Srinivas

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 10th Lesson P బ్లాక్ మూలకాలు – 13వ గ్రూప్ will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 10th Lesson P బ్లాక్ మూలకాలు – 13వ గ్రూప్

→ ఎర్విన్ ప్రోడింగర్ (1887-1961)
ఎర్విన్ ప్రోడింగర్ ఆస్ట్రియన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. 1933లో నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్నారు.

→ p – బ్లాకు మూలకాలు అనగా 13, 14, 15, 16, 17, 18వ గ్రూపు మూలకాలు.

→ B, Al, Ga, In, Tl లు 13వ గ్రూపు మూలకాలు.

→ ‘B’ లో రెండు ఉపాంత్య ఎలక్ట్రాన్లు మాత్రమే కలవు. అందువలన అసంగత ధర్మాలు ప్రదర్శిస్తుంది.

→ ‘B’ సంయోజనీయ సమ్మేళనాలను ఏర్పరచును. ఇది అలోహం.

→ బోరాక్స్ ఫార్ములా Na₂B₄O₇. 10H₂O. దీనిని గుణాత్మక విశ్లేషణలో కాటయాన్లను గుర్తించుటకు ఉపయోగిస్తారు.

→ డైబోరేన్, NH₃, తో చర్య జరిపి చివరగా బోరజోల్ (B₃N₃H₆) ను ఏర్పరచును.

→ Al₂O₃ ద్విస్వభావక ఆక్సైడ్. దీనికి ఆమ్ల, క్షార రెండు స్వభావాలు కలవు.

→ Al కు గాఢ HNO₃ కి మధ్య చర్యారాహిత్యం కలదు. అందువలన గాఢ HNO₃ ని Al పాత్రలలో రవాణా చేస్తారు.

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 9th Lesson S బ్లాక్ మూలకాలు will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 9th Lesson S బ్లాక్ మూలకాలు

→ 1వ గ్రూపు మూలకాలు
Li, Na, K, Rb, Cs మరియు Fr లు 1వ, గ్రూపు మూలకాలు.

→ ఇవి ఆక్సీకరణ జ్వాలకు రంగును ప్రదర్శిస్తాయి.

→ ఇవి మోనాక్సైడ్ (M₂0), పెరాక్సైడ్ (M₂0₂), సూపర్ ఆక్సైడ్ (MO₂) లను ఏర్పరుస్తాయి.

→ క్షార లోహాలు ద్రవ NH₃ లో కరిగి నీలంరంగు ద్రావణం ఏర్పరుస్తాయి. ఇది అమ్మోనియేటెడ్ ఎలక్ట్రాన్ల ల వలన జరిగినది.

→ Na₂ CO₃, ని సాల్వే పద్ధతి ద్వారా తయారు చేయుదురు.

→ Na₂ CO₃ జల ద్రావణం ఆనమానిక్ జల విశ్లేషణ వలన క్షార స్వభావం కలిగియుండును.

→ NaOH ను కాస్ట్నర్-కెల్నర్ పద్ధతి ద్వారా తయారు చేస్తారు.

→ 2వ గ్రూపు మూలకాలు

• Be, Mg, Ca, Sr, Ba మరియు Ra లు క్షారమృత్తికలోహాలు (2వ గ్రూపు)
• వీటిలో జ్వాలకు Ba, Ca, Sr లు రంగును ప్రదర్శిస్తాయి.
• ‘Be’ ఏర్పరచే సమ్మేళనాలు సంయోజనీయ సమ్మేళనాలు
• ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ అనగా CaSO, హెమిహైడ్రేట్ ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ CaSO₄, 1/2 H₂O
• సిమెంట్ తయారీకి వాడు ముడి పదార్థాలు బంకమట్టి సున్నపురాయి

→ వెర్నర్ హైసన్బర్గ్
వెర్ష్నర్ హైసన్బర్గ్ భౌతికశాస్త్ర వేత్త. 1932లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 8th Lesson హైడ్రోజన్ – దాని సమ్మేళనాలు will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 8th Lesson హైడ్రోజన్ – దాని సమ్మేళనాలు

→ హైడ్రోజన్ ను ఆవర్తన పట్టికలో I_A గ్రూపులో కాని, VII_A గ్రూపులో ‘ కాని ఉంచవచ్చు.

→ హైడ్రోజన్ కు మూడు ఐసోటోపులు కలవు.

• ప్రోటియం (P)
• డ్యుటీరియం (D)
• ట్రిటియం (T)

→ జడవాయువులు తప్ప ఇతర మూలకాలతో హైడ్రోజన్ ఏర్పరచే ద్విగుణ సమ్మేళనాలను హైడ్రైడ్లు అంటారు. హైడ్రైడ్లు మూడు రకాలు.

• అయానిక హైడ్రైడ్లు
• సంయోజనీయ హైడ్రైడ్లు
• లోహ హైడ్రైడ్లు.

→ సబ్బు నీటిలో త్వరగా నురగనివ్వని నీటిని కఠినజలం అని, త్వరగా నురగనిచ్చే నీటిని సాధుజలం అంటారు.

→ నీటి శాశ్వత కాఠిన్యత అనునది Ca, Mg క్లోరైడ్లు, సల్ఫేట్ల వలన కలుగును.

→ నీటి అశాశ్వత కాఠిన్యత Ca, Mg బై కార్బొనేట్లలో కలుగును.

→ H₂O₂ ను 50% H₂SO₄ విద్యుద్విశ్లేషణ ద్వారా గాని (లేదా) 2-ఇథైల్ ఆంత్రాక్వీనోల్ను స్వయం ఆక్సీకరణం చేసిగాని తయారుచేస్తారు.

→ H₂O₂, తెరచియున్న పుస్తక ఆకృతి (సమతల నిర్మాణంకానిది) కలిగి ఉండును. (వాయుస్థితి, ఘనస్థితి)

→ భారజలాన్ని న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లలో మితకారిగా ఉపయోగిస్తారు.

→ హైడ్రోజన్ ను కలుషితం లేని ఇంధనంగా ఉపయోగించవచ్చు.

→ యువెస్ చౌఐన్
యువెన్ చెవిన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త. 2005లో ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం నోబెల్ అవార్డుతో సత్కరించింది.

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 6th Lesson ఉష్ణగతిక శాస్త్రం will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 6th Lesson ఉష్ణగతిక శాస్త్రం

→ జోసెఫ్ లూయీ
జోసెఫ్ లూ యీ ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రవేత్త. వాయువుల నిష్పత్తులపై సూత్రాలను కనుకొన్నాడు.

→ ఉష్ణగతిక శాస్త్ర అధ్యయనానికి ఎంచుకున్న విశ్వంలోని ఒక లఘుభాగాన్ని “వ్యవస్థ” అంటారు.

→ వ్యవస్థతో సంపర్కంలో ఉండే మిగిలిన విశ్వ భాగాన్ని “పరిసరాలు” అంటారు.
విశ్వం = వ్యవస్థ + పరిసరాలు

→ వ్యవస్థ మూడు రకాలు. అవి :

• వివృత వ్యవస్థ
• సంవృత వ్యవస్థ
• వివిక్త వ్యవస్థ.

→ వ్యవస్థలోని ద్రవ్యం మొత్తం పరిమాణం మీద ఆధారపడి వుండే ధర్మాలు, విస్తార ధర్మాలు.

→ వ్యవస్థలోని పదార్థం పరిమాణం మీద ఆధారపడని ధర్మాలు, గహన ధర్మాలు.

→ మొదటి రకం సతత చలన యంత్రాన్ని నిర్మించలేము – ఉష్ణగతిక శాస్త్ర మొదటి నియమం (శక్తి నిత్యత్వ నియమం)

→ ‘స్థిరపీడనం, ఉష్ణోగ్రతల వద్ద ఒక వ్యవస్థ, పరిసరాలతో వినిమయం చేసుకున్న ఉష్ణరాశి పరిమాణాన్ని “ఎంథాల్పీ (H)” అంటారు.

→ ఒక పదార్థం ఉష్ణోగ్రతను 1°C పరిమాణంలో పెంచడానికి అవసరం అయ్యే ఉష్ణరాశి పరిమాణాన్ని “ఉష్ణధారణ (C)” అంటారు. ఇవి రెండు రకాలు C_p, మరియు C_v.

→ ఒక గ్రామ్ పదార్థం ఉష్ణోగ్రతను 1°C పరిమాణంలో పెంచడానికి అవసరం అయ్యే ఉష్ణరాశిని “విశిష్టోష్ణం” అంటారు.

→ స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఒక గ్రామ్ అత్యంత భారం గల అమ్ల్యం, ఒక గ్రామ్ తుల్యంక తటస్థీకరణం చెంది వెలువడిన ఉమే

→ అణువు, అనుఘటక పరమాణువు ఒక మోల్ పదార్థం త్రివన్గా మార్పు లేదా గ క్షోరంలో, చెందడం పరమాణీకరణం.

→ ఒక మోల్ పదార్ధం ప్రాకస్థా నుంచి వేరొక భౌతిక స్థితికి మార్పు వివరణ పీడనం వద్ద ఉష్ణోగ్రత మార్పు ద్వారా అయినప్పుడు సంభవించే ఉష్ణం మార్పు – శ్రావ

→ ఒక రసాయన చర్మ ఒక దశతో జరిగినా, ఎక్కువ దశలలో జరిగినా గ్రహించిన (లేదా) వెలువడిన మొత్తం ఉష్ణ పరిమాణం ఒకే విలువలో ఉంటుంది.

→ బాహ్య కారకం ప్రమేయం లేకుండా చర్యలు ఆయత్నిక్యతం, అవ్వగతం, చల్లని వస్తువుల నుంచి రెండవ నియమం.

→ ఒక వ్యవస్థలోని అణువుల దండంగా జరిగే చర్యను అనటారు (లేదా) అనియత స్వభావాన్ని కొలిచేదే ‘ఆంధ్రోమ్”.

→ పరిపూర్ణ శుద్ధ స్ఫటిక పదార్థాల ఎంట్రోపీ కమివ పరమశున్య, (−273° C) గద్ద శున్న విలువను కలిగి వుంటుంది – ఉష్ణోగతిక శాస్త్ర మూడవ నియమము.

→ ఆయత్నిక్యక చర్యల నిబంధనను నివారించడానికి ‘గిల్డ్’ ఒక ఉష్ణగత -స్వేచ్ఛా శక్తి (G)’ అంటారు.
G = H – TS ఇదే గిఫ్ట్స్ సమీకరణం.

→ ఆయతీకృత చర్యలు (లేదా) ప్రక్రియతికు, ΔG = బరువు విలువ

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 5th Lesson స్టాయికియోమెట్రీ will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 5th Lesson స్టాయికియోమెట్రీ

→ ద్రవ్యనిత్యత్వ నియమమ : ఒక రసాయనచర్యలో పదార్థాన్ని కొత్తగా ఏర్పరచడం గానీ నాశనం చేయడంగానీ జరగదు.

→ స్థిరానుపాత నియమము: ఒక నిర్ధిష్ట రసాయన సంయోగ పదార్థంలో ‘ఒకే మూలకాలు స్థిర భార నిష్పత్తిలో కలిసివుంటాయి.

→ బహ్యను పాత నియమము : రెండు మూలకాలు రసాయనికంగా కలిసి రెండు లేక అంతకంటే ఎక్కువ సంయోగ పదార్థాల నేర్పరిస్తే అప్పుడు ఆ సంయోగ పదార్థాల్లో స్థిరభారం గల ఒక మూలకంతో కలిసే రెండో మూలకం భారాలు ఆ సంయోగ పదార్థాల్లో ఒక సరళాంక నిష్పత్తిలో వుంటాయి.

→ గేలుసాక్ నియమము : సమాన ఉష్ణోగ్రతా, పీడనాల్లో వాయువులు రసాయనికంగా కలిస్తే వాటి ఘనపరిమాణాలు ఒక సరళాంక నిష్పత్తిని కలిగివుంటాయి.

→ అవగాడ్రో నియమము: సమాన మనపరిమాణాలు గల అన్ని వాయువులకు ఇచ్చిన ఉష్ణోగ్రత, పీడనాల్లో సమాన సంఖ్యలో పరమాణువులు ఉంటాయి.

→ మోలార్ ఘనపరిమాణం : ప్రమాణ ఉష్ణోగ్రతా పీడనాల వద్ద (273k & 1 అట్మా) 1 గ్రామ్ అణుభారం వాయుపదార్థం 22.414 లీటర్ ల ఘనపరిమాణాన్ని ఆక్రమించుకుంటుంది. ఈ ఘనపరిమాణాన్ని మోలార్ ఘనపరిమాణం అంటారు.

→ మోల్ : ఒక పదార్థం గనుక దానిలోని కణాలు, పరమాణువులు, అణువులు లేదా అయాన్లు 12 గ్రాముల 12C లో ఎన్ని పరమాణువులుంటాయో దానికి సమాన సంఖ్యలో కలిగి వున్నట్లయితే ఆ పదార్థాన్ని ఒక మోల్ పదార్థం అంటారు.

→ ఒక సమ్మేళనం అణువులో ఘటక మూలకాల పరమాణు సంఖ్యల సాపేక్ష నిష్పత్తిని తెలిపే అతిసూక్ష్మమైన, సరళమైన ఫార్ములాను అనుభావిక ఫార్ములా అంటారు.

→ ఒక సమ్మేళనం అణువులో ఉన్న మూలక పరమాణువుల యధార్థ సంఖ్యను వ్యక్తపరిచే ఫార్ములాను ఆ పదార్థం అణుఫార్ములా అంటారు.

→ రిడాక్స్ చర్యల్లో రకాలు : రసాయన సంయోగ చర్యలు, రసాయన వియోగ చర్యలు, స్థానభ్రంశ చర్యలు, అనుపాత చర్యలు, సహాను పాత చర్యలు.

→ సార్థక అంకెలు : ప్రాయోగికంగా (లేదా) సిద్ధాంతరీత్యా రాబట్టిన విలువలలో అనిశ్చితత్వం ఉంటుంది. దానిని సార్థక అంకెలలో సూచిస్తారు. కచ్ఛితంగా తెలిసిన అర్థవంతమైన అంకెలను సార్థక అంకెలు అంటారు.

→ జాన్ డాల్టన్ (1776-1884)
జాన్ డాల్టన్ ఇంగ్లీషు రసాయన శాస్త్ర వేత్త. 1803లో బాహ్యానుపాతం నియమం ప్రతిపాదించాడు.

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 4th Lesson పదార్ధం స్థితులు : వాయువులు, ద్రవాలు will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 4th Lesson పదార్ధం స్థితులు : వాయువులు, ద్రవాలు

→ అయాన్ – ద్విధృవ బలాలు, ద్విధృవ – ద్విధృవ ఆకర్షణలు, లండన్ విక్షేపక బలాలు, ద్విధృవ ప్రేరిత ద్విధృవ బలాలు మొ॥ అంతరణు బలాలు.

→ గ్రాహమ్ వాయు నియమము:
“ఇచ్చిన పీడనం, ఉష్ణోగ్రతల వద్ద ఒక వాయువు నిస్సరణ వేగం ఆ వాయువు సాంద్రత వర్గమూలానికి విలోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
r ∝ \(\frac{1}{\sqrt{d}}\)

→ డాల్టన్ పాక్షిక పీడనాల నియమం :
ఇచ్చిన ఘనపరిమాణం గల ఒక పాత్రలో ఆదర్శ వాయువుల మిశ్రమం కలుగజేసే పీడనం, ఆ మిశ్రమంలోని వాయువులు ఒక్కొక్కటి అదే పాత్రలో అదే ఉష్ణోగ్రత వద్ద తీసుకొన్నప్పుడు కలుగజేసే విడివిడి పీడనాల విలువల మొత్తానికి సమానం.
P_{మిశ్రమం} = P₁ + P₂ + P₃ + ……….

→ అవగాడ్రో నియమం :
సమాన ఘనపరిమాణాలు గల వాయువులన్నీ సమాన ఉష్ణోగ్రత, పీడనాల వద్ద సమాన సంఖ్యలో అణువులు (లేదా) మోల్లు కలిగి ఉంటాయి.

→ బాయిల్ నియమం :
స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద నియమిత ద్రవ్యరాశి ఉన్న ఒక వాయువు ఘనపరిమాణం దాని పీడనానికి విలోమాను పాతంలో ఉంటుంది.

→ చార్లెస్ నియమం :
ఇచ్చిన ఘనపరిమాణం, ద్రవ్యరాశి గల ఒక వాయువు పీడనం దాని కెల్విన్ ఉష్ణోగ్రతకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.

→ అణుచలన సిద్ధాంత ప్రతిపాదనలను తు.చ. తప్పకుండా పాటించే వాయువులను ఆదర్శ వాయువులంటారు.

→ అణుచలన సిద్ధాంతం ప్రతిపాదికగా ఉత్పాదించిన సమీకరణాన్ని చలద్వాయు సమీకరణం అంటారు. అది
PV = \(\frac{1}{3}\)mnu²

→ ఒక వాయువులోని వివిధ అణువుల వేగ వర్గాల సగటు వర్గమూలాన్ని RMS వేగం అంటారు.

→ ఒక వాయువులో మొత్తం అణువులలో ఎక్కువ అణువులకు ఏ వేగం ఉంటుందో ఆ వేగాన్ని గరిష్ఠ సంభావ్యతా వేగం (U_mp) అంటారు.

→ ఒక వాయువులో అన్ని అణువుల వేగాల సగటు విలువను సగటు వేగం (u_av) అంటారు.

→ వివిధ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద వాయువు యొక్క P – V వక్రాలను సమ ఉష్ణోగ్రత వక్రాలు అందురు.

→ సంపీడన గుణకం (Z)

→ ఆదర్శ వాయువుకు Z = 1

→ (P + \(\frac{a^2}{V^2}\))(V – nb) = nRT ను వాండర్ వాల్ స్థితి సమీకరణం అంటారు.

→ సందిగ్ధ పీడనం (P_c), సందిగ్ధ ఉష్ణోగ్రత (T_c) మరియు సందిగ్ధ ఘనపరిమాణం (V_c) లను సందిగ్ధ స్థిరాంకాలు

→ ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద బాష్పపీడనం బాహ్య పీడనానికి సమం అవుతుందో ఆ ఉష్ణోగ్రతను ఆ పీడనం వద్ద ద్రవం బాష్పీభవన స్థానమంటారు.

→ స్నిగ్ధత అనేది ద్రవం ప్రవహించడానికి వీలుకాకుండా వ్యతిరేకించే బలం. ‘n’ అనేది స్నిగ్ధతా గుణకం.

→ లూయీ డీబోలీ (1892-1987)
లూయీ డీబ్రోలీ ఫ్రెంచ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఎలక్ట్రాన్కు తరంగ స్వభావం ఉందని కనుక్కొన్నందుకు 1929లో నోబెల్ బహువతి లభించింది.

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 3rd Lesson రసాయన బంధం – అణు నిర్మాణం will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 3rd Lesson రసాయన బంధం – అణు నిర్మాణం

→ శక్తిపరంగానూ, ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసపరంగానూ స్థిరత్వాన్ని పొందుటకు పరమాణువులు సంయోగం చెంది అణువులను ఇస్తాయి.

→ వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్లు మాత్రమే బంధంలో పాల్గొంటాయి.

→ ns² np⁶ విన్యాసం కలిగి ఉన్న పరమాణువులు లేక అయాన్లు మిగిలిన వాని కన్నా ఎక్కువ స్థిరమైనవి.

→ రసాయన బంధం మూడు రకాలు. అవి

• అయానిక బంధం
• సమయోజనీయ బంధం
• సమన్వయ సమయోజనీయ

→ విరుద్ధ విద్యుదావేశాలు గల అయాన్ల మధ్య ఉండే స్థిర విద్యుదాకర్షణ బలాలనే అయానిక బంధం అంటారు.

→ అనంత దూరంలో, వాయుస్థితిలో గల విరుద్ధ ఆవేశం గల అయాన్లు ఒకదానినొకటి ఆకర్షించుకొని ఒక మోల్ అయానిక స్ఫటికం ఏర్పడేటపుడు విడుదలయ్యే శక్తిని జాలకశక్తి లేక లాటిస్ శక్తి అంటారు.

→ అయానిక స్ఫటికంలో ఒక అయాన్ చుట్టూ అతి సన్నిహితంగా సమాన దూరాలలో ఉన్న విరుద్ధ ఆవేశం గల అయాన్ల సంఖ్యనే దాని సమన్వయ సంఖ్య అంటారు.

→ NaCl స్ఫటికం – ఫలక కేంద్రిత ఘనం – దాని సమన్వయ సంఖ్య 6. CsCl స్ఫటికం – అంతఃకేంద్రిత ఘనం – దాని సమన్వయ సంఖ్య 8.

→ పరమాణువులు ఎలక్ట్రాన్ జంటలను పంచుకొనుట వలన సమయోజనీయ బంధం ఏర్పడుతుంది.

→ వ్యతిరేక స్పిన్లు గల ఒంటరి ఎలక్ట్రాన్లున్న ఆర్బిటాళ్ళు అతిపాతం చెందుట వలన సమయోజనీయ బంధం ఏర్పడుతుంది.

→ రేఖీయ అతిపాతం వలన 6 – బంధం, ప్రక్కవాటు అతిపాతం వలన T బంధం ఏర్పడతాయి.

→ దాదాపు సమాన శక్తి గల ఆర్బిటాళ్ళు కలిసిపోయి తిరిగి అదే సంఖ్యలో సర్వసమానాలైన క్రొత్త ఆర్బిటాళ్ళు ఏర్పడుటను సంకరీకరణం అంటారు.

→ సాధారణంగా sp, sp, sp3, spld, sp’d’ సంకరీకరణాలు జరుగుతాయి.

→ అణువు రెండు చివరలయందు రెండు రకాల ఆవేశాలు గల దానిని ద్విధ్రువం అంటారు.

→ ఒక అణువు నందలి అధిక ఋణవిద్యుదాత్మకత గల పరమాణువుకి బంధితమైన హైడ్రోజన్ పరమాణువుకు అదే అణువులోని లేక మరొక అణువు నందలి అధిక ఋణవిద్యుదాత్మక పరమాణువు (F, O లేదా N) నకు గల బలహీనమైన ఆకర్షణ బలాన్ని హైడ్రోజన్ బంధం అంటారు.

→ అణువులో బంధిత కేంద్రకాల చుట్టూ ఎలక్ట్రాన్లను కనుగొనే సంభావ్యత అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాన్ని అణు ఆర్బిటాల్ అంటారు. అణు తరంగ అణుప్రమేయంను అణు ఆర్బిటాల్ అంటారు.

→ ఆక్సిజన్ (లేదా) దానికంటే భారమూలకాల విషయంలో అణు ఆర్బిటాల్ల శక్తిస్థాయిల వరసక్రమము

→ బంధక్రమము (Bond order)

→ అణు ఆర్బిటాల్ సిద్ధాంతం ద్వారా ఆక్సిజన్ అణువుకు పారాయస్కాంత స్వభావముంటుందని ఋజువు చేయబడినది.

→ పదార్థాలు వాయువులు, ద్రవాలు, ఘనపదార్థాలు అనే మూడు స్థితులలో ఉంటాయి.

→ ద్విధృవ భ్రామకం (µ) = ఆవేశం (Q) × రెండు ధృవాల మధ్య దూరం (r)

→ పీటర్ డిజై:
పీటర్ డిబై డచ్ దేశస్తుడు. X- కిరణాల వివర్తన, ద్విదువభ్రామక పరిశోధ నలకు 1936లో నోబుల్ బహుమతి లభించింది. ఆయన జ్ఞాపకార్థం ద్విధ్రువ భ్రామక పరిమాణ ప్రమాణానికి డిబైగా నిర్ణయించారు.

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 2nd Lesson మూలకాల వర్గీకరణ – ఆవర్తన ధర్మాలు will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 2nd Lesson మూలకాల వర్గీకరణ – ఆవర్తన ధర్మాలు

→ “మూలకాలు, వాటి సమ్మేళనాల ధర్మాలు వాటి పరమాణు భారాల ఆవర్తన ప్రమేయాలు” – మెండలీఫ్ ఆవర్తన నియమము.

→ E_KaAl – గాలియమ్, E_Ka Si – జెర్మేనియం,
E_ka B – స్కాండియమ్.

→ Ar – k, Co – Ni. Te – I. Th – Pa లను అసంగత జంటలు అంటారు.

→ √υ = a(Z – b) మోస్లే సమీకరణము.
మూలకానికి విలక్షణమయిన ధర్మం పరమాణు సంఖ్య అనీ పరమాణు భారం కాదనీ మోస్లే నిరూపించాడు.

→ “మూలకాల భౌతిక, రసాయన ధర్మాలు వాటి పరమాణు సంఖ్యల ఆవర్తన ప్రమేయాలు” – ఆధునిక ఆవర్తన నియమము.

→ మూలకాల భౌతిక, రసాయనిక ధర్మాలు వాటి పరమాణు సంఖ్యల ఆవర్తన ప్రమేయాలు (లేక) ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం యొక్క ఆవర్తన ప్రమేయాలు.

→ ఆధునిక ఆవర్తన పట్టికలో 7 పీరియడ్లు మరియు 18 గ్రూపులు ఉన్నాయి. దీనిలో s, p, d, f అనే 4 బ్లాకులు ఉంటాయి. ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసపరంగా మూలకాలను 4 రకాలుగా విభజన చేశారు. అవి (a) జడవాయువులు, (b) ప్రాతినిధ్య మూలకాలు, (c) పరివర్తన మూలకాలు, (d) అంతర పరివర్తన మూలకాలు.

→ పరమాణు కేంద్రకం మధ్యభాగం నుండి దాని చివరి కర్పరం వరకు గల దూరాన్ని పరమాణు వ్యాసార్థం అంటారు.

→ సమయోజనీయ బంధం ద్వారా బంధించబడిన పరమాణువుల కేంద్రకాల మధ్య గల సమతాస్థితి దూరంలో సగాన్ని సమయోజనీయ వ్యాసార్థం అంటారు.

→ వాండర్ వాల్ ఆకర్షణ బలాలచే బంధితమై ఉన్న రెండు ఒకేవిధమైన పరమాణువుల కేంద్రకాల మధ్య గల సమతాస్థితి దూరంలోని సగభాగాన్ని ‘వాండర్వాల్’ వ్యాసార్థం అంటారు.

→ అయాన్ కేంద్రకం మధ్యభాగం నుండి దాని చివరి కర్పరం వరకు గల దూరాన్ని అయానిక వ్యాసార్థం అంటారు.

→ లాంథనైడ్ మూలకాల పరమాణువుల మరియు అయాన్ల పరిమాణంలోని క్రమబద్ధమైన తగ్గుదలను లాంథనైడ్ సంకోచం అంటారు.

→ సంయోగస్థితిలో ఉన్న అణువులోని పరమాణువుల మీది దృశ్య ఆవేశాన్ని ఆక్సిడేషన్ సంఖ్య అంటారు.

→ వాయుస్థితిలోని ఒంటరి తటస్థ పరమాణువు యొక్క బాహ్య కర్పరంలోని ఒక ఎలక్ట్రాను తీసివేయుటకు కావలసిన శక్తిని అయనీకరణ శక్తి (ప్రథమ అయనీకరణ శక్తి) అంటారు.

→ అంతర కర్పరాలలోని ఎలక్ట్రాన్లు బాహ్య కర్పరాలలోని ఎలక్ట్రాన్లను కేంద్రక ఆకర్షణ నుండి రక్షించే ప్రభావాన్ని పరిరక్షక ప్రభావం అంటారు.

→ వాయుస్థితిలో ఉన్న ఒంటరి తటస్థ పరమాణువుకు ఒక ఎలక్ట్రానన్ను చేర్చినపుడు విడుదలయ్యే శక్తిని ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటి అంటారు.

→ సమయోజనీయ బంధంతో బంధితమై ఉన్న రెండు పరమాణువులలో, ఒక పరమాణువు బంధజంట ఎలక్ట్రాన్ల ను తన వైపుకు ఆకర్షించుకునే స్వభావాన్ని ఋణవిద్యుదాత్మకత అంటారు.

→ కర్ణ సంబంధం : “ఆవర్తన పట్టికలో రెండవ పీరియడ్లోని ఒక మూలకానికి మూడవ పీరియడ్లోని తరవాత గ్రూపు రెండో మూలకానికి సారూప్య ధర్మాలుంటాయి. ఈ సంబంధాన్ని కర్ణ సంబంధం అంటారు.”
ఉదా : (Li, Mg); (Be, Al); (B, Si)

→ ధృవణ సామర్థ్యం : అయానిక ఆవేశం / (అయానిక వ్యాసార్థం)²

→ “f- ఎలక్ట్రాన్ల ల దుర్భల పరిరక్షక ప్రభావం వలన ఆక్టినైడ్ మూలకాలలో పరిమాణం తగ్గడాన్ని ఆక్టినైడ్ సంకోచం అంటారు.”

→ డిమి ఇవనోవిచ్ మెండలీవ్ (1834-1907):
డిమి మెండలీవ్ రష్యాలోని సైబేరియాలో ఉన్న టొబాస్క్ లో జన్మించాడు. 1867లో సాధారణ రసాయనశాస్త్ర ప్రొఫెసర్గా నియమితుడై రసాయనశాస్త్ర నియమం మూలకాల ఆవర్తన పట్టిక నిర్మాణానికి దోహదం చేసింది.

Students can go through AP Inter 1st Year Chemistry Notes 1st Lesson పరమాణు నిర్మాణం will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Chemistry Notes 1st Lesson పరమాణు నిర్మాణం

→ కాథోడ్ కిరణాలలో ఋణవిద్యుదాత్మక కణాలుంటాయి. వీటినే ఎలక్ట్రాన్లు అంటారు.

→ ఎలక్ట్రాన్ ఆవేశానికి ద్రవ్యరాశికి గల నిష్పత్తి (e/m) విలువ 1.75 88 × 10¹¹ e kg^-1.

→ మార్పు చేసిన కాథోడ్ కిరణ నాళికలో ధారగా పోయే ధనావేశ కణాలను కెనాల్ కిరణాలు (లేదా) ప్రోటాన్లు అంటారు.

→ రూథర్ ఫర్డ్ పరమాణు నమూనా సౌరకుటుంబాన్ని పోలి ఉంటుంది. కేంద్రకం చుట్టూ ఎలక్ట్రాన్లు గుండ్రంగా తిరుగు తుంటాయి. ఎలక్ట్రాన్లు తిరిగే మార్గాలను కక్ష్యలు అంటారు.

→ రూథర్ ఫర్డ్ నమూనా పరమాణువులో ఎలక్ట్రాన్ నిర్మాణాన్ని విశదీకరించలేదు.

→ విద్యుదయస్కాంత వికిరణం : అయస్కాంత క్షేత్రం మరియు విద్యుత్ క్షేత్రాలు పరస్పరం అంబ దిశలో కలిగి ఉన్న వికిరణాలను విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలు అంటారు. అట్టి తరంగాన్ని విద్యుదయస్కాంత తరంగం అంటారు.

→ విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం : తరంగ దైర్ఘ్య క్రమంలో అమర్చబడిన విద్యుదయస్కాంత తరంగాలను విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం అంటారు.

→ తనపై పడ్డ శక్తిని పూర్తిగా శోషించుకొని, మరలా మొత్తాన్ని ఉద్గారం చేసే వస్తువును కృష్ణవస్తువు లేక నల్లని వస్తువు అంటారు.

→ ప్లాంక్ భావన ప్రకారం, శక్తి ఉద్గారం విచ్ఛిన్నంగా ‘క్వాంటం’ అని పిలువబడే చిన్న చిన్న ప్యాకెట్ల రూపంలో జరుగుతుంది.

→ ఐన్స్టీన్ భావన ప్రకారం, శక్తి ఉద్గారం ఫోటాన్ల రూపంలో జరుగుతుంది. ఈ ఫోటానన్ను ఆయన తరంగ కణంగా భావన చేశాడు.

→ దగ్గరదగ్గరగా ఉన్న రేఖలను కలిగి ఉన్న వర్ణపటాన్ని పట్టీ వర్ణపటం అంటారు. ఇది అణువుల అభిలాక్షణిక ధర్మం.

→ సునిశితమైన, విడివిడిగా ఉండే రేఖలను కలిగి ఉండే వర్ణపటాన్ని రేఖావర్ణపటం అంటారు. ఇది పరమాణువుల అభిలాక్షణిక ధర్మం.

→ శక్తిని ఉద్గారం చేసుకొనడం వలన ఏర్పడే వర్ణపటాన్ని ఉద్గార వర్ణపటం అంటారు. దీనిలో నల్లని పట్టీపై తెల్లని గీతలు ఏర్పడతాయి.

→ శక్తిని శోషణం చేసుకొనడం వలన ఏర్పడే వర్ణపటాన్ని శోషణ వర్ణపటం అంటారు. దీనిలో తెల్లని పట్టీపై నల్లని గీతలు ఏర్పడతాయి.

→ హైడ్రోజన్ యొక్క ఉద్గార వర్ణపటంలో లైమన్, బామర్, పాషన్, బ్రాకెట్ మరియు ఫండ్ శ్రేణులుంటాయి.

→ బోర్ నమూనా ప్రకారం ఎలక్ట్రాన్లు నిర్ణీతమైన శక్తి విలువలు కలిగిన స్థిర కర్పరాలు అనబడే వృత్తాకార మార్గాలలో తిరుగుతూ ఉంటాయి.

→ బలమైన అయస్కాంత క్షేత్రంలో పరమాణు వర్ణపటంలోని ప్రతి ఒక్క గీత మరలా చిన్నచిన్న గీతలుగా విభజింపబడటాన్ని జీమన్ ఫలితం అంటారు.

→ బలమైన విద్యుత్ క్షేత్రంలో పరమాణు వర్ణపటంలోని ప్రతిఒక్క గీత మరలా చిన్నచిన్న గీతలుగా విభజింపబడటాన్ని స్టార్క్ ఫలితం అంటారు.

→ సోమర్ఫెల్డ్ నమూనా ప్రకారం ఎలక్ట్రాన్ వృత్తాకార మార్గాలలోనే కాకుండా, దీర్గ వృత్తాకార మార్గాలలో కూడా తిరుగుతాయి.

→ ప్రధాన క్వాంటం సంఖ్య పరమాణువు యొక్క సైజును మరియు కర్పరం శక్తిని తెలియచేస్తుంది.

→ ఎజిమ్యుథల్ క్వాంటం సంఖ్య, ఆర్బిటాల్ యొక్క ఆకృతిని సూచిస్తుంది. అయస్కాంత క్వాంటం సంఖ్యఆర్బిటాళ్ళ ప్రాదేశిక విన్యాసాన్ని సూచిస్తుంది. స్పిన్ క్వాంటం సంఖ్య ఎలక్ట్రాన్ యొక్క భ్రమణ దిశను తెలియచేస్తుంది.

→ డీబ్రౌలీ ఎలక్ట్రాన్కు తరంగస్వభావం ఉంటుందని ప్రతిపాదించాడు.

→ పరమాణువులో ఎలక్ట్రాన్ యొక్క వేగాన్ని మరియు స్థానాన్ని ఒకేసారి ఖచ్చితంగా నిర్ణయించి చెప్పలేము. దీనినే హైసన్బర్గ్ అనిశ్చితత్వ నియమం అంటారు.

→ Ψ ను తరంగ ప్రమేయం అనీ, Ψ² ను సంభావ్యతా ప్రమేయం అని అంటారు.

→ కేంద్రకం చుట్టూ ఎలక్ట్రానన్ను కనుగొనే సంభావ్యత గరిష్ఠంగా గల ప్రదేశాన్ని ఆర్బిటాల్ అంటారు.

→ సమానశక్తి గల ఆర్బిటాళ్ళను సమశక్తి ఆర్బిటాళ్ళు (డీజనరేట్ ఆర్బిటాళ్ళు) అంటారు.

→ ఆర్బిటాల్ గోళాకారంలోను, P – ఆర్బిటాల్ ముద్గరాకృతిలోను, d – ఆర్బిటాల్ ద్విముద్దరాకృతిలోను ఉంటాయి.

→ నీల్స్ బోర్ (1885-1962)
నీలో బోర్ డెన్మార్డ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. – 1911లో కోపెన్ హాగన్ విశ్వ విద్యాలయం నుంచి పిహెచ్.డి. పొందాడు. 1922 భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.

Students can go through AP Inter 1st Year Botany Notes 3rd Lesson మొక్కల విజ్ఞానం – వృక్షశాస్త్రం will help students in revising the entire concepts quickly.

AP Inter 1st Year Botany Notes 3rd Lesson మొక్కల విజ్ఞానం – వృక్షశాస్త్రం

→ జీవులను అధ్యయనం చేసే శాస్త్రాన్ని ‘జీవశాస్త్రం’ అంటారు.

→ ‘బోటనీ’ అనుపదము ‘బోస్కిన్’ అను గ్రీకుపదం నుంచి ఏర్పడి, బోటేన్ అను పదముగా మారి, ‘బోటనీ’గా వాడుకలో ఉన్నది.

→ క్రీస్తు పూర్వం 4000 సంవత్సరాలనాటికే ఈజిప్టు దేశస్థులు, ఆస్సీరియన్లు పైరు మొక్కల, ఫలవృక్షాల గురించిన సమాచారాన్ని చిత్రాల రూపంలో హీరోగ్లిఫిక్స్ (Heiroglyphics) నమోదుచేసారు.

→ క్రీ. పూ. 1300 సం॥ కాలంలో పరాశరుడు ‘కృషిపరాశరం’ అను గ్రంథంను రచించారు. ఇది వ్యవసాయానికి సంబంధించిన అతి ప్రాచీన గ్రంథము. దీనిలో వ్యవసాయం మరియు కలుపుమొక్కల గురించి వివరించారు.

→ ఆయన ‘వృక్షాయుర్వేదం’ అను గ్రంధంలో వివిధ రకాల అడవులు మొక్కల బాహ్య లక్షణాలు, అంతర లక్షణాలు, ఔషదమొక్కలను గురించి వివరించారు.

→ థియోఫ్రాస్టస్ (340 B.C) రచించిన “డీ హిస్టోరియా ప్లాంటారమ్ అను గ్రంథంలో 500 రకాల మొక్కల బాహ్య, అంతర లక్షణాలు వివరించారు. ఆయనను వృక్షశాస్త్ర పితగా భావిస్తారు.

→ గాస్పర్డ్ బాహిన్ (1623) 6000 మొక్కలకు సంబంధించిన వర్ణన, గుర్తింపు లక్షణాలను ప్రచురించి, మొట్టమొదట ద్వినామనామీకరణ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

→ రాబర్ట్ హుక్ కణంను కనుక్కోవడం, 1665లో మైక్రోగ్రాఫియా అను గ్రంధంను ప్రచురించారు.

→ కామేరేరియస్ (1694) మొక్కలలో లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిని వర్ణించారు.

→ కెరోలస్ వాన్ లిన్నెయస్ ద్వినామనామీకరణ విధానాన్ని వాడుకలోనికి తేవడమే కాకుండా లైంగిక వర్గీకరణ వ్యవస్థను ప్రతిపాదించారు.

→ గ్రెగర్ జోహన్ మెండల్, అనువంశిక సూత్రాలను ప్రవేశపెట్టారు. కావున ఆయనను జన్యుశాస్త్రపిత అంటారు.

→ చార్లెస్ డార్విన్ జీవపరిణామ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు.

→ బుక్నర్ (1898) ఈస్ట్ కణాలలో ‘జైమేజ్’ అను ఎంజైంను కనుగొన్నారు.

→ హ్యూగోడీవీస్ (1901) మొక్కలలో ఉత్పరివర్తనలను, సట్టన్ మరియు బవెరిలు (1902) అనువంశికతలో క్రోమోసోమ్ల పాత్రను కనుగొన్నారు.

→ DNA ద్విసర్పిల నమూనాను వాట్సన్ మరియు క్రిక్ లు, RNA జనుతత్వంను ఫ్రాంకిల్ మరియు కోన్రాట్లు, కృత్రిమజన్యుసంశ్లేషణను హరగోవింద్ ఖొరానా, కణజాలవర్ధనం ప్రయోగాలను హన్నింగ్, షిమకురా, స్కూగ్, వైట్లు కనుగొన్నారు.

→ FW. వెంట్ అనువారు ఆక్సిన్లను (1928) కనుగొన్నారు.

→ C₃ – కరనస్వాంగీకరణ పథకాన్ని మాల్విన్ కెల్విన్, బెన్సన్, భాషమ్లు కనుగొన్నారు.

→ TCA వలయమును హన్స్ క్రెబ్స్ (1937) కనుగొన్నారు.

→ C₃ – పథంను హోబ్ – స్లాక్ అనువారు కనుగొన్నారు.

→ మొక్కల పోషణలో మూలకాలపాత్ర తెలియుటవల్ల, రసాయన ఎరువులు ఉపయోగించి, మౌలిక లోపాలను అధిగమించి అధిక దిగుబడులు సాధించవచ్చు. (వృక్ష శరీర ధర్మశాస్త్రం)

→ వృక్ష వ్యాధి శాస్త్రంలో పరిశోధనలవల్ల మొక్కలలో వచ్చే అనేక వ్యాధులను నివారించడం, నిర్మూలించడానికి ఉపయోగపడతాయి.

→ పర్యావరణ సంబంధ సమస్యలు అయిన హరితగృహ ప్రభావాన్ని విరివిగా మొక్కలు నాటడంవల్ల నియంత్రించడం, బయోరెమిడియేషన్ ద్వారా మృత్తికా కాలుష్యాన్ని తగ్గించడం, పూతికాహారుల ద్వారా పోషక పదార్థాల పునశ్చక్రీయం సాధ్యపడుతుంది.

→ మొక్కలలోని వివిధ భాగాల అధ్యయనము, వర్ణనకు సంబంధించిన శాస్త్రంను స్వరూపశాస్త్రం అంటారు.

→ స్త్రీ, పురుష సంయోగ భీజదాలు ఏర్పడుట, సంయోగ భీజాల ఉత్పత్తి, ఫలదీకరణ విధానం, పిండం, అంకురచ్చదం, విత్తనాలు, ఏర్పడుటను గురించి చదివే శాస్త్రంను పిండోత్పత్తి శాస్త్రం అంటారు.

→ పరాగ రేణువుల ఉత్పత్తి, నిర్మాణంలాంటి అంశాల గురించిన అద్యయనంను పేలినాలజీ అంటారు.

→ మొక్కల శిలాజాల గురించి అద్యయనం చేయుటను పురాజీవ శాస్త్రం అంటారు.

→ గత, ప్రస్తుత కాలాల్లో, భూమండలంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో మొక్కల వితరణ గురించి అధ్యయనంను వృక్ష భౌగోళికశాస్త్రం అంటారు.

→ ఒక శైవలం, ఒక శిలీంధ్రం పరస్పరం ఆధారపడుతూ సహజీవనం గడిపే ప్రత్యేకవర్గం మొక్కల అధ్యయనంను లైకెనాలజి అంటారు.

→ జున్నుగడ్డి (Agar-agar) : ఇది ఎరుపురంగు శైవలాల నుంచి నిష్కర్షించబడే జడ పాలిశాఖరైడ్. పాక్షిక ఘనీభవన యానకాలలో ఇది ఒక భాగం.

→ పానీయాలు : ఇవి ఉల్లాసం కోసం ఆల్కహాల్ ఉన్న లేదా ఆల్కహాల్ లేని తాగే పదార్థాలు.

→ జీవ ఎరువులు : ఇవి మొక్కల పెరుగుదలకు అవసరమైన పోషకాలను సరఫరా చేసే జీవ సంబంధ పదార్థాలు.

→ హెర్బల్స్ : ఇవి ఔషధ మొక్కల గురించిన వర్ణన ఉన్న పుస్తకాలు.

→ పేలినాలజీ : పరాగ రేణువుల ఉత్పత్తి, నిర్మాణము వంటి అంశాలను గురించి చదివే శాస్త్రము.

→ వృక్షకణజాల, అంగవర్ధనం : ఇది కృత్రిమ పోషకయానకం మీద, కణాలను కణజాలాలను, అంగాలను పెంచే ప్రక్రియ.

→ వృక్షవ్యాధి శాస్త్రము : మొక్కలలోని వ్యాధి కారకాలు, లక్షణాలు, నియంత్రణ చర్యలను గురించి చదివే శాస్త్రము.

→ ఏకకణ ప్రోటీన్లు : ఆహారంలోని ప్రోటీన్ల మూలం కోసంవాడే ఒకేజాతికి చెందిన సూక్ష్మజీవుల శుష్క జీవ ద్రవ్యరాశి.

→ సుగంధ ద్రవ్యాలు, కాండిమెంట్లు : వివిధ రకాలైన ఆహార పదార్థాలకు రుచికరమైన వాసనల కోసం వాడేవి, జీర్ణరసాల ఉత్పత్తిని పెంచేవి సుగంధ ద్రవ్యాలు. కాండిమెంట్లు ఆహారం వండిన తరువాత ఆహారానికి చేర్చే సుగంధ ద్రవ్యాలు.