామగ్రి నుండి ఆరోగ్య సంరక్షణ వరకు ఉపయోగిస్తున్నారు.

→ కృత్రిమ దారాలను సహజ దారాలతోను మరియు కృత్రిమ దారాలతోను మిశ్రణం చేయవచ్చును.

→ ప్లాస్టికు రెండు రకాలు. 1) థర్మో ప్లాస్టికు 2) థర్మోసెట్టింగ్ ప్లాస్టికు.

→ ప్లాస్టిక్ పరిశ్రమ పితామహుడు డాక్టర్ లియో హెండ్రిక్ బే లాండ్.

→ బేకలైట్, మెలమిన్లు థర్మోసెట్టింగ్ ప్లాస్టిక్ లు.

ప్లాస్టిక్ లో మోనోమర్లు రెండు రకాలుగా అమర్చబడి ఉంటాయి.

1. రేఖీయంగా పొడవాటి గొలుసులు (Linear Chains)
2. అడ్డంగా అనుసంధానించబడిన అమరికలోను (Cross linked) అమర్చబడి ఉంటాయి.

→ సహజ దారాలు : మొక్కల నుండి గానీ, జంతువుల నుండి గానీ పొందే దారాలను సహజ దారాలు అంటారు. ఉదా: నూలు, సిల్క్, ఉన్ని.

→ కృత్రిమ దారాలు : పెట్రో రసాయనాల నుండి తయారయ్యే దారాలను కృత్రిమ దారాలు అంటారు.

→ పాలిమర్ : ఒకే విధమైన చిన్న చిన్న అణువులన్నీ కలిసి ఏర్పడే పెద్ద అణువును పాలిమర్ అంటారు.

→ నైలాన్ : నేలబొగ్గు, నీరు మరియు గాలి నుండి తయారుచేయబడిన కృత్రిమ దారాన్ని నైలాన్ అంటారు.

→ స్పిన్నరెట్ (Spinneret) : అతి చిన్న రంధ్రాలు కలిగిన లోహపు పళ్ళెం నుండి పాలిఎమైయ్ ఘనపు ముక్కలను కరిగించి తోయడం.

→ రేయాన్ మిశ్రణం (Blend) : సెల్యులోజ్ తయారు చేయబడిన కృత్రిమ పట్టుదారాన్ని రేయాన్ అంటారు. ఏదైనా కృత్రిమ దారాన్ని రెండు లేదా ఎక్కువ ఇతర దారాలతో కలిపే ప్రక్రియను మిశ్రణం అంటారు.

→ అక్టోలిక్ : నేలబొగ్గు, గాలి, నీరు, నూనె మరియు సున్నపురాయిల నుండి తయారుచేసిన దారాన్ని అక్రలిక్ అంటారు.

→ టెరికాట్ : టెర్లిన్ ను నూలుతో మిశ్రణం చెందించగా ఏర్పడే దానిని టెరికాట్ అంటారు.

→ టెరిసిల్క్ : టెర్లిన్ ను సిల్క్ తో మిశ్రణం చెందించుటను టెరిసిల్క్ అంటారు.

→ టెరిఊల్ : టెర్లిన్ ను ఊ లో మిశ్రణం చెందించుటను టెరిఊల్ అంటారు.

→ PET : పాలీఎథిలీన్ టెరిప్తాలేట్

→ HDPE : అధిక సాంద్రత గల పాలీ ఎథిలీన్

→ PVC : పాలీ వినైల్ క్లోరైడ్

→ PP : పాలీ ప్రొపిలీన్

→ LDPE : అల్పసాంద్రతగల పాలీ ఎథిలీన్

→ PS : పాలీ స్టెరీన్

→ థర్మోప్లాస్టిక్ : వేడి చేసినప్పుడు ముడుచుకుపోయే, వంచడానికి వీలయ్యే ప్లాస్టిక్ లను థర్మోప్లాస్టిక్ కు’ అంటారు.

→ థర్మోసెట్టింగ్ ప్లాస్టిక్ : ప్లాస్టిక్ లను ఒకసారి మలచిన తర్వాత వేడిచేయుట ద్వారా మృదువుగా మార్చలేక పోతే అటువంటి ప్లాస్టిక్ లను థర్మోసెట్టింగ్ ప్లాస్టిక్కంటారు.

→ రీసైక్లింగ్ : విరిగిపోయిన, వాడలేని, పాతబడిన ప్లాస్టిక్ ను వివిధ పద్ధతులలో శుభ్రపరచి తిరిగి కొత్త వస్తువులను తయారుచేయుటను రీసైక్లింగ్ అంటారు.

→ యూనివర్సల్ రీసైక్లింగ్ గుర్తు : ఒకదాని వెనుక ఒకటిగా ఉండే మూడు బాణం గుర్తులుంటాయి. ఆ బాణం గుర్తుల మధ్యలో ఏ సంఖ్యా లేకపోతే దానిని యూనివర్సల్ రీసైక్లింగ్ గుర్తు అంటారు.

→ 4Rల సూత్రం : ప్లాస్టిక్ ను తగ్గించడం, రీసైకిల్ చేయడం, తిరిగివాడటం, తిరిగి పొందడంలను 4Rల సూత్రం అంటారు. (Reduce, Recycle, Reuse, Recover)

→ జీవ విచ్ఛిన్నం చెందేవి (Bio-degradable) : సహజ ప్రక్రియ ద్వారా పదార్థాలు సులువుగా వియోగం చెందితే ఆ పదార్థాలను జీవ విచ్ఛిన్నం చెందే పదార్థాలు అంటారు.

→ జీవ విచ్ఛిన్నం చెందనివి : సహజ ప్రక్రియ ద్వారా వియోగం చెందకపోతే వానిని జీవ విచ్చిన్నం చెందని పదార్థాలు అంటారు.

→ పాలిథీన్ : పాలిథీన్ ఒక ప్లాస్టిక్ పదార్థం.

→ పాలిఎమైడ్ : పాలిఎమైడ్ అనేది కార్బన్, ఆక్సిజన్ మరియు నైట్రోజన్ యొక్క సమ్మేళనం.

→ పెట్రో రసాయనాలు : పెట్రోలియం సంబంధ రసాయనాలు.

→ పాలిస్టర్ : డై మిథైల్ ఈథర్, టెరిఫాలిక్ ఆమ్లం చర్య జరపగా ఏర్పడిన ఉత్పన్నాన్ని డై హైడ్రిక్ ఆల్కహాల్ లో చర్య నొందించి పాలిస్టర్‌ను తయారుచేస్తారు.

→ ప్లాస్టిక్ : ప్లాస్టిక్ అనేది ఒక పాలిమర్.

Students can go through AP Board 8th Class Physical Science Notes 3rd Lesson మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Physical Science Notes 3rd Lesson మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం

→ సాధారణంగా కొంత ద్రవ్యరాశి కలిగియుండి, స్థలాన్ని ఆక్రమించే దేనినైనా ‘పదార్థం’ గా చెప్పవచ్చు.

→ పదార్థం మన ఊహకందనంత చిన్న చిన్న కణాలచే నిర్మించబడింది.

→ పదార్థం ఘన, ద్రవ, వాయుస్థితులనే మూడు స్థితులలో ఉంటుంది.

→ ఘన, ద్రవ, వాయుపదార్థాలు వాటి వాటి ధర్మాలలో విభేదిస్తాయి.

→ ద్రవ, వాయుపదార్థాలలోని కణాలు నిరంతరం చలిస్తూ ఉంటాయి. దీనినే ‘వ్యాపనం’ అంటారు.

→ పదార్ధంలోని కణాల మధ్య ఖాళీ స్థలం ఉంటుంది.

→ వాయు పదార్థాల వ్యాపన రేటు ద్రవ, ఘన పదార్థాల కంటే ఎక్కువ.

→ ఒక ఘన పదార్థాన్ని, ద్రవ పదార్థానికి కలిపినపుడు ద్రవ పదార్థంలోని కణాల మధ్యనున్న ఖాళీ స్థలాన్ని ఘన పదార్థ కణాలు ఆక్రమించడాన్ని ‘కరుగుట’ అంటారు.

→ పదార్థంలోని కణాల మధ్య ఆకర్షణ శక్తి ఉంటుంది. ఈ ఆకర్షణ శక్తి వల్ల కణాలన్నీ దగ్గరగా బంధించబడి ఉంటాయి.

→ కణాల మధ్యనున్న ఆకర్షణ బలం ఘనపదార్థాలలో ఎక్కువగాను, వాయువులలో తక్కువగాను, ద్రవపదార్థాలలో మధ్యస్థంగాను ఉంటుంది.

→ ఘన పదార్థాలలో కణాలు దగ్గర దగ్గరగా ఉండి ఒక క్రమ పద్ధతిలో అమరి ఉంటాయి. వాయువులలో కణాలు స్వేచ్ఛగా చలిస్తుంటాయి. పదార్థాన్ని ఒక స్థితి నుండి మరొక స్థితికి మార్చవచ్చు. స్థితి మార్పు పీడనం, ఉష్ణోగ్రతలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ ఘన పదార్థాలు ద్రవ పదార్థాలుగా మారే ఉష్ణోగ్రతనే ద్రవీభవన స్థానం అంటారు.

→ ద్రవీభవించే ప్రక్రియను ‘విలీనం’ అంటారు.

→ ఒక పదార్థంలోని కణాల మధ్య ఆకర్షణను అధిగమించడానికి కావలసిన అదనపు శక్తిని ఆ పదార్థపు ‘గుప్తోష్ణం’ అంటారు.

→ వాతావరణ పీడనం వద్ద ద్రవాలు బాష్పంగా మారే ఉష్ణోగ్రతను ‘మరుగు స్థానం’ అంటారు.

→ ఏదేని ద్రవం దాని మరుగు స్థానం కన్నా దిగువన ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్దనైనా బాష్పంగా మారగలిగే దృగ్విషయాన్ని ‘ఇగురుట’ అంటారు.

→ ఇగురుట అనేది ఉపరితల దృగ్విషయం. ద్రవాలను వేడిచేసినపుడు ద్రవం ఉపరితలంలోని కణాలు శక్తిని పొందటం చేత అవి కణాల మధ్య గల ఆకర్షణ బలాలను అధిగమించి బాష్పస్థితిలోకి మారతాయి.

→ ఇగిరే ప్రక్రియపై ఉపరితల వైశాల్యం, గాలివేగం, ఆర్ధతలు ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.

→ గాలిలో ఉండే తేమ శాతాన్ని ఆర్ధత అంటారు.

→ నీరు మరగటం అనేది పదార్థం మొత్తంగా జరిగే దృగ్విషయం. ద్రవాలను వేడిచేసినపుడు దానిలో కణాలు మొత్తం బాష్పంగా మారుతుంటాయి.

→ పదార్థము : సాధారణంగా కొంత ద్రవ్యరాశి కలిగియుండి, స్థలాన్ని ఆక్రమించే దేనినైనా పదార్థంగా చెప్పవచ్చు.

→ పదార్థ స్థితి : పదార్థము ఘన, ద్రవ, వాయుపదార్థాలనే మూడు స్థితులలో ఉండును. ఈ మూడూ / వాటి ధర్మాలలో విభేదిస్తాయి.

→ ఘనపదార్థం : ఘనపదార్థాలు నిర్దిష్టమైన ఆకారాన్ని, ఘనపరిమాణాన్ని కలిగియుంటాయి.

→ ద్రవపదార్థం : ద్రవాలకు నిర్దిష్ట ఆకారం ఉండదు. ద్రవాల ఆకారం ఎల్లప్పుడు వాటిని నిల్వ చేసిన పాత్రల ఆకారం పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ద్రవాలు ఒక పాత్ర నుండి మరొక పాత్రలోకి సులభంగా ప్రవహిస్తాయి. అందువల్ల వీటిని ‘ప్రవాహులు’ అంటారు. ఉదా: నీరు, పాలు మొ||వి.

వాయుపదార్థాలు : వాయువులకు నిర్దిష్ట ఆకారం, ఘనపరిమాణం ఉండవు.
ఉదా: గాలి, CNG మొ||వి.

→ కణం : పదార్థం కణాలచే నిర్మించబడింది. పదార్థంలోని అతి చిన్న భాగమే కణము.

→ వ్యాపనం : పదార్థంలో కణాలు నిరంతరం ద్రవ, వాయు పదార్థాలలోనికి చలిస్తాయి. ఈ చలనాన్నే ‘వ్యాపనం’ అంటారు.

→ సంపీడ్యత : ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉన్న వాయువుని సంపీడ్యం చెందించి, తక్కువ పరిమాణం గల సిలిండర్లలో నింపి ఎక్కడికైనా సులభంగా తీసుకొని వెళ్ళగలుగుతున్నాం.

→ బాష్పీభవనం : నీరు నీటి ఆవిరిగా మారడాన్ని బాష్పీభవనం అంటారు.

→ నీటి బాష్పం : నీటి ఆవిరి.

→ కణాల మధ్య స్థలం : పదార్థంలోని కణాల మధ్య ఖాళీ స్థలం ఉంటుంది. ఈ ఖాళీ వాయు పదార్థాలలో ఎక్కువగాను, ద్రవ పదార్థాలలో కొంచెం తక్కువగాను, ఘన పదార్థాలలో చాలా
తక్కువగాను ఉంటుంది.

→ కణాల మధ్య ఆకర్షణ బలాలు : కణాల మధ్య ఆకర్షణ ఘన పదార్థాలలో ఎక్కువగాను, వాయువులలో తక్కువగాను, ద్రవ పదార్థాలలో మధ్యస్థంగాను ఉంటుంది.

→ ఇగురుట : మరుగు స్థానం కన్నా దిగువన ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్దనైనా ద్రవాలు బాష్పంగా మారగలిగే దృగ్విషయాన్ని ‘ఇగురుట’ అంటారు.

→ సంపీడిత సహజ వాయువు (CNG) : అధిక ఘనపరిమాణం కలిగిన సహజ వాయువును సంపీడనం చెందించి, చిన్న చిన్న సిలిండర్లలో నింపడం ద్వారా మోటారు వాహనాలలో పాడుటకు అనుకూలంగా తయారు చేస్తారు.

→ కరగటం : ఘన పదార్థాలను ద్రవాలలో కరిగించినపుడు ఘన పదార్థాల కణాలు ద్రవాలలోని . కణాల మధ్య గల స్థలంలోకి చేరతాయి. దీనినే ‘కరగటం’ అంటారు.

→ థర్మా మీటర్ : ఒక పదార్ధము యొక్క లేదా మన శరీరము యొక్క ఉష్ణోగ్రతను కొలవడానికి వాడే పరికరమే ‘థర్మామీటరు’.

→ ద్రవీభవన స్థానం : ఘనపదార్థాలు ఒక నిర్దిష్ట ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవపదార్థాలుగా మారుతాయి. ఘనపదార్థాలు ‘ద్రవాలుగా మారే ఈ ఉష్ణోగ్రతనే ‘ద్రవీభవన స్థానం’ అంటారు.

→ విలీనం : ద్రవీభవించే ప్రక్రియను ‘విలీనం’ అంటారు.

→ మరుగు స్థానం : వాతావరణ పీడనం వద్ద ద్రవాలు బాష్పంగా మారే ఉష్ణోగ్రతను ‘మరుగు స్థానం’ అంటారు.

→ ఉత్పతనం : కొన్ని పదార్థాలు ఘనస్థితి నుండి నేరుగా వాయుస్థితికి, అదే విధంగా తిరిగి వాయుస్థితి నుండి ఘనస్థితికి మధ్యలో ద్రవస్థితికి చేరకుండానే మారతాయి. ఇలా మారడాన్నే ‘ఉత్పతనం’ అంటారు.

→ గుప్తోష్ణం : ఒక పదార్థంలోని కణాల మధ్య ఆకర్షణను అధిగమించడానికి కావలసిన అదనపు శక్తిని ఆ పదార్థపు ‘గుప్తోష్ణం’ అంటారు.

→ ఆర్ధత : గాలిలో ఉండే తేమ శాతాన్ని ‘ఆర్థత’ అంటారు.

→ ఇరుగుట : ఏదేని ద్రవం దాని మరుగుస్థానం కన్నా దిగువన ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్దనైనా భాష్పంగా . మారగలిగే దృగ్విషయాన్నీ ‘ఇరుగుట’ అంటారు.

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 11th Lesson మనకు అనారోగ్యం ఎందుకు కలుగుతుంది? to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 11th Lesson మనకు అనారోగ్యం ఎందుకు కలుగుతుంది?

→ మానసికంగా, శారీరకంగా, సామాజికంగా బాగా ఉండే స్థితినే ఆరోగ్యం అంటారు.

→ వ్యక్తిగత ఆరోగ్యం అతని / ఆమె పరిసరాలు లేదా ఆర్థిక పరిస్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ వ్యాధిని కలిగి ఉండే కాలాన్ని బట్టి దీర్ఘకాలిక లేదా స్వల్పకాలిక వ్యాధులుగా విభజించవచ్చు.

→ వ్యాధి జనకాలు ఏకకణ (సూక్ష్మజీవులు), బహుకణ జీవుల వర్గానికి చెందినవై ఉంటాయి.

→ వ్యాధి జనకాల వర్గాన్ని (రకాన్ని) బట్టి వ్యాధిని నయం చేయడం ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ వ్యాధి జనతాలు నీటి ద్వారా, గాలి ద్వారా, స్పర్శ ద్వారా, వాహకాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతాయి.

→ వ్యాధిని నయం చేయడం కన్నా వ్యాధి నివారణే ముఖ్యం.

→ పరిసరాల పరిశుభ్రత, సామాజిక ఆరోగ్య పరిశుభ్రతా కార్యక్రమాలు అమలుపరచడం వలన వ్యాధి సంక్రమణని తగ్గించవచ్చు.

→ టీకాల ద్వారా కూడా వ్యాధులను నియంత్రించవచ్చు.

→ వ్యాధి నివారణకు సామాజిక ఆరోగ్య వ్యవస్థ మరియు టీకాలు అందరికీ అందుబాటులో ఉండాలి.

→ ఆరోగ్యం : ప్రమాదకరమైన వ్యాధి దీర్ఘకాలిక వ్యాధి మానసికంగా, శారీరకంగా, సామాజికంగా బాగా ఉండే స్థితినే ఆరోగ్యం అంటారు.

→ వ్యాధి : మన శరీరంలోని ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అవయవ వ్యవస్థలు తమ విధులను సక్రమంగా నిర్వహించకపోవటం.

→ ప్రమాదకరమైన వ్యాధి : కొన్ని సందర్భాలలో ప్రాణహాని కలిగించు వ్యాధిని ప్రమాదకరమైన వ్యాధి అంటారు.

→ దీర్ఘకాలిక వ్యాధి : ఒక్కసారి సంక్రమించిందంటే ఎక్కువ కాలం లేదా జీవితాంతం ఉండే వ్యాధిని దీర్ఘకాలిక వ్యాధి అంటారు.

→ వాహకాలు : వ్యాధిని ఒకరి నుంచి వేరొకరికి వ్యాప్తి చేయు జీవులు.

→ సాంక్రమిక వ్యాధులు : సూక్ష్మజీవుల వలన వచ్చే వ్యాధులను సాంక్రమిక వ్యాధులు అంటారు.

→ ఆసాంక్రమిక వ్యాధులు : శరీర అంతర్భాగాలలో మార్పు వలన వచ్చే వ్యాధులను ఆసాంక్రమిక వ్యాధులు అంటారు.

→ అసంత్రామ్యత : ఒక వ్యాధి పలుసార్లు గురైనప్పుడు ఆ వ్యాధిని ఎదుర్కొనే శక్తి ఉంటుంది. దీనినే అసంక్రామ్యత అంటారు.

→ వ్యాధి నిరోధకత : వ్యాధిని ఎదుర్కొనే శక్తిని వ్యాధి నిరోధకత అంటారు.

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 10th Lesson పీల్చలేము – తాగలేము to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 10th Lesson పీల్చలేము – తాగలేము

→ కాలుష్యం అనేది గాలి, నీరు, నేలలోని జీవ భౌతిక, రసాయనిక ధర్మాలలో వచ్చిన మార్పు.

→ వాతావరణంలోకి కలుషితాలు చేరడం వల్ల దానిలో నివసించే సజీవులకు, నిర్జీవ అంశాలకు ప్రమాదకరంగా మారితే దానిని వాతావరణ కాలుష్యం అంటారు.

→ కాలుష్య కారకములు వాతావరణాన్ని కలుషితం చేస్తాయి. ముఖ్యమైన కాలుష్య కారకములు కార్బన్ మోనాక్సెడ్ (CO), కార్బన్ డై ఆక్సెడ్ (CO₂), సల్ఫర్ డై ఆక్సెడ్ (SO₂), నత్రజని (N₂), క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్స్, భారలోహాలు మరియు గాలిలో దుమ్ము రేణువులు.

→ ఇంధనాలు మండించుట, వాహనాలు, పరిశ్రమలు, థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్స్, న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్స్, ఎరువులు మరియు పురుగుల మందులు, అడవుల నరికివేత, సి.ఎఫ్.సి. (క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్స్) మరియు గనులు గాలికాలుష్యం జరుగుటకు గల కారణాలు.

→ గాలి కాలుష్యం వలన అనేక రకాల వ్యాధులు వస్తాయి. ముఖ్యంగా శ్వాసకోశ సంబంధ వ్యాధులు, క్యాన్సర్ మొదలగునవి.

→ విషపూరితమైన రసాయనాలు, పరిశ్రమల నుండి వచ్చే వ్యర్థ పదార్థాలు, మురుగునీరు వీటి వలన నీరు కలుషితమై ఉండకూడని హానికరమైన పదార్థాలు కలిగి ఉంటే నీటి కాలుష్యం జరిగినదని అనవచ్చు.

→ పరిశ్రమల వ్యర్థాలు, మురుగు పదార్థాలు, ఎరువులు, పురుగులను చంపే మందులు మొదలగు కారకాలు నీటిని కలుషితం చేస్తున్నాయి.

→ నీటి వలన కలిగే వ్యాధులైన టైఫాయిడ్, కలరా, రక్త విరేచనాలు, కామెర్లు, అతిసారం మొదలైన వ్యాధులు నీటి కాలుష్యం వలన వస్తాయి.

→ గాలి, నీరు కాలుష్యాలను 4R సూత్రం అమలుపరచుట వలన తగ్గించవచ్చు.

→ కాలుష్యం : ప్రకృతి విరుద్ధమైన మూలకాలు వాతావరణంలో కలియడాన్ని “కాలుష్యం” అంటారు.

→ గాలి కాలుష్యం : మానవ చర్యల వలన గాని, ప్రకృతిలో జరిగే మార్పుల వలన గాని వాతావరణ సమతుల్యతలో మార్పు సంభవిస్తే దానిని “గాలి కాలుష్యం” అంటారు.

→ విటికాలుష్య కారకాలు : నీటిని కలుషితం చేసే వాటిని (పదార్థాలను) “నీటి కాలుష్య కారకాలు” అంటారు.

→ అగ్నిపర్వత ప్రేలుడు : ఇది ప్రకృతి సహజంగా జరిగే కాలుష్యానికి ఒక కారణం.

→ థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ : బొగ్గును మండించి, విద్యుత్ తయారుచేయు కేంద్రాన్ని ‘థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్” అంటారు.

→ క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్ : రిఫ్రిజిరేటర్స్, ఎ.సి.లు, విమానాల నుండి వెలువడే వ్యర్థ పదార్థాలను క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్లు అంటారు. వీటిని CFCs అని కూడా అంటారు.

→ నీటికాలుష్యం : నీటిలో నిర్ధారిత స్థాయి కంటే ఎక్కువగా హానికరమైన పదార్థాలు ఉంటే దానిని “నీటి కాలుష్యం” అంటారు.

→ పరిశ్రమల విషపూరిత వ్యర్థ పదార్థాలు : కొన్ని పరిశ్రమల నుంచి మానవునికి, జంతువులకు హాని కల్గించే వ్యర్థ పదార్థాలు విడుదలగును.

→ తేలియాడే పదార్థాలు : కొన్ని పదార్థాలు నీటి కన్నా తక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉంటాయి. వీటిని తేలియాడే పదార్థాలు అంటారు.

→ యూట్రాఫికేషన్ : నీటిలోని పోషకాలు బాగా పెరిగి, మొక్కలు విపరీతంగా పెరిగి ఆక్సిజన్ పరిమాణం తగ్గడాన్ని యూట్రాఫికేషన్ అంటారు.

→ అవక్షేపం : నీరు కాలుష్యం కావడానికి అవక్షేపం అనేది ఒక సాధారణ కారకం. ఈ విధానంలో ఖనిజ లవణాలు మరియు ఘనరూపంలోని కర్బన పదార్థాలు నేల నుండి కొట్టుకొని పోయి నీటిలోనికి ప్రవేశిస్తాయి.

→ పునర్వినియోగం : కొన్ని పదార్థాలు వాడిన తర్వాత తిరిగి ఉపయోగించుట జరుగును. దీనిని పునర్వినియోగం అంటారు.

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 9th Lesson జంతువుల నుండి ఆహారోత్పత్తి to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 9th Lesson జంతువుల నుండి ఆహారోత్పత్తి

→ పాలు, మాంసం మరియు ఇతర ఉపయోగకరమైన పదార్థాల కొరకు పశువులకు ఆహారాన్ని అందచేసి వసతిని, రక్షణ కల్పించడాన్ని పశుపోషణ అంటారు.

→ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో పశువుల పెంపకం సాంప్రదాయక పద్దతి.

→ సంవత్సరంలో మిగిలిన నెలల కంటే అక్టోబర్ మరియు నవంబర్ నెలలలో పాల ఉత్పత్తి అధికంగా ఉంటుంది.

→ పశువైద్యులు పశువుల పెంపకంలో కృత్రిమ గర్భధారణకు సహాయపడతారు.

→ బ్రాయిలర్లు మాంసాన్నిచ్చే రకాలు : లేయర్స్ గుడ్లనిచ్చే రకాలు.

→ కృత్రిమంగా గుడ్లను పొదిగించటానికి ఇంక్యుబేటర్ను వాడతారు.

→ తేనెను పారిశ్రామికంగా ఉత్పత్తి చేయడాన్ని ఎపి కల్చర్ అంటారు.

→ తేనెటీగల విషాన్ని ఎపిస్ టింక్చర్ అనే హోమియో మందు తయారుచేయడానికి వాడుతారు.

→ మంచి నీటిలో, ఉప్పునీటిలో ఉండే చేపల పెంపకాన్ని ఆక్వా కల్చర్ అంటారు.

→ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కోస్తాతీరంలో ఆక్వాకల్చర్ వలన చాలా రకాల పంట పొలాలు చేపల కుంటలుగా మారిపోయాయి.

→ ఉప్పునీటి మరియు మంచినీటి చేపలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆహార కొరతను తీరుస్తున్నాయి.

→ పశుపోషణ : జంతువుల పెంపకంలో ఆహారాన్ని అందజేయడం, వసతిని కల్పించడం, రక్షణకల్పించడం, జంతువుల ప్రజననం వంటి అంశాలను కలిపి పశుపోషణ (Animal husbandry) అంటారు.

→ పశుసంపద : ఆవులు, ఎద్దులు, గేదెలు కలిపి పశుసంపద లేక లైవ్ స్టాక్ అంటారు.

→ జెర్సీ : ఎక్కువ పాలు ఇచ్చే ఇంగ్లాండ్ దేశానికి చెందిన ఆవు.

→ హాల్ స్టీన్ : ఎక్కువ పాలు ఇచ్చే డెన్మార్క్ చెందిన ఆవు.

→ బయోగ్యాస్ : పశువుల పేడను ఉపయోగించి తయారుచేసిన ఇంధనం బయోగ్యాస్.

→ కోళ్ళ పరిశ్రమ : అధిక మొత్తంలో కోళ్ళను ఉత్పత్తి చేసి పెంచడాన్ని కోళ్ళ పరిశ్రమ అంటారు.

→ పొదగటం : కోడి గ్రుడ్డు నుంచి కోడి పిల్లలు బయటకు వచ్చుటకు కోడి చేసే పనిని పొదగటం అంటారు.

→ ఇంక్యుబేటర్ : కృత్రిమ పద్ధతిలో గుడ్లను పొదిగించుటకు ఉపయోగించే పరికరం.

→ తేనెటీగల పెంపకం : తేనెటీగలను ఒక పరిశ్రమ వలె ఏర్పాటుచేసి పెంచుటను తేనెటీగల పెంపకం అంటారు.

→ తేనె మైనం : తేనెటీగలు స్రవించే ఒక రకమైన పదార్థం.

→ రాణి ఈగ : తేనెపట్టులో ఉండే ఒకే ఒక ఆడ (కీటకం) ఈగే రాణి ఈగ (లేదా) తేనెపట్టులో గ్రుడ్లు పెట్టే ఈగ.

→ డ్రోన్ ఈగలు : తేనెపట్టులో కొన్ని వందల సంఖ్యలో ఉండే మగ ఈగలు.

→ సముద్ర చేపలు : ఉప్పునీటిలో ఉండే చేపలు లేదా సముద్రంలో ఉండే చేపలను సముద్ర చేపలు అంటారు.

→ ఆక్వాకల్చర్ : మంచినీటిలో మరియు ఉప్పు నీటిలో చేపల పెంపకాన్ని ఆక్వాకల్చర్ అంటారు.

→ మంచినీటి చేపలు : నదులలో, సరస్సులలో, చెరువులలో నివసించే చేపలను మంచినీటి చేపలు అంటారు.

→ ప్రజననం : నాణ్యమైన విత్తనాలు, గుడ్లు ఉత్పత్తి చేయుటకు ఉపయోగించు పద్ధతి. రోగనిరోధక శక్తి గల జంతువులను ఉత్పత్తి చేయు పద్దతిని ప్రజననం అంటారు.

→ ఆహారం నిల్వచేసే పద్ధతులు : ఆహారం ఎక్కువ కాలం ఉండేందుకు తోడ్పడు పద్ధతులు.

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 8th Lesson మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 8th Lesson మొక్కల నుండి ఆహారోత్పత్తి

→ పంటలు పండడానికి 180 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రోజులు పట్టే పంటలను దీర్ఘకాలిక పంటలు అంటారు.

→ పంటలు పండడానికి 100 లేదా అంతకంటే తక్కువ రోజులు పట్టే పంటలను స్వల్పకాలిక పంటలు అంటారు.

→ వర్షాకాలంలో పండే పంటలను ఖరీఫ్ అంటారు. ఇది జూన్ నుండి అక్టోబర్ వరకు ఉంటుంది.

→ శీతాకాలంలో పండే పంటలను రబీ అంటారు. ఇది నవంబర్ నుండి ఏప్రిల్ వరకు ఉంటుంది.

→ కొన్ని మొక్కలు పుష్పించడం రాత్రి కాలంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

→ రాత్రి కాలం నిడివి 12 1/2 గంటల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే కొన్ని మొక్కలు బాగా పుష్పిస్తాయి.

→ కొన్ని మొక్కలు రాత్రి కాలంతో నిమిత్తం లేకుండా సంవత్సరం పొడవునా పుష్పిస్తాయి.

→ నేలను సిద్ధం చేయడం వ్యవసాయంలో అతిముఖ్యమైన పని.

→ నేలను దున్నడం వల్ల మృత్తిక మెత్తగా మారి నీటిని నిల్వ చేసుకొనే శక్తి పెరుగుతుంది. గాలి, నీరు మొక్కల వేర్లకు సులభంగా అందుతాయి.

→ నేలను చదును చేయడం వలన పంటకు నీరందించడం సులభమవుతుంది.

→ రైతులు విత్తనాలను పరీక్షించి, శుద్ధి చేసిన తర్వాతనే నేలలో విత్తుతారు.

→ ఎరువులు రెండు రకాలు. 1. సహజ ఎరువులు (జీవ ఎరువులు) 2 కృత్రిమ ఎరువులు (రసాయనిక ఎరువులు)

→ నీరు తక్కువగా లభించే ప్రదేశాలలో స్ప్రింక్లర్లు, బిందు సేద్యం పద్ధతులు ఉపయోగిస్తారు.

→ కలుపు మొక్కలను తొలగించడం వల్ల పంట దిగుబడి అధికమవుతుంది. 2- 4 – డైక్లోరో ఫినాక్సి ఎసిటిక్ ఆమ్లము అనే కలుపు నాశనిని ద్విదళబీజ కలుపు మొక్కల నివారణకు ఉపయోగిస్తారు.

→ బాక్టీరియా, ఫంగై, క్రిములు, ఎలుకలు మొదలగు వాటివల్ల ఆహార పదార్థాలు చెడిపోతాయి. ఆహార పదార్థాలను, ధాన్యాలను సరైన విధంగా భద్రపరచుటవల్ల ఈ నష్టాన్ని తగ్గించవచ్చు.

→ పంటదిగుబడి : పంట యొక్క ఫలసాయాన్ని పంట దిగుబడి అని అంటారు. పంట మొక్కలు ఉత్పత్తి చేసే కాయలను పంట దిగుబడి అనవచ్చు.

→ దీర్ఘకాలపు పంటలు : పంటలు పండడానికి 180 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం పడితే ఆ పంటలను దీర్ఘకాలపు పంటలు అంటారు. ఉదా : జొన్న, కందులు.

→ స్వల్పకాలిక పంటలు : పంటలు పండటానికి 100 రోజులు లేదా అంతకంటే తక్కువ కాలం పడితే ఆ పంటలను స్వల్పకాలిక పంటలు అంటారు. ఉదా : పెసలు, మినుములు.

→ ఖరీఫ్ పంటలు : వర్షాకాలంలో పండే పంటల్ని ఖరీఫ్ పంటలు అంటారు.

→ రబీ పంటలు : శీతాకాలంలో పండే పంటల్ని రబీ పంటలు అంటారు.

→ విశ్వధాన్యం : ప్రపంచంలో చాలా దేశాల్లో ఆహారంగా తీసుకొనే ధాన్యాన్ని (వరి) విశ్వధాన్యం అంటారు.

→ దున్నడం : నేలను వదులుగా చేయటం. ఇది నాగలి సహాయంతో చేసే ప్రక్రియ.

→ కయ్యలు : వరి పొలాన్ని చిన్నచిన్న గట్లు కట్టి విభజిస్తారు. వీటిని మడులు లేక కయ్యలు అంటారు.

→ చదును చేయడం : నేలను నాగలితో దున్నిన తర్వాత ఎగుడు దిగుడుగా ఉన్న నేలను చదును పలకను ఉపయోగించి నేలంతా సమంగా చేయుటను చదును చేయడం అంటారు.

→ విత్తనాలు విత్తడం : విత్తనాలను నేలలో వేయుటను విత్తనాలు విత్తడం అంటారు.

→ ఎంపిక : పండిన పంట నుంచి మంచి విత్తనాలను వేరు చేయడాన్ని ఎంపిక అంటారు.

→ విత్తన కొరత : వ్యవసాయ రంగంలో రైతులకు కావలసిన రకమైన విత్తనాలు అందుబాటులో లేకపోవటాన్ని విత్తన కొరత అంటారు.

→ విత్తన వ్యాప్తి : విత్తనాలు ఒక చోటు నుంచి మరొకచోటుకు వెళ్ళటను విత్తన వ్యాప్తి అంటారు.

→ వెదజల్లడం : విత్తనాలను పొలంలో ఒక మడిగా వేయుటను వెదజల్లడం అంటారు.

→ విత్తనం గొర్రు : విత్తనాలను నేలలో విత్తడానికి ఉపయోగించే పనిముట్టు

→ వారుమడులు : 5 లేక 6 ఆకులతో వరిమడిలో ఉన్న మొక్కలు.

→ వరినాట్లు వేసే యంత్రం : ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో వరినాట్లు వేయటానికి ఉపయోగించు పనిముట్టు

→ జీవ ఎరువులు : మొక్కల, జంతువుల వ్యర్థపదార్థాలు కుళ్ళింపచేసినపుడు తయారు అయిన ఎరువులు. వీటిని సహజ ఎరువులు అంటారు.

→ రసాయన ఎరువులు : రసాయన పదార్థాల నుండి కర్మాగారాల్లో తయారు అయిన ఎరువులు. వీటిని కృత్రిమ ఎరువులు అంటారు.

→ స్ప్రింక్లర్స్ : మొక్కలకు నీటి నష్టం జరగకుండా నీళ్ళను అందించే ఆధునిక పరికరాలు.

→ బిందు సేద్యం : నీటి లభ్యత తక్కువగా ఉన్న ప్రదేశాలలో మరో ప్రయోజనకరమైన నీటిపారుదల పద్ధతితో చేసే సేద్యం

→ కలుపు నాశనులు : కలుపు మొక్కలను నాశనం చేయుటకు ఉపయోగించు రసాయనాలు. ఉదా : 2, 4-డి

→ తూర్పార బట్టడం : గింజలను గంపలతోగాని, చేటలతో గాని తీసుకొని ఎత్తైన ప్రదేశంపై నిలబడి గాలివీచే వైపునకు ఉంచడం.

→ గోదాములు : ఎండిన ధాన్యాన్ని గోనె సంచుల్లో నింపి భద్రపరచు ప్రదేశాలు (గదులు)

→ శీతల గిడ్డంగులు : కూరగాయలు, పండ్లు, చింతపండు, ఎండుమిర్చి వంటి వాటిని భద్రపరచుటకు ఉపయోగించే గదులు

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 7th Lesson వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 7th Lesson వివిధ ఆవరణ వ్యవస్థలు

→ మొక్కలు, జంతువులు నివసించే ప్రాంతాన్ని ‘ఆవాసం’ అంటారు.

→ సజీవ, నిర్జీవ, వాతావరణ కారకాలు పరస్పరం ప్రభావితం చేసుకుంటూ నిలకడగా రాణించే మూల ప్రమాణాన్ని ఆవరణ వ్యవస్థ (Ecosystem) అంటారు.

→ ఈ మాటను 1935 సంవత్సరంలో ఎ.జి. టాస్తే మొట్టమొదటగా వాడారు.

→ ఈయన ఇంగ్లండ్ దేశానికి చెందిన వృక్ష శాస్త్రవేత్త.

→ ఈయన కన్నా ముందు శాస్త్రవేత్తలు ఈ సజీవ, నిర్జీవ వాతావరణ కారతాల సంబంధాన్ని రకరకాలైన పదాలతో అంటే ఆవాసం, జీవావరణం, పర్యావరణ వ్యవస్థ లాంటి పదాలు వాడేవారు.

→ టాన్ ప్లే వీటికి సరైన ప్రత్యామ్నాయం చూపి చిన్న భాగాన్ని ‘ఆవరణ వ్యవస్థ’ పెద్ద భాగాన్ని (ప్రదేశాన్ని) ‘జీవావరణం’ అంటూ సున్నితమైన నిర్వచనాన్ని ఇచ్చారు.

→ సజీవులు, నిర్జీవులు పరస్పర సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.

→ సజీవులలో శక్తి ప్రసారం శక్తి స్థాయిల ద్వారా జరుగును.

→ వీటిని ఆహారపు గొలుసు’ అంటారు.

→ ఒక జీవి ఒకే గొలుసులో కాకుండా మరొక గొలుసులో కూడా ఉంటుంది. అనేక ఆహారపు గొలుసుల సమాహారమే “ఆహార జాలకం”.

→ తమంత తాము తమ ఆహారాన్ని తయారు చేసుకుంటే వాటిని ‘ఉత్పత్తిదారులు’ అంటారు. (మొక్కలు, శైవలాలు)

→ ఉత్పత్తిదారులను తిని, శక్తిని గ్రహించి జీవించే వాటిని వినియోగదారులు అంటారు. (జంతువులు, మనుషులు)

→ వ్యర్థ పదార్థాలు, మృత కళేబరాలను కుళ్ళింపచేసి, వాటిని మృత్తికలో కలిపి, కొంత శక్తిని గ్రహించి జీవించే వాటిని ‘విచ్ఛిన్నకారులు’ అంటారు.

→ సముద్ర తీరప్రాంతంలో, నది సముద్రంలో కలిసే చోట ఏర్పడ్డ అడవులను ‘మడ” అడవులు అంటారు.

→ అడవులు మనకు ఆర్థికంగా, పర్యావరణ పరంగా విలువైన సేవలను అందిస్తున్నాయి.

→ జీవులలో ప్రతిసారీ శక్తి బదిలీ అయ్యేటప్పుడు 80-90 స్థితిశక్తి వివిధ రూపాలలో ఉష్ణశక్తిగా విడుదల అవుతుంది.

→ భూమి పైకి చేరిన సౌరశక్తి 57% వాతావరణంలో శోషించబడుతుంది. 35% భూమిని వేడిచేయటానికి, నీటిని నీటి ఆవిరిగా మార్చటానికి ఉపయోగపడుతుంది. 8% మొక్కలకు చేరుతుంది. దీనిలో సగం మాత్రమే కిరణజన్య సంయోగక్రియలో వాడబడుతున్నది.

→ ఆహారపు గొలుసులో 4 స్థాయిలు ఉన్నాయి.
ఉత్పత్తిదారులు → ప్రాథమిక వినియోగదారులు → ద్వితీయ వినియోగదారులు → తృతీయ వినియోగదారులు.

→ ఆవాసం : సజీవులు నివసించే నిర్దిష్టమైన ప్రదేశం. ఉదా : ఇల్లు, మంచె, గుడిసె, ఇగ్లూలు మొదలగునవి.

→ ఆవరణ వ్యవస్థ : 1) ప్రకృతి యొక్క మూల ప్రమాణం.
2) జీవులు, నిర్జీవులు, వాతావరణ కారకాలు పరస్పరం ఒకరినొకరు ప్రభావితం చేసుకునే వ్య వస్థ.

→ ఆహార జాలకం : అనేక ఆహార గొలుసుల సమాహారమే (శక్తి ప్రసారం, శక్తి స్థాయిల కలగలుపు) ఆహార జాలకం.

→ ఉత్పత్తిదారులు : మొక్కలు, శైవలాలు సూర్యరశ్మిని గ్రహించి ఆహారం తయారుచేసుకుంటాయి. వీటిని ఉత్పత్తిదారులు అంటారు.

→ వినియోగదారులు : ఉత్పత్తిదారులైన మొక్కలను, వాటి నుంచి లభించే పదార్థాలను, శైవలాలను తిని శక్తిని గ్రహించే జీవులే వినియోగదారులు.
ఉదా : కీటకాలు, కప్పలు, సింహం, మానవుడు, పశువులు.

→ విచ్ఛిన్నకారులు : మొక్కలు, జంతువులు విడిచిపెట్టిన వ్యర్థాలపైన గానీ, వాటి కళేబరాలపైన గానీ ఉండి వాటిని ద్వంసం చేసి శక్తిని గ్రహించి జీవించే జీవులు – సూక్ష్మ జీవులు – బాక్టీరియా.

Students can go through AP Board 8th Class Biology Notes 6th Lesson జీవ వైవిధ్యం – సంరక్షణ to understand and remember the concept easily.

AP Board 8th Class Biology Notes 6th Lesson జీవ వైవిధ్యం – సంరక్షణ

→ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య సదస్సు – 2012, హైదరాబాద్ లో జరిగింది.

→ ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో 100 జాతులు ఆపదలో ఉన్నాయి. వాటిలో మన దేశానికి సంబంధించి 4, మన రాష్ట్రానికి సంబంధించి 2 ఉన్నాయి. (1) గూటీ టారంటలా సాలీడు (2) బట్టమేక పిట్ట.

→ ప్రకృతిలో ఉన్న అన్ని జీవులు ముఖ్యమైనవే. అలా అన్నీ ఉండి ప్రకృతి సమతుల్యతను కాపాడేది – దీనికి మొక్కలు, జంతువులలో ఉండే వైవిధ్యం – జీవవైవిధ్యం.

→ అడవులు జీవావరణ నిలువలు.

→ మొక్కలు, జంతువుల్లో కనపడే వైవిధ్యాలను జీవవైవిధ్యం అంటారు.

→ ఒక ప్రత్యేక ప్రదేశం లేదా దేశంలోని మొక్కలు, జంతు జాతులను ‘ఎండమిక్ జాతులు’ అంటారు.→ కొన్ని మొక్కలు మరియు జంతు జాతులు భూమిపై నుండి పూర్తిగా అదృశ్యమవడాన్ని అంతరించటం అంటారు.

→ ఆపదలో ఉండి అంతరించిపోయే ప్రమాదం గల మొక్కలు మరియు జంతుజాతులను ఆపదలో గల జాతులు అంటారు.

→ IUWC ప్రచురించే పుస్తకములో అంతరించిన ఆపదలోనున్న, వృక్ష, జంతు జాతుల సమాచారం ఉంటుంది. ఈ పుస్తకాన్ని ‘రెడ్ డేటా బుక్’ (Red Data Book) అంటారు.

→ పర్యావరణంతో పాటు అడవి, అడవి జీవులను సంరక్షించే ప్రదేశాలను జాతీయ పార్కులు అంటారు.

→ అడవి జీవులు సంరక్షించే స్థలాలను వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రాలు (Sanctuaries) అంటారు.

→ ఆహారం మరియు సంతానోత్పత్తి కోసం ఒక ప్రాంతం నుండి మరో ప్రాంతానికి పక్షులు పయనమవడాన్ని వలస (migration) అంటారు. ఈ పక్షులను ‘వలస పక్షులు’ (migrating birds) అంటారు.

→ కాగితాన్ని చాలా జాగ్రత్తగా వినియోగించుకోవాలి. అధిక కాగితాల వినియోగం, అధిక వన్య విధ్వంసానికి దారితీస్తుంది.

→ జీవావరణ సంపదలు : అత్యంత ఎక్కువ రకాల జీవులు జీవ జాతులు నివసించే ప్రదేశాలను జీవావరణ సంపదలు అంటారు. ఉదా : అడవులు, సరస్సులు.

→ జీవవైవిధ్యం : జీవావరణంలో (ప్రకృతిలో ప్రతి జీవి ముఖ్యమైనదే. ఒక ఆవరణ వ్యవస్థలో చాలా రకాల జీవులు ఉండటాన్ని, ప్రతి జీవి ముఖ్యమైనదని చెప్పటాన్ని ‘జీవవైవిధ్యం’ అంటారు.

→ ఎండమిక్ జాతి : ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రదేశానికి, రాష్ట్రానికి, దేశానికి, ఖండానికి పరిమితమైన జాతిని ‘ఎండమిక్ జాతి’ అంటారు. ఉదా : ఆంధ్రప్రదేశ్ – బట్టమేక పిట్ట.

→ అంతరించిపోయే జాతులు : ఆవరణ వ్యవస్థలో తగ్గిపోతున్న జాతులు (ఉదా : అడవి పువ్వులు, గంధం చెట్టు), పాండా.

→ అంతరించిన జాతులు : భూమిపై అసలు కనిపించకుండా పోయిన జాతులు. ఉదా : డైనోసార్లు

→ రెడ్ డేటా బుక్ : అంతరించిన, ఆపదలో ఉన్న వృక్ష, జంతు జాతుల సమాచారం తెలిపే పుస్తకం. దీనిని IUWC ప్రచురిస్తుంది.

→ జాతీయ ఉద్యానవనాలు : మొక్కలు, జంతువులను సంరక్షించటానికి ప్రభుత్వం ఏర్పరచిన సంరక్షణ కేంద్రాలు.
ఉదా : బొటానికల్ గార్డెన్ – బెంగళూరు, పులి సంరక్షణ కేంద్రం – శ్రీశైలం అడవులు.

→ వన్య జీవుల సంరక్షణ : వన్యప్రాణులను సంరక్షించే కేంద్రాలు. ఉదా : జూ పార్క్ – హైదరాబాద్.

→ కేంద్రాలు వలస : తాము నివసించే ప్రదేశంలో వాతావరణం, ప్రకృతిలో అననుకూలత, ఆహారం కోసం, సంతానోత్పత్తి కోసం తాత్కాలికంగా వేరే ప్రదేశానికి తరలి వెళ్ళటం.

→ విదేశీ ఆక్రమణ జాతులు : మన దేశానికి సంబంధం లేని వేరే దేశ జంతువులు, మొక్కలు, పక్షులు మన జీవావరణంలో పెరగటం. ఉదా : మొక్కలు : పార్టీనియం (కలుపు మొక్క గుర్రపు డెక్క), పక్షులు : హైదరాబాద్ పావురాళ్ళు, ఈము పక్షులు.

→ సంరక్షణ వలసల : జీవులు తాము నివసించే ప్రదేశంలోని అననుకూల పరిస్థితుల వల్ల, వాతావరణ మార్పుల వల్ల శాశ్వతంగా సొంత ప్రదేశం విడిచి ఒక కొత్త ప్రదేశాన్ని ఎన్నుకుని వెళ్ళటం. (ఆది మానవులు వాటిని రక్షించటానికి చేసే పద్ధతి.) ఉదా : పాండా

→ గర్భం దాల్చటం : స్త్రీలలో ఉన్న గర్భాశయం దాని కిరువైపులా వున్న ఫాలోపియన్ నాళాలలో అండం శుక్రకణంతో కలసి సంయుక్త చజం ఏర్పడి, అది పిండంగా మారటాన్ని గర్భం దాల్చటం అంటారు. (ఈ పిండం గర్భాశయ గోడలకు అంటుకుని అభివృద్ధి చెందుతుంది.)

Students can go through AP Board 9th Class Maths Notes 15th Lesson గణితములో నిరూపణలు to understand and remember the concept easily.

AP Board 9th Class Maths Notes 15th Lesson గణితములో నిరూపణలు

→ ప్రవచనములను కొన్ని ప్రమాణములకు అనుగుణంగా నిర్ణయించబడును. సత్యం లేక అసత్య నిరూపణకు ఈ పద్ధతితో సంబంధంలేదు.

→ సాధారణ ప్రవచనములకంటే గణిత ప్రవచనములు కొంత వైవిధ్యత కలిగి ఉంటాయి. అవి సాక్ష్యాల ఆధారంతో ఋజువు – చేయలేము కాని ఒక ప్రత్యుదాహరణతో అసత్యమని చూపవచ్చు.

→ తార్కిక ఆలోచనలు, పరిశీలనలు, వరుస క్రమాల ఆధారంగా గణిత ప్రవచనమును ప్రవచించును. మన పరిశీలనలతో చేయు ఊహ పరికల్పనకు దారితీయును.

→ గణిత ప్రవచనము కొన్ని తార్కిక అంశముల ఆధారంగా సత్యమని ఋజువుచేసిన దానిని గణిత ప్రవచన నిరూపణ అంటారు.

→ నిరూపణ లేకుండానే సత్యములుగా భావించే గణిత ప్రవచనములను స్వీకృతములు అంటారు.

→ సత్యములుగా భావిస్తూ, ఇంతవరకూ నిరూపింపబడని గణిత ప్రవచనములను పరికల్పనలు (ఊహలు) అంటారు.

→ నిరూపింపబడిన గణిత ప్రవచనములను సిద్ధాంతములు అంటారు.

→ గణిత ప్రవచనములను తార్కిక ఆలోచనల ద్వారా నిరూపించుటను నిగమన పద్ధతి అంటారు.

→ నిరూపణ అనేది వరుస క్రమంలో వ్రాయబడిన గణిత ప్రవచనాల సమూహం.

→ సిద్ధాంతముల యందు ఇచ్చిన దత్తాంశము నుండి వరుసక్రమంలో తార్కిక వివేచన ద్వారా నిరూపించవలసిన విషయమును చేరుటయే సిద్ధాంత నిరూపణ అగును.

→ నిరూపించవలసిన అంశమునకు వ్యతిరేకముగా తీసుకొని, దత్తాంశమునకు విరుద్ధముగా నిరూపణ వచ్చినప్పుడు, అసలు నిరూపించవలసిన అంశమే సరియైనదని నిరూపించుట ద్వారా తెలుసుకొను విధానమును పరోక్ష పద్ధతి అంటారు.

→ అసందిగ్ధ ప్రవచనాల నుండి తార్కికంగా సత్యత నిర్ధారించుటయే నిగమన తార్కికత. వివిధ సందర్భాలలో సంగ్రహించిన సమాన క్రమము గల సామాన్యత మరియు అమరికలతో చేయు నిర్ణయమే అనుగమన – తార్కికత.

ఉదాహరణ – 1:
ప్రధాన సంఖ్యల నిర్వచనము నుండి 3 ఒక ప్రధాన సంఖ్య అని చెప్పగలము. కావున ఇది ఒక ప్రవచనము. మిగిభిన వాక్యములలో ప్రవచనములలో గణిత పరంగా నిరూపించగలిగేవి ఏవి ?
జవాబు :
ఈ ప్రవచన సత్య విలువ అసత్యము. కనుక ఒక ప్రత్యుదాహరణ ద్వారా మనము ఈ ప్రవచన సత్య విలువ నిర్ణయించగలము. ఒక ఉదాహరణ ద్వారా ఒక ప్రవచనం అసత్యము అని చెప్పవచ్చు. ఇటువంటి ఉదాహరణను ప్రత్యుదాహరణ అంటారు.

ఉదాహరణ – 2:
రెండు బేసి సంఖ్యల లబ్దము ఒక సరిసంఖ్య. ఏవైన రెండు బేసి సంఖ్యలు 9, 3 తీసుకొనుము. వాటి లబ్దము 3 × 5 = 15 ఇది సరిసంఖ్యకాదు.
జవాబు :
ఈ ప్రవచన సత్య విలువ అసత్యము. కనుక ఒక ప్రత్యుదాహరణ ద్వారా మనము ఈ ప్రవచన సత్య విలువ నిర్ణయించగలము. ఒక ఉదాహరణ ద్వారా ఒక ప్రవచనం అసత్యము అని చెప్పవచ్చు. ఇటువంటి ఉదాహరణను ప్రత్యుదాహరణ అంటారు.

ఉదాహరణ – 3:
క్రింది వాక్యములను పరిశీలించండి. “భూమిని పరిపాలించుటకు మనుష్యులు కలరు”, “రాము ఒక మంచి డ్రైవర్”.
జవాబు :
ఈ వాక్యములు సందిగ్ధదతో కూడి ఉన్న వాక్యములు. భూమిని పాలించుట అనునది కచ్చితముగా ఏ ప్రాంతము అనేది చెప్పబడలేదు. అదే విధముగా రెండవ వాక్యములో ఎటువంటి నైపుణ్యము మంచిదో అనేది స్పష్టంగా చెప్పబడలేదు. గణిత ప్రవచనములు కొన్ని పదాల కలయికతో, అందరికి స్పష్టంగా అర్థమగుతూ అది సత్యమో అసత్యమో నిర్ణయించగలిగేలా ఉండాలి.

ఉదాహరణ – 4:
భూమికి కల ఒకే ఒక ఉపగ్రహం చంద్రుడు. . లీలావతి అను గ్రంథమును భాస్కరుడు రచించెను. ఈ వాక్యములు ప్రవచనములు అవునో కాదో ఎట్లు నిర్ణయించగలవు ?
జవాబు :
ఈ వాక్యములలో సందిగ్ధత లేదు, కాని కొంత నిరూపించవలసిన అవసరము కలదు. దీనిని నిర్ధారించుటకు పూర్వము నిరూపించబడిన అంశములపై సంబంధించిన అంశములు తెలిసి ఉండాలి, రెండవ వాక్యము కొరకు పుస్తక రచయితలు వాటికి సంబంధించిన అంశములు చారిత్రక గ్రంథములు తెలియవలెను.

ఉదాహరణ – 5:
కింది ప్రవచనములు షరతులకు లోబడి సరియగు సత్య ప్రవచనములు అగునట్లుగా తిరిగి రాయండి.
(i) ప్రతి వాస్తవ సంఖ్య x కు 3x > x.
జవాబు :
x > 0 అయిన 3x > x.

(ii) ప్రతి వాస్తవ సంఖ్య x కు x ≥ 2x.
జవాబు :
x ≤ 50 లేదా x ≥ 21 అయిన x² ≥ 2x.

(iii) ఒక సంఖ్యను 2తో భాగించగా వచ్చిన సంఖ్య మొదటి సంఖ్యలో సగముండును.
జవాబు :
0 తప్ప మిగిలిన సంఖ్యలను 2 తో భాగిస్తే వచ్చు సంఖ్య మొదటి సంఖ్యలో సగముండును.

(iv) ఒక వృత్తములో ఒక జ్యా వృత్తముపై ఏదైన ఒక బిందువు వద్ద ఏర్పరచు కోణము 90°.
జవాబు :
ఒక వృత్తములో వృత్త వ్యాసము, వృత్తముపై ఏదైనా ఒక బిందువు వద్ద ఏర్పరచు కోణము 90°.

(v) ఒక చతుర్భుజంలో అన్ని భుజాలు సమానమైన అది ఒక చతురస్రము.
జవాబు :
ఒక చతుర్భుజంలోని అన్ని భుజాలు, కోణాలు సమానమైన అది ఒక చతురస్రము.

ఉదాహరణ – 6:
కింది వరుసల చుక్కలు ఒక వరుస క్రమ సంఖ్యలను సూచిస్తుంది.

a) తరువాతి మూడు పదాలు కనుక్కోండి.
b) 100వ పదము కనుక్కోండి.
c) nవ పదము కనుక్కోండి.

ఇచ్చట కల సంఖ్యలు T₁ = 2, T₂ = 6, T₃ = 12, T₄ = 20 గా కలదు. T₅, T₆, T_n పదములను ఊహించగలరా ? T_n అను పదమును ఒక భావనగా తీసుకుందాం.
పై విషయాన్ని తిరిగి ఇలా రాస్తే మనకు సాధనకు ఉపయోగపడవచ్చు.

జవాబు :
కావున T₅ = T₄ + 10 = 20 + 10 = 30 = 5 × 6
T₆ = T₅ + 12 = 30 + 12 = 42
= 6 × 7 ……… T₇ ఊహించండి,
T₁₀₀ = 100 × 101 = 10, 100
T_n = n × (n + 1) = n² + n