AP 10th Class Biology Notes 10th Lesson సహజ వనరులు

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 10th Lesson సహజ వనరులు to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 10th Lesson సహజ వనరులు

→ వనరుల సంరక్షణకు, వనరుల యాజమాన్యం చాలా అవసరం.

→ వనరులు స్థానికంగా విశిష్టత గలవి. స్థానిక ప్రజలే వాటిపై నియంత్రణ కలిగి ఉండాలి.

→ వనరుల వినియోగాన్ని తగ్గిస్తూ, వనరులను తిరిగి వినియోగిస్తూ, పర్యావరణంపై ఒత్తిడి తగ్గించే విధంగా ప్రజలను సంసిద్ధం చేయడం అవసరం.

→ బొగ్గు, పెట్రోలియం వంటి శిలాజ ఇంధనాలను మనం పూర్తిగా తరిగిపోకుండా విచక్షణతో ఉపయోగించుకోవాలి.

→ రాష్ట్రాలు, దేశాల మధ్య ఉన్న విభేదాలు వనరుల అందుబాటుకు అడ్డం కారాదు.

→ ప్రకృతిలో అధిక మోతాదులో లభిస్తూ, భవిష్యత్ లో వాడకానికి వీలుగా నిలువ ఉన్న పదార్థాలను “వనరులు” అంటారు.

→ సహజంగా లభించే వనరులను సహజ వనరులు అంటారు. ఉదా : గాలి, నీరు, నేల.

→ కొన్ని వనరులు వాడుతున్న కొలది తరిగిపోతాయి. తిరిగి భర్తీ చేయబడవు. వీటిని “తరిగిపోయే శక్తివనరులు” అంటారు.
ఉదా : అడవులు, పెట్రోలియం

AP 10th Class Biology Notes 10th Lesson సహజ వనరులు

→ కొన్ని వనరులు వాడుతున్నప్పటికి తిరిగి భర్తీ చేయబడుతుంటాయి. వీటిని “తరగని శక్తివనరులు” అంటారు.
ఉదా: గాలి, నీరు, సౌరశక్తి.

→ నీటి ప్రవాహాలకు అడ్డంగా రాళ్లు, మట్టితో అడ్డుకట్టలు కట్టి ఏర్పాటుచేసే నీటి నిల్వలను “ఇంకుడు చెరువులు” అంటారు. ఇవి భూగర్భ జలాన్ని పెంచుతాయి.

→ గత కొన్ని సంవత్సరాల నుండి ఋతుపవనాల రాకడతో మార్పులు సంభవించుట వలన భూగర్భ జలాల వినియోగంపై ఒత్తిడి పెరిగింది.

→ డ్రిల్లింగ్, లోతైన గొట్టపుబావులు, బోరుబావుల వినియోగం వలన భూగర్భజలం తగ్గిపోతుంది.

→ సెంటర్ ఫర్ వరల్డ్ సాలిడారిటీ సంస్థ గ్రామాలలో ఎండిపోతున్న బావులలో నీరు చేరుకొనేలా భూగర్భ జలాలపైనా, సుస్థిరత్వం పైనా దృష్టి కేంద్రీకరించింది.

→ డ్రిప్ మరియు స్ప్రింక్లర్లతో సూక్ష్మనీటిపారుదల పద్ధతుల వలన నీటి వృథా నివారించవచ్చు.

→ వెడల్పు చాళ్ల పద్ధతి, గెరిసిడియా మొక్కలు పెంపకం వంటి రైతు ఆధారిత విధానాల వలన నేలను సంరక్షించవచ్చు.

→ UNDP ప్రకారం ఎక్కడైతే ఒక వ్యక్తికి సంబంధించి, వార్షిక నీటి సరఫరా 1700 ఘ.మీ. కన్నా తక్కువగా ఉందో, ఆ ప్రాంతాలలో నీటి వనరులు బాగా తగ్గిపోతున్నాయని అర్థం.

→ అభివృద్ధికి, సంరక్షణకు రెండింటికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడాన్ని “సుస్థిర అభివృద్ధి” అంటారు. బయోడీజిల్ ఉత్పత్తికి జట్రోప కర్కాస్ మొక్క విత్తనాలు వాడుతున్నారు.

AP 10th Class Biology Notes 10th Lesson సహజ వనరులు

→ చిన్ని చిన్న అడుగులే సంరక్షణ పట్ల గొప్ప విజయాలకు తెరతీస్తాయి.

→ ఇంకుడు చెరువు : నీటి ప్రవాహాలకు, అడ్డంగా రాళ్లు, మట్టితో అడ్డుకట్టలు ఏర్పాటుచేసే నీటి నిల్వలను “ఇంకుడు చెరువులు” అంటారు. ఇవి భూగర్భ జలాన్ని పెంచుతాయి.

→ సూక్షసేద్యం : స్ఫింక్లర్లు, డ్రిప్ పద్ధతులలో తక్కువ నీటితో వ్యవసాయం చేయవచ్చు. దీనినే ‘సూక్ష్మ సేద్యం” అంటారు. ఈ ప్రక్రియలో నీటి వృథాను సమర్థవంతంగా అరికట్టవచ్చు.

→ బోరుబావులు : భూగర్భ జలాల కోసం తవ్విన లోతైన బావులు. వీటి నుండి లభించే నీటితో పంటలు పండిస్తారు.

→ సుస్థిర అభివృద్ధి : పర్యావరణ సంరక్షణతో కూడుకొన్న అభివృద్ధిని “సుస్థిర అభివృద్ధి” అంటారు. ఈ ప్రక్రియలో అభివృద్ధి పేరిట పర్యావరణాన్ని నాశనం చేయటం జరగదు.

→ జీవ ఇంధనాలు : మొక్కలు, జంతు వ్యర్థాల నుండి తయారుచేసే ఇంధనాలను “జీవ ఇంధనాలు” అంటారు.
ఉదా : జట్రోపా మొక్క నుండి బయోడీజిల్ తీస్తున్నారు.

AP 10th Class Biology Notes 10th Lesson సహజ వనరులు

→ కాంటూర్ పట్టీ పంటల విధానం : పర్వతాల వెంట వాలు ప్రాంతాలను అడ్డంగా దున్ని వేరువేరు ఎత్తులలో పెరిగే పంటలను ఏకాంతర చాళ్లలో పండించే విధానం. ఈ ప్రక్రియలో క్రమక్షయం నిరోధించబడుతుంది.

→ గట్లు : నీటి ప్రవాహానికి అడ్డంగా నిర్మించే నిర్మాణాలు. ఇవి క్రమక్షయాన్ని నివారించి, భూగర్భ జలాన్ని పెంచుతాయి.

→ కట్టల నిర్వహణ : ఏటవాలు ప్రదేశాలకు అడ్డంగా కట్టలు నిర్మించి, నీటి ప్రవాహవేగం తగ్గించి, క్రమక్షయం తగ్గించటం.

AP 10th Class Biology Notes 10th Lesson సహజ వనరులు 1

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Andhra Pradesh AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) Textbook Exercise Questions and Answers.

AP State Syllabus 1st Class Maths Solutions Chapter 1 Numbers (0-9)

Textbook Page No. 1

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 1
Teacher note: Narrate the story. Get your pupils to observe and speak about the picture. Let them identify the things as per instructions.

Question 1.
What do you observe in the picture ?
Answer:
There are butterflies, flower pots, monkeys, teddy bear, balls, tree, birds and three children.

Question 2.
What are the children doing.
Answer:
They are seeing birds, monkeys and butterflies.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Question 3.
Do you see the teddy bear ?
Answer:
Yes

Question 4.
How many butterflies are there ?
Answer:
4

Question 5.
How many boys are there ?
Answer:
2

Question 6.
How many balls are there ?
Answer:
6

Question 7.
How many birds are there ?
Answer:
7

Question 8.
Are the leaves more than flowers ?
Answer:
Yes

Question 9.
How many pots are there ?
Answer:
3

Question 10.
Where are the monkeys ?
Answer:
The monkeys are on the stairs.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 2

One To One:
Match the following based on the number of objects.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 2
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 3

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 3

One – 1

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 4
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 5

Textbook Page No. 5

Two – 2

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 6
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 7

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 6

Look and Count:

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 8
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 9

Textbook Page No. 7

Three – 3

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 10
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 11

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 8

Look and Count:

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 12
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 13

Textbook Page No. 9

Four – 4

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 14
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 15

Textbook Page No. 11

Five – 5

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 16
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 17

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 13

Match the following

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 18
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 19

Match the following :

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 20
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 21

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 14

Numbers 6 To 9

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 22
Answer:

Get your pupils to observe above picture.

Question 1.
What do you observe in the picture ?
Answer:
Some children are playing. Mangoes, ants, ducks and some trees are in the picture. In the picture we observed 6 children, 8 balloons, 6 ants, 2 trees, 7 flowers and 3 ducks, 9 Mangoes are in the picture.

Question 2.
How many children are there ?
Answer:
Six (6)

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Question 3.
How many mangoes are there ?
Answer:
Nine (9)

Question 4.
How many ants are there ?
Answer:
Six (6)

Textbook Page No. 16

Six-6

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 63
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 64

Textbook Page No. 17

Seven-7

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 23
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 24

Textbook Page No. 19

Eight – 8

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 25
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 26

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 21

Nine – 9

Look at the picture given below. Count each thing. Tell the number of things of each type.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 27
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 28

Textbook Page No. 23

Count the objects and write the correct number in the AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 29.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 30
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 31

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Textbook Page No. 24

Circle the correct number.

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 32
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 33

Textbook Page No. 26

Bujji is counting the titles in a row. You also count each colour of the tile. Tell the number of black colour and white colour tiles in each row.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 34
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 35

Textbook Page No. 27

Before – Between – After :

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 36

Question 1.
Tell the names of animals.
Answer:
Rabbit, cat, dog, monkey, Donkey, Tiger, Lion, Horse, Ox.

Question 2.
What is your favourite animals ?
Answer:
Monkey

Question 3.
Which animal is before the donkey ?
Answer:
Monkey

Question 4.
Which animal is after the donkey ?
Answer:
Tiger

Question 5.
Which animal is between the dog and the donkey ?
Answer:
Monkey

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Question 6.
What is the number of the bogie in which the donkey is found ?
Answer:
5

Question 7.
Which bogie is before the bogie number 4 ?
Answer:
3

Question 8.
Which bogie is after the bogie number 4 ?
Answer:
5

Question 9.
Tell the number in between 6 and 8.
Answer:
7

Question 10.
Which number lies between 7 and 9 ?
Answer:
8

Textbook Page No. 28

Try this:

Circle the number before 6
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 37
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 38

Circle the number before 5
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 39
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 40

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Circle the number after 3
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 41
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 42

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

Circle the number after 7
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 43
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 44

Textbook Page No. 29

Exercise

What comes before and after.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 45
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 46

Write the numbers from 9 to 1.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 47
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 48

Write the number that comes after.
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 49
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 50

What comes before and after.

a)
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 51
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 57

b)
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 52
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 58

AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9)

c)
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 53
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 59

d)
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 54
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 60

e)
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 55
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 61

f)
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 56
Answer:
AP Board 1st Class Maths Solutions 1st Lesson Numbers (0-9) 62

AP 10th Class Biology Notes 9th Lesson మన పర్యావరణం – మన బాధ్యత

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 9th Lesson మన పర్యావరణం – మన బాధ్యత to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 9th Lesson మన పర్యావరణం – మన బాధ్యత

→ ఒక జీవి మండి మరొక ఉనికి శక్తి ప్రసారమయ్యే విధానాన్ని ఆహార జాలకం తెలియజేస్తుంది.

→ ఆహారపు గొలుసులో బాణాలు ఆహారాన్ని, దానిని తివే జీవికి మధ్య సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి.

→ జీవుల మధ్య సంబంధాలను, శక్తి ప్రవాహాన్ని సంధ్యాధిరమిడ్, జీవద్రవ్యరాశి పిరమిడ్ల ద్వారా తెలియజేయవచ్చు.

→ పిరమిడ్ అనునది జ్యామితీయ ఆకారంలో ఉన్న నిర్మాణం.

→ సంఖ్యాపిరమిడ్ ఆహారపు గొలుసులో, ఒక్కొక్క పోషకస్థాయిలో ఉన్న జీవుల సంఖ్యను తెలియజేస్తుంది.

→ ఉపద్రవ్యరాశి పిరమిడ్ ఆహారపు గొలుసులో ఒక్కొక్క పోషక స్థాయిలో ఉన్న ఆహార లభ్యతము, శక్తి మూలాధారాలను తెలియజేస్తుంది.

→ ఉవద్రవ్యరాశిని తన ఇంధనంగా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

AP 10th Class Biology Notes 9th Lesson మన పర్యావరణం – మన బాధ్యత

→ తెగుళ్ల విచారణకు వంటలలో ఉపయోగించే క్రిమిసంహారకాలు విషహరితమైనవి కావడం వలన పర్యావరణానికి హాని కలిగిస్తాయి.

→ ఆహారపు గొలుసులోకి కాలుష్యాలు ప్రవేశించడాన్ని వైవిక వ్యవస్థాపనం అంటారు.

→ ఒక పోషకస్థాయి నుండి మరొక పోషకస్థాయికి కాలుష్య కారకాలు ప్రవేశించి ప్రోగుపడదాన్ని జైవిక వృద్ధీకరణం అంటారు.

→ అపాయకరమైన ప్రభావాలు లేకుండా అధిక ఉత్పత్తి పొందడానికి వంట మార్పిడి, జీవనియంత్రణ, జన్యుసంబంధ రకాల అభివృద్ధి మొదలైన పద్దతులు వురుగు మందులకు ప్రత్యామ్నాయాలుగా పనిచేస్తాయి.

→ ప్రతి జంతువు ఆహారపు గొలుసులో నిర్దిష్ట స్థానాన్ని కలిగి ఉంటుంది. దీనిని ఆ జంతువు యొక్క ఆహార జాలకపు ఆవాసం’ లేదా విచ్ (Nidhe) అంటారు.

→ జీవుల మధ్య సంబంధాలను చూపటానికి లేదా వర్ణించటానికి ఆవరణ శాస్త్రవేత్తలు పిరమిడ్ అనే భావనను ప్రతిపాదించారు.

→ వివిధ పోషకస్థాయిలలో ఆవరణ వ్యవస్థ యొక్క నిర్మాణాన్ని పిరమిడ్ రూపంలో రేఖాత్మకంగా చూపే చిత్రాన్ని జీవావరణ పిరమిడ్ అంటారు.

→ బ్రిటిష్ ఆవరణ శాస్త్రవేత్త చార్లెస్ ఎల్టన్ 1927లో ఆవరణశాస్త్రంలో పిరమిడ్ రేఖాచిత్రాలను వాడాడు.

→ జీవావరణ పిరమిడ్ లు ప్రధానంగా మూడు రకాలు 1. శంఖ్యాపిరమిడ్లు 2. జీవద్రవ్యరాశి పిరమిడ్ లు 3. శక్తి పిరమిడ్లు

→ ఆహారపు గొలుసులో ప్రతిస్థాయిలో ముమారుగా 90% ఆహారం నష్టపోవటం జరుగుతుంది.

→ అధిక పోషక విలువలు కలిగిన కలుషితాల చేరిక వలన జలవనరులలో యూట్రిఫికేషన్ జరుగుతున్నది.

→ పాదరసం, ఆర్సెనిక్, పీపం కలిగిన పెస్టిసైడ్లు విచ్ఛిన్నం కావు. అలా విచ్ఛిన్నం కాని పెద్ది సైడ్లు అపాయకరమైనవి.

AP 10th Class Biology Notes 9th Lesson మన పర్యావరణం – మన బాధ్యత

→ ఈ మధ్యకాలంలో చేపలను లోహకాలుష్యాలకు సూచకాలుగా భావిస్తున్నారు.

→ మిథైల్ మెర్క్యురీతో కూడిన వ్యర్థజలాల వలన మినిమేటా అనే వ్యాధి కలుగుతుంది.

→ ప్రతి సంవత్సరం ఒకే పంట పండించకుండా వేరువేరు పంటలు పండించడాన్ని పంట మార్పిడి అంటారు.

→ జైవిక నియంత్రణ పద్ధతుల వలన క్రిమికీటకాలను అదుపుచేయటం మంచి పద్ధతి.

→ పర్యావరణ పరిరక్షణకు చట్టాలు సరిపోవు. ప్రతి ఒక్కరు పర్యావరణ నైతికత కలిగి ఉండాలి.

→ ఆహారపు గొలుసు : ఆహారపు గొలుసులో జీవుల మధ్య సంబంధాన్ని చూపే రేఖాచిత్రాన్ని “ఆహారపు గొలుసు” అంటారు.

→ ఆహార జాలం : అనేక ఆహారగొలుసుల కలయిక వలన ఆహారజాలం ఏర్పడుతుంది.

→ ఆహార పిరమిడ్ : ఆవరణ వ్యవస్థలోని ఆహార సంబంధాలను పిరమిడ్ ఆకారంలో చూపే రేఖాచిత్రం.
ఇవి మూడు రకాలు : 1. సంఖ్యా పిరమిడ్లు 2. జీవద్రవ్యరాశి పిరమిడ్లు 3. శక్తి పిరమిడ్లు

→ సంఖ్యా పిరమిడ్ : ఆహార గొలుసులోని జీవుల సంఖ్యను పిరమిడ్ ఆకారంలో చూపే రేఖాచిత్రం. ఇది ఆహార గొలుసులోని ఒక్కొక్క పోషక స్థాయిలో గల జీవుల సంఖ్యను తెలుపుతుంది.

AP 10th Class Biology Notes 9th Lesson మన పర్యావరణం – మన బాధ్యత

→ జీవద్రవ్యరాశి పిరమిడ్ : ఆహారపు గొలుసులోని జీవుల ద్రవ్యరాశి వీరమిడ్ ఆకారం చూపే రేఖా చిత్రం. ఇది ఆహారపు గొలుసులో, ఆహార లభ్యతను, శక్తి మూలాధారాలను తెలియజేస్తుంది.

→ క్రిమిసంహారకాలు : కీటకాలను, సూక్ష్మజీవులను చంపటానికి పంట పొలాలలో వాడే రసాయన పదార్థాలు.

→ జైవిక వ్యవస్థాపనం : కలుషితాలు ఆహార గొలుసులోకి ప్రవేశించే ప్రక్రియ.

→ జైవిక వృద్ధీకరణం : ఆహార గొలుసులో కలుషితాలు, సాంద్రీకృతమయ్యే విధానం.

→ పర్యావరణ నైతికత : పర్యావరణ పరిరక్షణను బాధ్యతగా భావించటం.

AP 10th Class Biology Notes 9th Lesson మన పర్యావరణం – మన బాధ్యత 1

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

Andhra Pradesh AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం Textbook Exercise Questions and Answers.

AP State Syllabus 4th Class Maths Solutions Chapter 5 గుణకారం

Textbook Page No. 58

I. నిఖిల, వాళ్ళ కుటుంబ సభ్యులతో ఎగ్జిబిషన్‌కు వెళ్ళింది. వాళ్ళలో ఇద్దరు పిల్లలు, ముగ్గురు పెద్దవాళ్ళు ఉ న్నారు. ప్రదర్శనశాలకు ప్రవేశ రుసుము (ఎంట్రన్సు టికెట్) పెద్దలకు ₹120,
పిల్లలకు ₹65 అని రాసి ఉ ంది. నిఖిళ వాళ్ళ నాన్న టికెట్ కౌంటర్‌లో ₹ 500 ఇచ్చి టికెట్లు కొన్నాడు. అయితే టికెట్లకు అతను ఎంత చెల్లించాడో నువ్వు చెప్పగలవా?
రజని ఈ విధంగా చేసింది.”
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 1

Textbook Page No. 59

II. ఒకవేళ మీ కుటుబం నుంచి ముగ్గురు పిల్లలు, నలుగురు పెద్దలు ఎగ్జిబిషన్‌కు వెళితే వారికి ప్రవేశరుసుము ఎంత చెల్లించాలి ?
పిల్లలకు ఒక్కొక్కరికి ప్రవేశ రుసుము = ____________
జవాబు: ₹ 65
ఎగ్జిబిషన్‌కు వెళ్ళిన పిల్లల సంఖ్య = ____________
జవాబు: 3
మొత్తం పిల్లలకు చెల్లించిన ప్రవేశ రుసుము = __________
జవాబు: = 3 × 65 = 185
పెద్దలకు ఒక్కొక్కరికి ప్రవేశరుసుము= _________
జవాబు: ₹120
ఎగ్జిబిషన్‌కు వెళ్ళిన పెద్దల సంఖ్య = _________
జవాబు: 4
మొత్తం పెద్దలకు చెల్లించాల్సిన ప్రవేశ రుసుము = __________
జవాబు: 4 × 120 = ₹ 480
మొత్తం పిల్లలకు, పెద్దలకు చెల్లించిన ప్రవేశ రుసుము = __________
జవాబు: = 185+ 480 = ₹665

ఇవి చేయండి.

1. కింది గుణకార వాక్యంలో గుణకం, గుణ్యం మరియు లబ్ధంలను రాయండి.
124 × 2 = 248
జవాబు:
గుణకం = 124
గుణ్యం = 2
లబ్ధం = 248

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

2. కింది లబ్లాలను కనుగొనండి.
అ) 234 × 2 = _____
జవాబు: 486
ఆ) 232 × 3 = _____
జవాబు: 696
ఇ) 212 × 4 = _____
జవాబు: 848
ఈ) 440 × 2 = _____
జవాబు: 880

పరిశీలించండి

కింది గుణకార పట్టికలు పరిశీలించండి. . ఖాళీలు పూరించండి. నీవేమి గమనించావు ?

1) 1 × 200 = 200
2) 2 × 200 = 400
3) 3 × 200 = 600
4) 4 × 200 = ______
జవాబు: 800
5) 5 × 200 = ______
జవాబు: 1000
6) 6 × 200 = ______
జవాబు: 1200
7) 7 × 200 = ______
జవాబు: 1400
8) 8 × 200 = ______
జవాబు: 1600
9) 9 × 200 = ______
జవాబు: 1800
10) 10 × 200 = ______
జవాబు: 2000

1) 1 × 300 = 300
2) 2 × 300 = ______
జవాబు: 600
3) 3 × 300 = _____
జవాబు: 900
4) 4 × 300 = _____
జవాబు: 1200
5) 5 × 300 = _____
జవాబు: 1500
6) 6 × 300 = ____
జవాబు: 1800
7) 7 × 300 = ____
జవాబు: 2100
8) 8 × 300 = ____
జవాబు: 2400
9) 9 × 300 = ____
జవాబు: 2700
10) 10 × 300 = ____
జవాబు: 3000

1) 1 × 400 = 400
2) 2 × 400 = _____
జవాబు: 800
3) 3 × 400 = ____
జవాబు: 1200
4) 4 × 400 = ____
జవాబు: 1600
5) 5 × 400 = ____
జవాబు: 2000
6) 6 × 400 = ____
జవాబు: 2400
7) 7 × 400 = _____
జవాబు: 2800
8) 8 × 400 = ____
జవాబు: 3200
9) 9 × 400 = ____
జవాబు: 3600
10) 10 × 400 = ____
జవాబు:
4000

Textbook Page No. 60

ఇవి చేయండి

కింది వాటికి లబ్దాలు రాయండి.

1) 11 × 200 = ____
జవాబు: 2200
2) 13 × 200 = ____
జవాబు: 2600
3) 12 × 300 = ____
జవాబు: 3600
4) 14 × 300 = ____
జవాబు: 4200
5) 12 × 400 = _____
జవాబు: 4800
6) 14 × 400 = _____
జవాబు: 5600
7) 4 × 500 = ____
జవాబు: 2000
8) 6 × 500 = ____
జవాబు: 3000

200 × 11 = ____
జవాబు: 2200
200 × 13 = ____
జవాబు: 2600
300 × 12 = ____
జవాబు: 3600
300 × 14 = ____
జవాబు: 4200
400 × 12 = ____
జవాబు: 4800
400 × 14 = ____
జవాబు: 5600
500 × 4 = ____
జవాబు: 2000
500 × 6 = ____
జవాబు: 3000

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

Textbook Page No. 62

ఇవి చేయండి

1. పై పద్దతిలో గుణకారాలు చేయండి ?

అ) 164 × 2
జవాబు:
ఇచ్చినది = 164 × 2
పద్ధతి-I:
164 × 2 = (100 + 60 + 4) × 2
= 100 × 2 + 60 × 2 + 4 × 2
= 200 + 120 +8
= 328

పద్ధతి – II:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 2

పద్ధతి- III :
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 3
మూడు పద్ధతులలో గుణకారము ఒక్కటే.

ఆ) 246 × 3
జవాబు:
ఇచ్చినది = 246 × 3
పద్ధతి – I:
246 × 3 = (200 + 40 + 6) × 3
= (200 × 3 + 40 × 3 + 6 × 3)
= 600 + 120 + 8
= 600 + 138
= 738

పద్దతి – II:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 4

పద్ధతి – III :
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 5
మూడు పద్ధతులలో గుణకారము ఒక్కటే.

ఇ) 209 × 4
జవాబు:
ఇచ్చినది =209 × 4
పద్దతి – I:
209 × 4 = (200 + 0 + 9) × 4
= (200 × 4 + 0 × 4 + 9 × 4)
= 800 + 00 + 36
= 836
పద్ధతి-II:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 6
పద్ధతి – III :
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 7
మూడు పద్ధతులలో గుణకారము ఒక్కటే.

2. కింది లబ్దాలు పరిశీలించి అనసరమైన చోట పరిచేయండి.

ఆ) 264 × 2
జవాబు:
ఇచ్చినది 264 × 2 = 4,128. ఇది తప్పు.
ఖచ్చితమైన గుణకారము = 264 × 2 = 528

ఆ) 342 × 3
జవాబు:
ఇచ్చినది 342 × 3 = 1026 ఇది నిజం.

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

ఇ) 253 × 4
జవాబు:
ఇచ్చినది 253 × 4 = 82012 ఇది తప్పు.
ఖచ్చితమైన గుణకారము
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 8

ప్రయత్నించండి

ప్రశ్న 1.
చమ్మచింత పాఠశాలలో 126 మంది పిల్లలున్నారు. ఉపాధ్యాయుడు ప్రతి పిల్లవానికి 4 మొక్కలు చొప్పున ఇచ్చి వాటిని గ్రామంలో నాటమని చెప్పారు. అయితే వారు ఎన్ని మొక్కలు నాటారు?
జవాబు:
పాఠశాలలో విద్యార్థుల సంఖ్య = 126
ప్రతి విద్యార్థిచే నాటబడిన మొక్కలు = 4
మొత్తం నాటబడిన మొక్కలు = 126 × 4
= 504

ప్రశ్న 2.
ఒక బుట్టులో 164 మామిడిపండ్లు ఉన్నాయి. 5 బుట్టలలో ఎన్ని మామిడి పండ్లు ఉంటాయి?
జవాబు:
బుట్టలో ఉన్న మామిడి పండ్ల సంఖ్య= 164
మొత్తం బుట్టల సంఖ్య = 5
5 బుట్టలలో గల మామిడి పండ్ల సంఖ్య:
= 164 × 5
= 820 మామిడి పండ్లు

ప్రశ్న 3.
రామయ్య’ కూలి పనికి వెళ్తాడు. అతను రోజుకు ₹425 సంపాదిస్తే, 2 రోజుల్లో ఎంత సంపాదిస్తాడు?
జవాబు:
ప్రతి రోజు వేతనము = ₹425
పనిచేయు రోజులు = 2
2 రోజులకు అయిన వేతనము=2 × 425
= ₹850

Textbook Page No. 63

ఇవి చేయండి

ఇచ్చిన లెక్కలను పై పద్ధతిలో చేయండి.

అ) 114 × 3 = _____
జవాబు:
114 × 3
= (1 వంద + 1 పది + 4 ఒకట్లు) × 3
= 3 వందలు + 3 పదులు + 2 ఒకట్లు
= 3 వందలు + (3 పదులు + 1 పది) + 2 ఒకట్లు
= 300 + 40 + 2

ఆ) 314 × 4 = ____
జవాబు:
314 × 4
= (3 వందలు + 1 పది + 4 ఒకట్లు) × 4
= 12 వందలు + 4 పదులు + + 16 ఒకట్లు
= 12 వందలు + (4 పదులు + 1 పది) + 6 ఒకట్లు
= 1200 + 40 + 10 + 6
= 1200 + 50 + 6
= 1256

ఇ) 213 × 5 = ____
జవాబు:
213 × 5
= (2 వందలు + 1 పది + 3 ఒకట్లు) × 5
= 10 వందలు + 5 పదులు + 15 ఒకట్లు
= 10 వందలు + 5 పదులు + 1 పది + 5 ఒకట్లు
= 10 వందలు + 6 పదులు + 5 ఒకట్లు
= 1000 + 60 + 5
= 1065

ఈ) 134 × 6 = ____
జవాబు:
134 × 6
= (1 వంద + 3 పదులు + 4ఒకట్లు) × 6
= 6 వందలు + 18 పదులు + 24 ఒకట్లు
= 6 వందలు + 10 పదులు + 8 పదులు + 2 పదులు + 4 ఒకట్లు
= 600 + 100 + 80 + 20 + 4
= 700 + 100 + 4
= 804

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

ఉ) 243 × 5 = ____
జవాబు:
243 × 5
= (2 వందలు + 4 పదులు + 3 ఒకట్లు) × 5
= 10 వందలు + 20 పదులు + 15 ఒకట్లు
= 1000 + 20 పదులు + 1 పది + 5 ఒకట్లు
= 1000 + 210 + 5
= 1215

ఊ) 126 × 7 = ____
జవాబు:
126 × 7
= 1 వంద + 2 పదులు + 6 ఒకట్లు) × 7
= 7 వందలు + 14 పదులు + 42 ఒకట్లు
= 700 + 140 + 40 + 2
= 882

Textbook Page No. 65

ఇవి చేయండి

గుణకారం చేయండి

అ) 342 × 15
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 9

ఆ) 423 × 21 = ____
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 10

ఇ) 233 × 26 = ____
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 11

ప్రయత్నించండి.

ప్రశ్న 1.
ఒక వరుసకు 65 చొప్పున, 124 వరుసల్లో ఎన్ని చెట్లు ఉంటాయి ?
జవాబు:
మొత్తం వరుసల సంఖ్య = 124
ఒక వరుసకు ఉన్న చెట్లు = 65
తోటలో ఉన్న మొత్తం చెట్లు
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 12

ప్రశ్న 2.
ఒక డైరీ షాపు యజమాని 426 పాల ప్యాకెట్లు అమ్మాడు. ఒక ప్యాకెట్ ₹ 25 అయితే పాల ప్యాకెట్లు అమ్మడం ద్వారా ఎంత సొమ్ము సంపాదించాడు?
జవాబు:
అమ్మిన పాల ప్యాకెట్ల సంఖ్య = 496
ఒక ప్యాకెట్టు ఖరీదు = 25
పాల ప్యాకెట్టుల మొత్తం సొమ్ము
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 13

Textbook Page No. 66

అభ్యాసం -5.1

1. గుణించండి.

అ) 348 × 37
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 14

ఆ) 456 × 48
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 15

ఇ) 654 × 55
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 16

ఈ) 708 x64
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 17

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

ప్రశ్న 2.
ఒక కుర్చీ ధర ₹375.18 కుర్చీల ధర ఎంత?
జవాబు:
కుర్చీ ధర = ₹375
18 కుర్చీల ధర =
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 18
మొత్తం ధర = ₹6750

ప్రశ్న 3.
రాజు ఒక రోజుకు 157 వార్తాపత్రికలు ఇళ్ళకు వేస్తాడు. 31 రోజులకు ఎన్ని వార్తాపత్రికలు వేస్తాడు?
జవాబు:
రోజుకు ఇళ్ళకు వేసే వార్తాపత్రికల సంఖ్య = 157
రోజుల సంఖ్య = 31
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 19
∴ మొత్తం 31 రోజులకు వేసిన వార్తాపత్రికలు = 4857

ప్రశ్న 4.
42 మంది పిల్లలు వినోద యాత్రకు వెళ్ళడానికి ఒక్కొక్కరు ₹ 168 చొప్పున పోగుచేశారు. అయితే వారు పోగుచేసిన మొత్తం సొమ్ము ఎంత ?
జవాబు:
తరగతిలోని బాలుర సంఖ్య = 42
ఒక్కొక్కరు చొప్పున పోగుచేసిన సొమ్ము= ₹168
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 20
∴ మొత్తం పోగుచేసిన సొమ్మ = ₹ 7056

ప్రశ్న 5.
ఒక ట్రేమామిడి పండ్లు ₹285 చొప్పున రాజు 65 ట్రేల మామిడి పండ్లు కొన్నాడు. అయితే రాజు చెల్లించాల్సిన సొమ్ము ఎంత ?
జవాబు:
కొన్న ట్రేల సంఖ్య = ₹65
ఒక ట్రే మామిడి పండు ధర = ₹285
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 21
మొత్తం చెల్లించాల్సిన సొమ్ము ₹ 16525

ప్రశ్న 6.
ఒక ప్యాకెట్ లో 576 గుండీలు (చొక్కా బొత్తాలు) ఉన్నాయి. అలాంటి 82 ప్యాకెట్లలో ఎన్ని బొత్తాలు ఉంటాయి ?
జవాబు:
ప్యాకెట్లో ఉన్న గుండీల సంఖ్య = 576
ప్యాకెట్ల సంఖ్య = 82
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 22
మొత్తం ప్యాకెట్లలో ఉన్న గుండీల సంఖ్య = 47232

Textbook Page No. 70

రాయండి.

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 23
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 24

Textbook Page No. 70

అభ్యాసం -5.2

1. కింది సంఖ్యల మొదటి 5 గుణిజాలు రాయండి.

అ) 3
జవాబు:
3 × 1 = 3
3 × 2 = 6
3 × 3 =9
3 × 4 = 12
3 × 5 = 15

ఆ) 7
జవాబు:
7 × 1 = 7
7 × 2 = 14
7 × 3 = 21
7 × 4 = 28
7 × 5 = 35

ఇ) 8
జవాబు:
8 × 1 = 8
8 × 2 = 16
8 × 3 = 24
8 × 4 = 32
8 × 5 = 40

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

ప్రశ్న 2.
100 లోపు 8 గుణిజాలు రాయండి.
జవాబు:
100 లోపు 8 గుణిజాలు
8, 16, 24, 32, 40, 48, 56, 64, 72, 80, 88, 96.

3. “కింది వాక్యాలు చదివి తప్పు వాక్యానికి ✗ను, ఒప్పు వాక్యానికి ✓ ను ఉంచండి.

అ) 3 యొక్క గుణిజం 12 ()
జవాబు: ✓

ఆ) 8 యొక్క గుణిజం 57 ( )
జవాబు: ✗

ఇ) 5 యొక్క గుణిజం 30 ( )
జవాబు: ✓

ఈ)6 యొక్క గుణిజం 47 ( )
జవాబు: ✗

ఉ) 7 యొక్క గుణిజం 52 ( )
జవాబు: ✗

4. కింది సంఖ్యలో 3 గుణిజాలకు సున్న చుట్టండి.

2, 5, 6, 9, 10, 14, 20, 21, 27, 32, 37, 36, 48
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 25

5. కింది వాటిలో 4 గుణిజాలు కాని వాటికి సున్న చుట్టండి.

2, 4, 8, 11, 20, 21, 27, 28, 30, 32, 37, 40, 45, 57.
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 26

6. కింది వాటిలో 5 గుణిజాలకు సున్న చుట్టండి.

2, 4, 14, 20, 21, 27, 35, 55, 25, 68, 65, 22, 39.
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 27

7. కింది వానిలో 8 గుణిజాలు కానివి ఏవో రాయండి.

20, 24, 45, 32, 35, 26, 90, 8, 7, 10
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం 28

బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు

ప్రశ్న 1.
120 × 65 లో గుణ్యమును గుర్తించుము. ( )
A) 780
B) 65
C) 120
D) ఏదీకాదు
జవాబు:
C) 120

ప్రశ్న 2.
145 × 3లో గుణకమును గుర్తించుము. ( )
A) 3
B) 334
C) 145
D) 435
జవాబు:
A) 3

ప్రశ్న 3.
రెండు సంఖ్యల ఏ క్రమములోనైనా గుణించిన వాటి లబ్ధము ఎల్లప్పుడు . ( )
A) ఋణాత్మకము
B) ధనాత్మకము
C) సమానము
D) ఏదీకాదు
జవాబు:
C) సమానము

ప్రశ్న 4.
16 వందలు + 9 పదులు + 2 ఒకట్లు లబ్దము విలువ దీనికి సమానము ( )
A) 423 × 5
B) 3 × 423
C) 423 × 6
D) 4 × 423
జవాబు:
D) 4 × 423

ప్రశ్న 5.
ఒక చేనేత కార్మికుల కుటుంబం 23 చీరలను నేశారు. వారు బజారులో ఒక్కొక్క చీర ₹385 లకు అమ్మిన చీరలు అమ్మగా వచ్చిన సొమ్ము?
A) 5588
B) 8855
C) 8805
D) 5508
జవాబు:
B) 8855

AP Board 4th Class Maths Solutions 5th Lesson గుణకారం

ప్రశ్న 6.
348 × 37ల లబ్ధము ( )
A) 12826
B) 12876
C) 12726
D) ఏదీకాదు
జవాబు:
B) 12876

ప్రశ్న 7.
253 × 4 = 82012 అని సోహన్ లబ్ధము చేసెను. పోహన్ సాధన పద్ధతి సరియైనదేనా ? ( )
A) అవును
B) కాదు
C) నాకు తెలియదు
D) A మరియు B
జవాబు:
B) కాదు

ప్రశ్న 8.
45, 8 యొక్క గుణకమేనా ? ( )
A) అవును
B) కాదు
C) నాకు తెలియదు
D) A మరియు B
జవాబు:
B) కాదు.

ప్రశ్న 9.
రాజు “13 × 100 = 100 × 13 అని అనెను”. రాజు చెప్పినది సరియైనదేనా ?
A) అవును
B) కాదు
C) నాకు తెలియదు
D) A మరియు B
జవాబు:
A) అవును

ప్రశ్న 10.
100 లోపు 6 యొక్క గుణకాల సంఖ్య
A) 15
B) 16
C) 10
D) 12
జవాబు:
B) 16

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక – తీసివేత

Andhra Pradesh AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక – తీసివేత Textbook Exercise Questions and Answers.

AP State Syllabus 5th Class Maths Solutions Chapter 3 కూడిక – తీసివేత

I. శంకర్ తన రెండు ఎకరాల పొలములో వరిని సాగుచేశాడు. సాగుచేయడానికి అయిన మొత్తం ఖర్చును తెలుసుకోవాలని అనుకున్నాడు. 5వ తరగతి చదువుతున్న తన కూతురుని ఖర్చు వివరాలు రాయమన్నాడు. ఆమె వివరాలను ఈ కింది విధంగా రాసింది.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 1

జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 2

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

కింది ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయండి.

ప్రశ్న 1.
విత్తనాలు చల్లడానికి, పొలాన్ని తయారు చేయడానికి శంకర్ ఎంత పెట్టుబడి పెట్టాడు ?
జవాబు.
విత్తనాలు చల్లుటకు అయిన పెట్టుబడి = 4507
పొలం తయారీకి అయిన పెట్టుబడి = 2545

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 3

మొత్తం పెట్టుబడి = ₹ 7052

ప్రశ్న 2.
నూర్పిళ్ళకు మరియు కుప్పలు వేయడానికి అతను ఎంత పెట్టుబడి పెట్టాడు ?
జవాబు.
నూర్పిళ్ళకు అయిన పెట్టుబడి = 4125
కుప్పలు వేయుటకు అయిన పెట్టుబడి = 4675

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 4

మొత్తం పెట్టుబడి = ₹ 8800

ప్రశ్న 3.
విత్తనాలు చల్లడానికి, కలుపు తీయడానికి అతను ఎంత పెట్టుబడి పెట్టాడు?
జవాబు.
విత్తనాలు చల్లుటకు అయిన పెట్టుబడి = ₹ 4507
కలుపు తీయడానికి అయిన పెట్టుబడి = ₹ 1235

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 5

మొత్తం పెట్టుబడి = ₹ 5742

ప్రశ్న 4.
1 ఎకరం పొలం వ్యవసాయానికి మొత్తం ఎంత ఖర్చు అయింది ?
జవాబు.
1 ఎకరం పొలం వ్యవసాయానికి అయిన మొత్తం ఖర్చు = ₹ 21,787.

ప్రశ్న 5.
2 ఎకరాల పొలం వ్యవసాయానికి మొత్తం ఎంత ఖర్చు అయింది ?
జవాబు.
2 ఎకరాలు పొలం వ్యవసాయానికి అయిన మొత్తం ఖర్చు = ₹ 43,574.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ఇవి చేయండి: (TextBook Page No.67)

I. కింది కూడికలు చేయండి.

అ) 20762 + 12225
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 6

ఆ) 826532 + 153264
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 7

ఇ) 286952 + 394256
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 8

II. కింది సంఖ్యలను నిలువు వరుసలలో కూడండి.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 9

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

II. మోహన్ ఒక భోజన హోటల్ యజమాని. అతను జనవరి 2020లో ₹ 31,787 పెట్టుబడి పెట్టి, ₹ 53,574 సంపాదించాడు. అయితే ఆ నెలలో అతనికి ఎంత లాభం వచ్చింది ?
జవాబు.
మోహన్ జనవరిలో సంపాదించింది .
జనవరి : ₹ 53,574
అతను ఖర్చు చేసినది ₹ 31,787

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 10

అతనికి వచ్చిన ₹ 21,787 లాభం.

ఇవి చేయండి: (TextBook Page No.69)

ప్రశ్న 1.
అ. 860438 – 764859 =
జవాబు.
95,579

ఆ. 56080 – 4398 =
జవాబు.
51,682

ఇ. 600005 – 65095 =
జవాబు.
5,34,910

ఈ. 880056 – 45396 =
జవాబు.
8,34,660

ఉ. 700000 – 75897 =
జవాబు.
6,24,103

ఊ.906004 – 473894 =
జవాబు.
4,32,110

ఋ. 435217 – 383450 =
జవాబు.
51,767

ౠ. 980000 – 573429 =
జవాబు.
4,06,571

ఎ. 650701 – 404107 =
జవాబు.
2,46,594.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ప్రశ్న 2.
అ) 647836 నుండి 76384 ను తీసివేయండి.
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 11

ఆ) 783409 నుండి 8437 ను తీసివేయండి.
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 12

ఇ) 764986 నుండి 386472 ను తీసివేయండి. ..
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 13

ఈ) 705645 నుండి 432010.ను తీసివేయండి.
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 14

ఉ) 900000 నుండి 607080ను తీసివేయండి.
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 15

ఊ) 400000 నుండి 201781ను తీసివేయండి.
జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 16

ప్రశ్న 3.
అ. 503267 ను పొందడానికి 153672 కు ఎంత కలపాలి ?
జవాబు.
503267 కు 153672 ల భేదము 349,595
∴ 153672 కు3,49,595 ను కలిపిన 503267 పొందవచ్చును.

ఆ. 999999 ను పొందడానికి 603257 కు ఎంత కలపాలి ?
జవాబు.
999999 కు 603257 ల భేదము 396,742
∴ 603257 కు 3,96,742 ను కలిపిన 999999 పొందవచ్చును.

ఇ. 425067 కంటే 20325 ఎంత తక్కువ ?
జవాబు.
425067 కు 20325 ల భేదము 404,742
∴ 4,04,742 కంటే 20325 సంఖ్య 425067 తక్కువ.

ఈ. 673267 నుండి ఎంత తీసివేసిన 59325 వస్తుంది?
జవాబు. 673267 కు 59325 ల భేదము 6,13,942
∴ 673267 నుండి 6,13,942 తీసివేసిన 59325 వచ్చును. బట్టల దుకాణం.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

బట్టల దుకాణం: (TextBook Page No.71)

వనజ కుటుంబం తన కుమార్తె వివాహం నిమిత్తం బట్టలు కొనడానికి నిర్ణయించుకున్నారు. వారు ఆప్కో షోరూంలో కొన్ని బట్టలు కొన్నారు. బట్టల ఖరీదు వివరములు ఈ కింది విధంగా ఉన్నాయి.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 17

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 18

ప్రశ్న 1.
డోర్ కర్టెన్స్ కంటే పట్టుచీరలకు ఎంత ఎక్కువ ఖర్చు చేశారు ?
జవాబు.
డోర్ కర్టెన్ కు అయిన ఖర్చు = 9899
పట్టు చీరలకు అయిన ఖర్చు = 8438
వీటి భేదము = 1,461

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 19

డోర్ కర్టెన్స్ కంటే పట్టు చీరలకు ₹ 1,461 ఎక్కువ ఖర్చు చేశారు.

ప్రశ్న 2.
కాటన్ చీరల కంటే దుప్పట్లకి ఎంత తక్కువ ఖర్చు చేశారు ?
జవాబు.
కాటన్ చీరలకు అయిన ఖర్చు = 6940
దుప్పట్లుకి అయిన ఖర్చు = 5900 వీటి భేదము = 1040

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 20

కాటన్ చీరల కంటే దుప్పట్లకు ₹ 1,040 తక్కువ ఖర్చు చేశారు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ప్రశ్న 3.
పట్టు చీరలకు మరియు పట్టు పంచెలకు కలిపి ఎంత ఖర్చు చేశారు ?
జవాబు.
పట్టు చీరలకు అయిన ఖర్చు = 9899
పట్టు పంచెలకు అయిన ఖర్చు = 2785
వీటి మొత్తము = 12,684

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 21

ప్రశ్న 4.
డోర్ కర్టెన్లు, దుప్పట్లు మరియు తువాళ్ళకి వనజ కుటుంబం ఎంత ఖర్చు చేశారు?
జవాబు.
డోర్ కర్టెన్లకు అయిన ఖర్చు = 8438
దుప్పట్లకు అయిన ఖర్చు = 5900
తువాళ్ళకి అయిన ఖర్పు = 2350

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 22

వీటన్నింటికి అయిన మొత్తం ఖర్చు = 16,688

ప్రశ్న 5.
వనజ కుటుంబం షాపింగ్ కి ఎంత ఖర్చు చేశారు?
జవాబు.
వనజ కుటుంబం షాపింగ్ కి ఖర్చు చేసినది = 9899 + 6940 + 2785 + 8438 + 5900 + 2350 = ₹ 36,312.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

అభ్యాసం 1:

ప్రశ్న 1.
కింది లెక్కలు చేయండి.

అ. 4986 + 3430 – 5467 =
జవాబు.
2949

ఆ. 78645 – 36789 + 23576 =
జవాబు.
65,432

ఇ. 40376 – 20568 – 76485 + 87364 =
జవాబు.
30,687

ఈ. 643857 + 467896 – 445386 =
జవాబు.
666,367

ప్రశ్న 2.
కింది ఖాళీలను పూరించండి.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 23

జవాబు.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 24

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ప్రశ్న 3.
ఒక వ్యక్తి నెలకు ₹ 37,645 మరియు అతని భార్య ₹ 25,367 సంపాదిస్తారు. వారు నెలకు ₹ 38,600 ఖర్చు చేసిన వారు పొదుపు చేసిన సొమ్ము ఎంత?
జవాబు.
నెలకు వ్యక్తి సంపాదన = ₹ 37645
నెలకు భార్య సంపాదన = ₹ 25367
మొత్తం సంపాదన = ₹ 63012
నెలకు ఖర్చు చేసిన సొమ్ము = ₹ 38600

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 25

పొదుపు చేసిన సొమ్ము = ₹ 24412

ప్రశ్న 4.
శివ వద్ద ₹ 52,490 ఉన్నాయి. అతను ఒక ఆవును ₹ 15,870కు ఒక గేదెను ₹ 25,785కు కొన్నాడు. ఇపుడు అతని వద్ద ఇంకా ఎంత సొమ్ము మిగిలి ఉంది ?
జవాబు.
ఆవును కొన్నవెల = ₹ 15,870
గేదెను కొన్న వెల = ₹ 25,785
మొత్తం కొన్నవెల = ₹ 41,655

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 26

శివ వద్ద ఉన్న సొమ్ము = ₹ 52,490
మిగిలిన సొమ్ము = ₹ 52,490 – 41,655 = ₹ 10,845.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ప్రశ్న 5.
ఒక పాల కేంద్రం ప్రతిరోజు 25,545 లీటర్ల పాలను సరఫరా చేస్తుంది. ఇది వివిధ పాల డిపోలకు 15,625 లీటర్ల పాలను సరఫరా చేసి, మిగిలిన పాలను మార్కెట్ కు పంపుతుంది. అయితే ఎన్ని లీటర్ల పాలను మార్కెట్ కు పంపుతుంది ?
జవాబు.
ప్రతి రోజు ఉత్పత్తి అగు పాలు = 25,545
పాలడిపోలకు సరఫరా చేయు పాలు = 15,625
మార్కెట్టుకు సరఫరా చేయు పాలు = 9,920

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 27

ఇవి చేయండి: (TextBook Page No.78)

ప్రశ్న 1.
కూడిక ధర్మాలను ఉపయోగించి క్రింది ఖాళీలను పూరించండి.

1. 35 + 67 = 67 + ___
జవాబు.
35

2. 378 + 894 = ___
జవాబు.
894 + 378

3. 889 + 0 = ___ + ___
జవాబు.
0 + 889

4. 0 + ___ = 6592 + ___
జవాబు.
6592, 0

5. 7634 + 3210 = ___ + 7634
జవాబు.
3210

6. 9345 + 4537 = 4537 + 9345
జవాబు.
4537, 9345.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

అభ్యాసం 2:

సమస్యలు సాధించండి.

ప్రశ్న 1.
ఒక పురుగు మందులు పిచికారి చేసే యంత్రం ఖరీదు ₹ 4500 ప్రభుత్వం దీనిపై ₹ 2900 సబ్సిడి ఇస్తుంది. అయితే రైతు దానిని కొనడానికి ఇంకా ఎంత చెల్లించవలసి వస్తుంది ?
జవాబు.
పురుగు మందు పిచికారీ యంత్రం ఖరీదు = ₹ 4500
సబ్సిడీ ధర = ₹ 2900
రైతు చెల్లించే సొమ్ము = ₹ 1600

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 28

ప్రశ్న 2.
5 అంకెల పెద్ద సంఖ్యకు, 6 అంకెల చిన్నసంఖ్యకు గల తేడా ఎంత ?
జవాబు.
6 అంకెల చిన్న సంఖ్య = ₹ 100,000
5 అంకెల పెద్ద సంఖ్య = ₹ 99,999
భేదం = ₹ 1

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 29

ప్రశ్న 3.
గోకుల్ సంవత్సరానికి ₹ 4,75,000 సంపాదిస్తాడు. అతని ఖర్చు ₹ 3,85,600. అయితే అతను చేసే పొదుపు ఎంత ?
జవాబు.
గోకుల్ సంవత్సర ఆదాయం = ₹ 4,75,000
గోకుల్ సంవత్సర ఖర్చు = ₹ 3,85,600

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 30

గోకుల్ సంవత్సర పొదుపు = ₹ 89,400.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ప్రశ్న 4.
ఒక పట్టణంలో 3,25,208 మంది పురుషులు, 3,18,405 మంది స్త్రీలు, 2,98,405 మంది పిల్లలు ఉన్నారు. అయితే ఆ పట్టణ జనాభా ఎంత ?
జవాబు.
పట్టణంలోని పురుషుల సంఖ్య= ₹ 3,25,208
పట్టణంలోని స్త్రీల సంఖ్య = ₹ 3,18406
పట్టణంలోని పిల్లల సంఖ్య = ₹ 2,98,403

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 31

పట్టణం జనాభా = ₹ 9,42,018

ప్రశ్న 5.
ఒక జిల్లా పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులు అయిన వారు 36,405 అదే పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులు కానివారు 4,305 మంది. అయితే మొత్తం. పరీక్షకు ఎంతమంది హాజరయ్యారు?
జవాబు.
పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్థుల సంఖ్య = 36,405
పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులు కాని విద్యార్థుల = 4,305

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 32

పరీక్షకు హాజరైన వారు = 40,710

ప్రశ్న 6.
2018లో పద్మజ ఆదాయం ₹ 5,35,256 తరువాత సంవత్సరంలో ఆమె ఆదాయం ₹ 78,500 పెరుగుతుంది. అయితే 2019లో ఆమె ఆదాయం ఎంత ? ఈ రెండు సంవత్సరాలలో ఆమె సంపాదించిన మొత్తం ఆదాయం ఎంత?
జవాబు.
2018 లో ‘పద్మజ ఆదాయం = ₹ 5,35,256
2019 లో ఆమె పెరిగిన ఆదాయం = ₹ 78,500
= ₹ 5,35,256 + ₹ 78,500 = ₹ 6,13,750
రెండు సంవత్సరాలలో పద్మజ ఆదాయం మొత్తం = ₹ 5,35,256 – ₹ 6,13,750
= ₹ 11,49,006

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 33

సమాధానాన్ని అంచనావేసి దగ్గరి సంఖ్యకు సవరించండి. ఇచ్చిన సమస్యలో సందర్భాన్ని బట్టి కూడిక లేక తీసివేత చేయండి.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ప్రశ్న 1.
రఘు రైతు బజారుకు వెళ్ళి ₹ 158 తో కూరగాయలు కొన్నాడు. ₹143 తో సరుకులు కొన్నాడు. అయితే అతను చేసిన ఖర్చు సుమారుగా ?
a) ₹ 200
b) ₹ 300
c) ₹ 400
d) ₹ 500
జవాబు.
b) ₹ 300

ప్రశ్న 2.
రాజు ₹ 7890 తో ఒక చరవాణిని ₹ 3295 తో ఒక కుర్చీని కొన్నాడు. అయితే కుర్చీ కన్నా చరవాణికి అతను ఎంత ఎక్కువ ఖర్చు చేసాడు? –
a) ₹ 4000
b) ₹ 3000
c) ₹ 1000
d) ₹ 5000
జవాబు.
a) ₹ 4000

ప్రశ్న 3.
హసీనా ₹ 5345 కు ఒక చీరను, ₹ 2050 ఒక చొక్కాను కొన్నది. అయితే ఆమె షాపు యజమానికి సుమారుగా ‘ఎంత చెల్లించాలి ?
a) ₹ 5000
b) ₹ 4000
c) ₹ 7000
d) ₹ 2000
జవాబు.
b) ₹ 4000

ప్రశ్న 4.
బన్ని ఒక వీడియో గేమ్ లో 6,776 పాయింట్లను, బాబా 2,373 పాయింట్లను పొందారు. అయితే వీరు పొందిన పాయింట్ల తేడా సుమారుగా ?
a) 5000
b) 8000
c) 7000
d) 6000
జవాబు.
a) 5000

ప్రశ్న 5.
లక్ష్మి 257 పేజీలు గల ఒక పుస్తకాన్ని చదువుతోంది. ఆమె 163 పేజీలు చదివిన, ఇంకనూ ఎన్ని పేజీలు సుమారుగా చదవవలసి ఉంది ?
a) 600
b) 900
c) 100
d) 70
జవాబు.
c) 100

III. ఒక చేనేత కార్మికుడు తన మగ్గంపై చీరలు నేసి, మార్కెట్లో అమ్ముతూ ఉంటాడు. అతను టోకు వ్యాపారి వద్ద కాటన్, దారం, సిల్క్ దారం, జెరి సిల్క్, మొదలైనవి కొంటూ ఉంటాడు. అతడు వాటిని లాభానికి అమ్ముతాడు. కొన్నిసార్లు నష్టానికి కూడా అమ్ముతాడు. వినియోగదారుని కోరిక పై అతడు ఖరీదైన చీరలు నేసి ఇస్తూ ఉంటాడు. అతడు ఒక కాటన్ చీరను రెండు రోజుల్లోనూ, పట్టుచీరను నాలుగైదు రోజుల్లోనూ నేయగలడు. అతను నేసిన చీరల ధరల పట్టికను పరిశీలిద్దాం .

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 34

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత 35

ప్రశ్న 1.
చేనేత కార్మికుడు కాటన్ చీరను 1100కు అమ్మిన, అతనికి లాభమా ? నష్టమా ?
జవాబు.
అమ్మిన వెల > కొన్నవెల
కనుక లాభము వచ్చును.

ప్రశ్న 2.
చేనేత కార్మికుడు సరిగా లేని కాటన్ చీరలను ₹ 400 లకు అమ్మిన, అతనికి లాభమా ? నష్టమా?
జవాబు.
అమ్మిన వెల < కొన్నవెల
కనుక నష్టము వచ్చును.

ప్రశ్న 3.
చేనేత కార్మికుడు పట్టు చీరను ₹ 6000 అమ్మిన, అతనికి లాభమా ? నష్టమా ?
జవాబు.
అమ్మిన వెల > కొన్నవెల
కనుక లాభము వచ్చును.

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

అభ్యాసం 3:

కింది సమస్యలలో లాభ, నష్టాలను కనుగొనుము.

ప్రశ్న 1.
బియ్యం బస్తా కొన్నధర= ₹ 750 ; అమ్మిన ధర = ₹ 900
జవాబు.
బియ్యం బస్తా కొన్న ధర = ₹ 750
బియ్యం బస్తా అమ్మిన ధర = ₹ 900
అ.వె > కొ.వె. కనుక లాభము వచ్చును.
∴ లాభం = అమ్మిన వెల – కొన్నవెల
= 900 – 750 = ₹ 150

ప్రశ్న 2.
ఒక దుప్పటి కొన్నధర = ₹ 635 ; అమ్మిన ధర = ₹ 815
జవాబు.
దుప్పటి కొన్న ధర = ₹ 635
దుప్పటి అమ్మిన ధర = ₹ 815
అమ్మిన వెల > కొన్నవెల కనుక లాభము వచ్చును.
∴ లాభం = అమ్మిన వెల – కొన్నవెల
= 815 – 635 = ₹ 180

ప్రశ్న 3.
ఒక గొడుగు కొన్నధర = ₹ 105 ; అమ్మిన ధర = ₹ 90
జవాబు.
గొడుగు కొన్న ధర = ₹ 105
గొడుగు అమ్మిన ధర = ₹ 90
అ.వె < కొ.వే కనుక నష్టము వచ్చును.
∴ నష్టము = 105 – 90 = ₹ 15

ప్రశ్న 4.
రవి ఒక ఫ్యాన్ను. ₹ 800 కొన్నాడు. దానిని అతను ₹ 250 లాభానికి అమ్మిన అమ్మిన వెల ఎంత ?
జవాబు.
ఫ్యాను కొన్న వెల = ₹ 800
పొందిన లాభము = ₹ 250
ఫ్యాను అమ్మిన వెల = కొ.వె + లాభము
= 800 + 250 = ₹ 1050

AP Board 5th Class Maths Solutions 3rd Lesson కూడిక - తీసివేత

ప్రశ్న 5.
అజయ్ ఒక మోటారు సైకిల్‌ను ₹ 42,500కు కొని అమ్మేశాడు. అతనికి ₹ 1800 నష్టం వచ్చిన అమ్మిన వెల ఎంత ?
జవాబు.
మోటారు సైకిలు కొన్నవెల = ₹ 42,500 .
పొందిన ష్టము = ₹ 1800
మోటారు సైకిలు అమ్మిన వెల = కొ.వె – నష్టం = ₹ 40,700

ప్రశ్న 6.
ఒక దుకాణదారుడు ఒక థర్మోస్ ఫ్లాస్క్ ను ₹ 450 కు కొన్నాడు. అతను ₹ 50. లాభం పొందాలని అనుకున్నాడు. అయితే అతను ‘దానిని ఎంతకు అమ్మాలి ?
జవాబు.
ప్లాస్కు కొన్న వెల = ₹ 450
కావలసిన లాభం = ₹ 50
ప్లాస్కు అమ్మిన వెల = ₹ 500

ప్రశ్న 7.
రేఖ, గీత సినిమాకి వెళ్ళారు. రేఖ రెండు టికెట్లను ₹ 120 లకు కొన్నది. ఒక్కొక్కటి ₹ 30 చొప్పున రెండు పాప్ కార్న్ ను గీత కొన్నది. రేఖ, గీత కంటే ఎంత ఎక్కువ ఖర్చు చేసింది ?
జవాబు.
టిక్కెట్లు కొన్నవెల = ₹ 120
పాప్ కార్న్ కొన్న వెల = ₹ 60
భేదము = ₹ 60
∴ రేఖ, గీత కంటే ₹ 60 ఎక్కువ ఖర్చు చేసింది.

AP 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు

→ చాలా దగ్గర సంబంధం గల జీవులలోనూ వైవిధ్యాలు కనిపిస్తాయి.

→ వైవిధ్యాలు ఒక తరం నుండి మరొక తరానికి ఎలా అందించబడతాయనే సమస్యను గురించి తెలుసుకోవడానికి 1857వ సంవత్సరంలో గ్రెగర్ జాన్ మెండల్ పరిశోధనలు ప్రారంభించాడు.

→ పువ్వుల రంగు, స్థానం, విత్తనాల రంగు, ఫలం ఆకారం, కాండం పొడవు మొదలైన బరానీ మొక్కలను ఏడు ప్రత్యేక లక్షణాల ప్రయోగాల కోసమై మెండల్ ఎన్నుకున్నాడు.

→ బఠానీల మొదటి సంతతి లేదా F1 తరంలోని విత్తనాలు పసుపురంగులో ఉంటాయి.

→ F2 తరంలో 75% పసుపురంగు విత్తనాలలో 25% ఆకుపచ్చనివి. దీనినే దృశ్యరూపం అంటారు. దృశ్యరూప నిష్పత్తి 3 : 1.

→ F2 తరంలో 75% పసుపురంగు విత్తనాలలో 25% శుద్ధజాతికి చెందినవి (YY) కాగా, 50% మొక్కలు పసుపురంగు బహిర్గత లక్షణంగా, ఆకుపచ్చ అంతర్గత లక్షణంగా కలిగి ఉన్నవి. మిగిలిన 25% శుద్ధ ఆకుపచ్చ జాతికి చెందినవి. దీనినే జన్యురూపం అంటారు. జన్యురూప నిష్పత్తి 1 : 2 : 1.

→ బఠానీ మొక్క ప్రతీ ధర్మానికి లేదా లక్షణానికి బాధ్యత వహించే రెండు కారకాలను కలిగి ఉంటుంది. వాటినే “యుగ్మవికల్పకాలు” (Allele) అని అంటారు.

→ ఒక జత లక్షణాలకు కారణమైన కారకాలు ఇతర లక్షణాలపై ఆధారపడకుండా స్వతంత్రంగా సంతతికి అందించబడడాన్ని “స్వతంత్ర వ్యూహన సిద్ధాంతం” అని అంటారు.

AP 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు

→ పసుపు మరియు ఆకుపచ్చ విత్తనాలనిచ్చే మొక్కల మధ్య సంకరీకరణం జరిపితే సంతతి మొత్తం పసుపు విత్తనాలిచ్చేదే అవుతుంది. ఎందుకంటే పసుపురంగు బహిర్గత కారకం కనుక.

→ జనకులు తమ యుగ్మ వికల్పకాలలోని ఏదో ఒక కారకాన్ని యథేచ్ఛగా సంతతికి అందిస్తారు.

→ జనకుల నుండి లక్షణాలు లేదా గుణాలను సంతతి పొందే ప్రక్రియనే ‘అనువంశికత’ (Heredity) అని అంటారు.

→ ప్రతీ మానవ కణంలో 23 జతల క్రోమోజోమ్లుంటాయి. వీటిలో 22 జతలను శారీరక క్రోమోజోమ్ ని, 1 జతను లైంగిక క్రోమోజోమ్ లని అంటారు.

→ ఆర్జిత లక్షణాలు లేదా గుణాలను సంతతి ద్వారా తర్వాతి తరాలకు అందించబడతాయని లామార్క్ ప్రతిపాదించాడు.

→ ప్రతీ జీవజాతి తమ సంఖ్యను వృద్ధి చేసుకోవడం కోసం అధికంగా సంతతిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. వాటిలో మనుగడ కోసం పోరాటం జరిగి, బలమైనవి మాత్రమే గెలుస్తాయి జీవిస్తాయి.

→ సహజాత, సమాన అవయవాలు మరియు పిండాభివృద్ధిలోని వివిధ దశలు పరిణామ సంబంధాలను వివరించడానికి ఋజువులుగా ఉపయోగపడతాయి.

→ విభిన్న జీవుల్లోని కొన్ని లక్షణాలలో పోలికలు ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే అవన్నీ ఒకే పూర్వీకుల నుండి పరిణామక్రమంలో ఏర్పడి ఉండవచ్చు.

→ ప్రాచీన యుగాల్లో నివసించిన జీవులు, వృక్షాలు సహజ ప్రక్రియల కారణంగా పూర్తిగా కుళ్ళిపోకుండా మిగిలిపోయిన వాని ఋజువులనే ‘శిలాజాలు’ అంటారు.

AP 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు

→ శిలాజాల అధ్యయనాన్ని ‘పురాజీవశాస్త్రం’ అంటారు.

→ పురాజీవ శాస్త్రవేత్తలు కార్బన్ డేటింగ్ ప్రక్రియను ఉపయోగించి శిలాజాల వయస్సును నిర్ణయిస్తారు.

→ ఆర్కియోప్టెరిక్స్ సరీసృపాలకు, పక్షులకు సంధాన సేతువు.

→ పరిణామక్రమంలో అవసరం లేని అవయవాలు క్షీణించిపోతాయి. కానీ అలా క్షీణించిపోకుండా నిరుపయోగంగా మిగిలిపోయిన అవయవాలను అవశేష అవయవాలు అంటారు.

→ మానవునిలో 180 అవశేష అవయవాలు ఉన్నాయి. అందుచేత మానవుడిని నడిచే “అవశేష అవయవాల మ్యూజియం” అంటారు.

→ ఆధునిక మానవుడి రూపు సంతరించుకొనే వరకు జరుగుతూ ఉన్న పరిణామ ప్రక్రియను మానవ పరిణామం అంటారు.

→ మానవులందరూ ఆఫ్రికా నుండి వచ్చినవారే. మానవుల అతిపురాతన జీవి హోమోసెపియన్స్ ను ఇక్కడనే కనుగొన్నారు.

→ భూగ్రహంలోని అన్ని జీవజాతుల వలనే మానవులు కూడా జీవపరిణామంలో చిక్కుకున్న వారే. అలాగే సాధ్యమైనంత వరకు ఉత్తమంగా జీవించుటకు ప్రయత్నిస్తున్న వారే.

AP 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు

→ వైవిధ్యాలు : జీవులలో ఉండే భేదాలు.

→ సంతతి : జనకుల నుండి ఏర్పడిన కొత్త జీవులు.

→ లక్షణాలు : ప్రతి జీవి నిర్దిష్ట లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. ఇవి జన్యువులచే నియంత్రించబడతాయి.

→ దృశ్యరూపం : బయటకు కనిపించే లక్షణాల సమూహం.

→ జన్యురూపం : జీవి యొక్క జన్యు స్థితి.

→ విషమయుగ్మజం : వ్యతిరేక లక్షణాలు ఉన్న జన్యువుల జత.

→ సమయుగ్మజం : ఒకే రకమైన జన్యువుల జత.

→ స్వతంత్ర వ్యూహన సిద్ధాంతం : సంయోగబీజాలు ఏర్పడేటప్పుడు, యుగ్మ వికల్పకాలలోని జన్యువులు స్వతంత్రంగా వ్యవహరించి, యథేచ్చగా సంతతికి చేరతాయి.

→ యుగ్మ వికల్పకాలు : ఒక లక్షణానికి కారణమయ్యే జన్యువుల జత.

→ అనువంశికత : జనకుల నుండి లక్షణాలు లేదా గుణాలను సంతతి పొందే ప్రక్రియనే “అనువంశికత” అని అంటారు.

AP 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు

→ శారీరక క్రోమోజోమ్ లు : శారీరక లక్షణాలను నిర్ణయించే జన్యువులు గల క్రోమోజోమ్స్. వీటి సంఖ్య 22 జతలు.

→ లైంగిక క్రోమోజోమ్ లు : జీవి లైంగికతను నిర్ణయించే క్రోమోజోమ్స్, వీటి సంఖ్య ఒక జత.

→ ప్రకృతి వరణం : అనుకూలనాలు కలిగిన జీవులు మాత్రమే ప్రకృతిలో జీవించగలగటం.

→ సహజాత అవయవాలు : ఒకే నిర్మాణం కలిగిన విభిన్న జీవులలోని వేరు వేరు పనులు నిర్వహించే అవయవాలు.

→ పిండాభివృద్ధి నిదర్శనాలు : జీవుల పిండాభివృద్ధిలో అన్నీ ఒకే విధమైన లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి. దీనిని బట్టి జీవులు ఒక పూర్వపు జీవి నుండి పరిణామం చెందాయని చెప్పవచ్చు.

→ మానవ పరిణామం : ఆధునిక మానవుడి రూపు సంతరించుకునే వరకు జరుగుతూ ఉన్న పరిణామ ప్రక్రియ.

AP 10th Class Biology Notes 8th Lesson అనువంశికత – తరతరాలలో వైవిధ్యాలు 1

AP 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం

→ ఆహారం సరిగా జీర్ణమై శోషణ జరిగి శక్తిని విడుదలచేసే ప్రక్రియలకు మనం తీసుకున్న ఆహారం చిన్నచిన్న రేణువుల రూపంలోకి విడగొట్టబడాలి.

→ మానవ జీర్ణవ్యవస్థలో కండర మరియు నాడీవ్యవస్థలు రెండూ పాల్గొంటాయి.

→ జీర్ణవ్యవస్థలోని ప్రత్యేక నాడీవ్యవస్థలో 100 బిలియన్ల నాడీకణాలు ఉంటాయి. ఇవి కండర సంకోచాలు, రక్త ప్రసరణ, జీర్ణక్రియ మరియు పోషకాల శోషణ, ఆహారనాళంలోని ఇతర క్రియలను సమన్వయపరుస్తాయి.

→ జీర్ణాశయంలో స్రవించబడే గ్రీలిన్ అనే హార్మోన్ ఆకలి కోరికల ప్రచోదాలను కలిగిస్తుంది. లెఫ్టిన్ అనే మరో హార్మోన్ ఆకలిని అణచివేస్తుంది.

→ నాలుకను అంగిలికి, నొక్కడం వలన సులభంగా రుచిని గుర్తుపట్టగలం.

→ రుచి, వాసన దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ముక్కు మరియు నాలుక పైనున్న రసాయన గ్రాహకాలు సంకేతాలను నాడీ ప్రచోదనాల రూపంలో మెదడుకు చేరవేస్తాయి. తద్వారా వాసన, రుచిని గుర్తించగలుగుతాం.

AP 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం

→ స్రవించబడిన లాలాజలం క్షార మాధ్యమాన్ని కలిగి ఉండి పిండిపదార్థాల జీర్ణక్రియలో తోడ్పడుతుంది. స్వయంచోదిత నాడీవ్యవస్థ నియంత్రణలో లాలాజల గ్రంథుల నుండి విడుదలైన లాలాజలం ఆహారాన్ని తేమగా చేయడం వలన నమలడం, మింగడం సులభమవుతుంది.

→ నోటి కుహరంలో గల కండరయుత భాగమే నాలుక. ఇది రుచి తెలుసుకునే అవయవం మాత్రమే కాకుండా నోటి కుహరంలో ఆహారాన్ని కదిలించడం, కలుపడం, మింగడం వంటి పనులను కూడా నిర్వహిస్తుంది.

→ మింగే ప్రక్రియకు సంబంధించిన సమన్వయం మెదడు కాండంలోని చర్యా కేంద్రం అధీనంలో ఉంటుంది.

→ జీర్ణనాళం యొక్క కండరాల సంకోచ సడలికల వలన తరంగాల్లాంటి చలనం ఏర్పడి ఆహారాన్ని ముందుకు నెట్టే క్రియను ‘పెరిస్టాల్సస్’ అంటాం. ఈ కండర తరంగం జీర్ణనాళం అంతటా ప్రయాణిస్తుంది.

→ అనియంత్రితంగా జరిగే ఈ ‘పెరిస్టాలసిస్’ ను స్వయంచోదిత నాడీవ్యవస్థ మరియు జీర్ణనాడీ వ్యవస్థను నియంత్రిస్తాయి.

→ జీర్ణాశయపు కండర సంకోచాల మూలంగా జీర్ణాశయంలోని ఆహారం చిలుకబడి ఏర్పడే అర్థఘన పదార్ధమే కైమ్.

→ ఆంత్రమూలంలో ‘కైమ్’ ప్రవేశాన్ని నియంత్రించే కండరాన్ని “పైలోరిక్ లేదా సంవరిణీ కండరం” అంటారు. బలమైన ఆమ్లమైన HCl జీర్ణాశయంలోని pH ను ఆమ్లయుతంగా ఉంచుతూ ప్రోటీన్లను జీర్ణం చేసే ఎంజైమ్ చర్యలకు తోడ్పడుతుంది.

→ జీర్ణాశయంలోని జీర్ణరసాలు ఆహారాన్ని జీర్ణం చేసి మెత్తని మిశ్రమంగా మారుస్తాయి. దానినే “కైమ్” అంటారు.

→ జీర్ణాశయం స్రవించే ఆమ్లాల వలన దానికి హాని జరగకుండా జీర్ణాశయ గోడల్లోని శ్లేష్మస్తరం రక్షిస్తుంది.

AP 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం

→ ఆహారాన్ని కొరకడానికి, నమలడానికి దవడను పైకి, కిందకు, వెనుకకు, ముందుకు కదిపి ఆహారాన్ని విసరడంలో దవడ ఉపరితల కండరాలు మరియు దవడ అంతర భాగంలోని కండరాలు తోడ్పడుతాయి.

→ చిన్నప్రేవులోని విల్లి ఉపరితల వైశాల్యాన్ని పెంచి పోషకాలను గ్రహించడంలో తోడ్పడుతుంది.

→ జీర్ణవ్యవస్థలోని ప్రత్యేక నాడీవ్యవస్థను సాంకేతికంగా జీర్ణాంతర నాడీవ్యవస్థ అంటారు. దీనిని రెండవ మెదడు అని కూడా పిలుస్తారు.

→ పెద్ద ప్రేవు నుండి వ్యర్థాలను మలం రూపంలో పాయువు నుండి బయటకు పంపడాన్ని పాయువు వద్దనున్న బాహ్య పాయువు సంవరిణీ కండరం మరియు అంతర పాయువు సంవరిణీ కండరం నియంత్రిస్తాయి.

→ ఆహారపదార్థాల ఆక్సీకరణ, రవాణా మరియు వినియోగం కొరకు జీర్ణక్రియ, శ్వాసక్రియ, రక్తప్రసరణ వంటి జీవ క్రియల మధ్య సమన్వయం అవసరం. ఆయా ప్రక్రియలు సరిగా నిర్వర్తించడానికి కండర మరియు నాడీ నియంత్రణలు తోడ్పడతాయి.

→ వ్యాధి నిరోధక వ్యవస్థ 20% వరకు ఆహార నాళంలో చేరే వ్యాధి కారకాలను సంహరించి బయటకు పంపే చర్యలపై కేంద్రీకరించబడి ఉంటుంది.

→ ఆహార వాహిక నుండి పాయువు వరకు 9 మీ. పొడవు కలిగి జీర్ణనాడీ వ్యవస్థగా (Enteric nervous system) పిలువబడే రెండవ మెదడులోని అనేక నాడులు పొరల రూపంలో జీర్ణనాళపు గోడలలో ఇమిడి ఉంటాయి.

→ ఆహారం జీర్ణాశయం నుండి చిన్న ప్రేగులలోనికి ప్రవేశించినపుడు, సెక్రిటిన్ మరియు కొలిసిస్టోకైనిన్ అనే హార్మోన్లు స్రవించబడతాయి.

AP 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం

→ గ్రీలిన్ : జీర్ణాశయ గోడలు స్రవించే హార్మోన్. దీని వలన ఆకలి సంకేతాలు ఉత్పత్తి అవుతాయి.

→ లెఫ్టిన్ : ఆకలిని అణిచివేసే హార్మోన్

→ రుచి గ్రాహకాలు : రుచి మొగ్గలలో రుచిని గ్రహించే కణాలు

→ రసాయన గ్రాహకాలు: రుచి, వాసనను గ్రహించే కణాలు

→ రుచి మొగ్గలు : నాలుక మీద ఉండే ఉబ్బెత్తు నిర్మాణాలు. రుచిని గుర్తించటానికి తోడ్పడతాయి.

→ ఆహార బోలస్ : నోటిలో ఆహారం నమలబడి ముద్దగా మారుతుంది. దీనిని ‘బోలస్’ అంటారు.

→ పెరిస్టాలసిస్ : ఆహారం ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు ఆహారవాహికలో ఏర్పడే తరంగచలనం.

→ కైమ్ : పాక్షికంగా జీర్ణమైన ఆహారం

AP 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం

→ సంవరిణీ కండరం : జీర్ణాశయం నుండి ఆంత్రమూలంలోకి ప్రవేశించే ఆహారాన్ని నియంత్రించే కండరం

→ సూక్ష్మచూషకాలు : చిన్న ప్రేగు లోపలి తలంలోని ముడతలు. ఇవి శోషణా వైశాల్యాన్ని పెంచుతాయి.

→ మజ్జాముఖం : వెనుక మెదడులోని భాగం. అనియంత్రిత చర్యలను నియంత్రిస్తుంది.

→ మెదడు కాండం : వెనుక మెదడు చివరి భాగము. ఇది క్రిందికి పొడిగించబడి వెన్నుపాముగా మారుతుంది.

AP 10th Class Biology Notes 7th Lesson జీవక్రియలలో సమన్వయం 1

AP 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ

→ ఒక జాతి శాశ్వతంగా మరియు నిరంతరంగా కొనసాగుటకు ప్రత్యుత్పత్తి చాలా అవసరం.

→ ప్రత్యుత్పత్తి రెండు రకాలు – లైంగిక మరియు అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి.

→ లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిలో ఒక్కో జనకుని నుండి సగం జన్యువులు సంతతికి అందించబడతాయి.

→ సంయోగం, మొగ్గతొడగటం, ముక్కలు కావడం, పునరుత్పత్తి, సిద్ధబీజాల ఉత్పత్తి మొదలగునవి అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిలోని రకాలు.

→ చాలా మొక్కలు కాండం, వేర్లు, ఆకులు మొదలైన శాఖీయ భాగాల ద్వారా కూడా కొత్త మొక్కలను ఉత్పత్తి చేసుకుంటాయి. దానినే శాఖీయ ప్రత్యుత్పత్తి అని అంటారు.

→ కృత్రిమమైన శాఖీయ ప్రత్యుత్పత్తికి ఎంతో ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత కలదు.

→ ‘కణజాలవర్ధనం’ మొక్కలను పెంచుటకై కనుగొనబడిన ఆధునిక ప్రక్రియ. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా తక్కువ స్థలంలో మరియు తక్కువ సమయంలో అధిక సంఖ్యలో మొక్కలను పెంచవచ్చు.

AP 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ

→ గ్రాఫ్టింగ్ పద్ధతి ద్వారా కోరుకున్న లక్షణాలు గల మొక్కలను ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.

→ ఉన్నత వర్గానికి చెందిన జంతువులలో లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చెందిన అవయవాలు పురుష మరియు స్త్రీ ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థల ద్వారా జరుగుతుంది.

→ జీవుల్లో అవసరం మేరకు కణాలను సరిచేయడానికి (repair) లేదా పనిచేయని కణాల స్థానంలో కొత్త కణాలను ఉత్పత్తి చేయడానికి మరియు సంయోగబీజాల ఉత్పత్తి కోసం కణవిభజన చెందుతాయి.

→ కణవిభజన రెండు రకాలుగా జరుగుతుంది. ఎ) సమవిభజన లేదా శారీరక కణ విభజన బి) క్షయకరణ విభజన లేదా ప్రత్యుత్పత్తి కణాల్లోని విభజన.

→ సాధారణంగా ఒక జీవి దేహ, నిర్మాణంలో పాల్గొనే కణాలను శారీరక కణాలనీ, సంయోగబీజాల ఉత్పత్తి కోసం ఉపయోగపడే కణాలను జన్యు కణాలు అనీ అంటారు.

→ కణవిభజన యొక్క కణచక్రంలో (G – 1, G – 2, S మరియు M) దశలను చూడవచ్చు.

→ కణచక్రంలో సంశ్లేషణ దశ (S దశ) దీర్ఘకాలం జరుగుతుంది. ఈ దశలోనే జన్యువులు రెట్టింపు (duplication) అవుతాయి.

→ సమవిభజన ఫలితంగా ఏర్పడిన పిల్లకణాల్లోని క్రోమోజోమ్ ల సంఖ్య జనకుల సంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుంది. ఈ విభజనలో ప్రథమదశ, మధ్యస్థదశ, చలనదశ, అంత్యదశలుంటాయి.

AP 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ

→ కణద్రవ్యం యొక్క విభజననే కణద్రవ్య విభజన (cytokinesis) అని అంటారు.

→ క్షయకరణ విభజనలో మాతృకణాలలో రెండుసార్లు విభజన జరిగి నాలుగు పిల్లకణాలు ఏర్పడతాయి.

→ ప్రత్యుత్పత్తి ప్రక్రియకు శారీరక, మానసిక ఎదుగుదల మరియు పూర్తి ఆరోగ్యం ఎంతో అవసరం.

→ లైంగిక వ్యాధులు వ్యాప్తి చెందే విధానాలు మరియు వాటి గురించిన యథార్థాలను ప్రతి ఒక్కరు తెలుసుకోవాల్సిన ఆవశ్యకత కలదు.

→ ఎయిడ్స్ వ్యాధికి చికిత్స లేదు. కావున ఎయిడ్స్ రాకుండా నైతిక జీవనం గడపడం సరైన మార్గం.

→ ప్రస్తుతం కుటుంబ నియంత్రణకు అనేక గర్భనిరోధక మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

→ ఆరోగ్యవంతమైన సమాజ నిర్మాణం మనలో ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత.

→ శిశు జననం కన్నా ముందుగానే లింగనిర్ధారణ పరీక్ష చేయడం చట్టరీత్యా నేరం. భ్రూణహత్యలను ఆపడం అవసరం.

→ టెస్టోస్టిరాన్ అనే పురుష లైంగిక హార్మోన్ పురుష ప్రత్యుత్పత్తి అవయవాల అభివృద్ధిని నియంత్రిస్తుంది.

→ అండాలు స్త్రీ బీజకోశంలోని గ్రాఫియన్ పుటికలో అభివృద్ధి చెందుతాయి. అండాల విడుదలను అండోత్సర్గం అంటారు.

→ పిండాన్ని ఆవరిస్తూ, పరాయువు (Chorion), ఉల్బం (Amnion) ఎల్లంటోయిస్ అనే పొరలు ఉంటాయి.

→ మూడు నెలల పిండాన్ని భ్రూణం అంటారు. ఇది పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందటానికి 9 నెలలు లేదా 280 రోజులు పడుతుంది. దీనినే గర్భావధికాలం (Gustation period) అంటారు.

AP 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ

→ కణ విభజనను కారియోకైనసిస్, కణద్రవ్య విభజనను “సైటోకైనసిస్” అని అంటారు.

→ కుటుంబ నియంత్రణకు మగవారిలో ‘వేసక్టమీ’, ఆడవారిలో ‘ట్యూబెక్టమీ’ నిర్వహిస్తారు.

→ చట్టరీత్యా పురుషులలో వివాహ వయస్సు 21, స్త్రీలలో 18.

→ సంతతి : జనక తరం నుండి ఏర్పడిన జీవులు.

→ కోశము : ప్రతికూల పరిస్థితులలో ప్రాథమిక జీవులలో రక్షణ, ప్రత్యుత్పత్తికి తోడ్పడే నిర్మాణం.

→ ముక్కలు కావటం : ఒక జీవి ప్రమాదవశాత్తు తెగిపోయి, రెండు జీవులుగా వృద్ధి చెందటం.

→ పునరుత్పత్తి : జీవి కోల్పోయిన భాగాలను తిరిగి ఉత్పత్తి చేసుకోవటం.

→ శాఖీయ ప్రత్యుత్పత్తి : మొక్క శాఖీయ భాగాల నుండి జరిగే ప్రత్యుత్పత్తి.

→ కృత్రిమ ప్రత్యుత్పత్తి : మానవ ప్రమేయంతో జరిగే ప్రత్యుత్పత్తి.

→ అనిషేక ఫలనం : ఫలదీకరణ జరగకుండా అండాశయం ఫలంగా మారే ప్రక్రియ.

→ కత్తిరించుట : మొక్క కాండాన్ని వేర్లను కత్తిరించి కొత్త మొక్కలుగా పెంచే ప్రక్రియ.

→ అంటుకట్టుట : కోరుకున్న లక్షణాలు ఉన్న మొక్కను మరొక మొక్కకు జోడించే ప్రక్రియ.

AP 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ

→ స్టాక్ : అంటుకట్టే ప్రక్రియలో ఆధారాన్నిచ్చే మొక్కను స్టాక్ అంటారు.

→ సయాన్ : అంటుకట్టే ప్రక్రియలో స్టాక్ పైన పెంచే మొక్కను సయాన్ అంటారు.

→ కణజాలవర్ధనం : మొక్క కణజాలాన్ని మొక్కలుగా పెంచే ప్రక్రియ.

→ ఉమ్మనీరు : ఉల్బం లోపలి కుహరం ఉమ్మ నీటితో నిండి ఉంటుంది. ఈ ద్రవం తేమను అందించటమే గాక చిన్న చిన్న యాంత్రిక అఘాతాల నుండి రక్షణ కల్పిస్తుంది.

→ ఉల్బం : పిండాన్ని చుట్టి ఉండే రెండవ పొర.

→ నాభితాడు : పిండం గర్భాశయ కుడ్యానికి అంటిపెట్టుకొనే నిర్మాణం. ఇది తల్లికి, పిండానికి మధ్య సంధాన కర్తగా పనిచేస్తుంది.

→ ఎండోమెట్రియం : గర్భాశయం లోపల ఉండే మ్యూకస్ పార.

→ నాభిరజ్జువు : జనక జీవి శరీరం నుండి అవే పోలికలతో ఉన్న నిర్మాణం బయటకు పెరగటం.

→ సమవిభజన : శాఖీయ కణాలలో జరిగే కణవిభజన. ఈ ప్రక్రియలో ద్వయస్థితికంలో ఉండే రెండు కణాలు ఏర్పడతాయి.

→ క్షయకరణ విభజన : లైంగిక కణాలలో జరిగే కణవిభజన. ఈ ప్రక్రియలో నాలుగు ఏక స్థితిక కణాలు ఏర్పడతాయి.

→ క్రొమాటిడ్లు : కణ విభజన సమయంలో క్రోమోజోమ్ రెండుగా చీలిపోతుంది. వీటిని క్రొమాటిడ్స్ అంటారు.

→ క్రోమోజోమ్ లు : కేంద్రకంలోని జన్యుపదార్థం ‘క్రొమాటిస్ వల’ లో ఉంటుంది. విభజన సమయంలో ఇది ముక్కలై క్రోమోజోమ్స్ గా మారుతుంది.

→ భ్రూణహత్య : గర్భములోని పిండాన్ని చంపి, తొలగించే ప్రక్రియ.

AP 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ

→ HIV – ఎయిడ్స్ : హ్యూమన్ ఇమ్యునో డెఫిషియన్సీ వైరస్. దీని వలన AIDS వస్తుంది. ఎక్వయిర్డ్ ఇమ్యునో డెఫిషియన్సీ సిండ్రోమ్. ఇది వ్యాధినిరోధక వ్యవస్థను దెబ్బతీసే HIV వలన వస్తుంది.

→ వేసక్టమీ : సంతానం కలగకుండా పురుష శుక్రవాహికలను కత్తిరించే శస్త్రచికిత్స.

→ ట్యూబెక్టమీ : సంతానం కలగకుండా స్త్రీలలో స్త్రీ బీజవాహికలను కత్తిరించే శస్త్రచికిత్సా విధానం.

→ కోరకీభవనం : జనక జీవి శరీరం నుండి అవే పోలికలతో ఉన్న నిర్మాణం బయటకు పెరగటం.

AP 10th Class Biology Notes 6th Lesson ప్రత్యుత్పత్తి – పునరుత్పాదక వ్యవస్థ 1

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

→ మన శరీరంలో వివిధ విధులను అంతస్రావ్య వ్యవస్థ మరియు నాడీవ్యవస్థ కలిసి సమన్వయం మరియు నియంత్రణ చేస్తాయి.

→ నాడీవ్యవస్థ ప్రతిస్పందనలను మూడు రకాలుగా విభజిస్తాయి. ప్రతీకార ప్రతిచర్యలు, నియంత్రిత, అనియంత్రిత చర్యలు.

→ మానవ నాడీవ్యవస్థను రెండు విభాగాలుగా అధ్యయనం చేస్తాం. 1) కేంద్రీయ నాడీ వ్యవస్థ 2) పరిధీయ నాడీ వ్యవస్థ.

→ కేంద్రీయ నాడీ వ్యవస్థలో మానవ మెదడు మరియు వెన్నుపాము ఉంటాయి. పరిధీయ నాడీ వ్యవస్థలో రెండు రకాలు. 1) సొమాటిక్ నాడీవ్యవస్థ 2) స్వయంచోదిత నాడీవ్యవస్థ.

→ స్వయంచోదిత నాడీవ్యవస్థలో, రెండు రకాలు 1) సహానుభూత నాడీవ్యవస్థ 2) సహానుభూత పరనాడీ వ్యవస్థ. పరస్పర భౌతిక వ్యతిరేక చర్యలకు ఇవే కారణభూతాలు.

→ నాడీ కణం నాడీవ్యవస్థ యొక్క క్రియాత్మక మరియు నిర్మాణాత్మక ప్రమాణం.

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

→ కొన్ని ఎక్సాన్లు నిర్వాహక అంగాలైన కండరాలు, గ్రంథుల కణాలతోటి సంబంధం పెట్టుకుంటాయి. ఈ భాగాన్ని సినాప్స్ అంటారు. సినాప్స్ వద్ద నాడీ అంత్యాల త్వచాలు, నిర్వాహక అంగాల కణాలు ఒకదాని నుండి మరొకటి వేరుగా ఉంటాయి. వీటికి మధ్య ఖాళీ ప్రదేశం ఉంటుంది.

→ హార్మోన్లు ఒక భాగంలో ఉత్పత్తి అయి మరొక భాగంలోకి వెళ్ళి తాము అనుకున్న లక్ష్యాన్ని సాధిస్తాయి.

→ పునఃశ్చరణ యంత్రాంగం (Feedback mechanism) హార్మోన్ల చర్యలను నియంత్రిస్తుంది.

→ మొక్కలలో నిర్దిష్ట ఉద్దీపనాలు ఊదా కాంతి, రసాయనాల వలన ప్రతిస్పందనల వలన జరిగే చలనాలను “ట్రాపిక్ చలనాలు” (tropic movement) అంటారు.

→ మొక్కల హార్మోన్ల పెరుగుదలను ప్రభావితం లేదా నిరోధించే హార్మోన్లు, ఆక్సిన్లు, జిబ్బరెల్లిన్లు పెరుగుదలను ప్రభావితం చేసే అబ్ సైసిక్ ఆమ్లం పెరుగుదలను నిరోధిస్తుంది.

→ మొక్కలు బాహ్య ఉద్దీపనాలకు లోనైనప్పుడు చలనాలను ప్రదర్శిస్తాయి. ఇటువంటి చలనాలను “ట్రాపిజమ్ లేదా ట్రాపిక్ చలనాలు” అంటారు.

→ కొన్ని సందర్భాలలో ఉద్దీపనాల దిశ చలనదిశను నిర్ధారిస్తుంది. కొన్ని సందర్భాలలో చలనదిశ ఉద్దీపనాల దిశను నిర్ధారించదు. ఇటువంటి ప్రతిస్పందనలను “నాస్టిక్ చలనాలు” (nastic movements) అంటారు.

→ మొక్కలలో కాంతి అనువర్తనం, నీటి అనువర్తనం, స్పర్శానువర్తనం, రసాయనానువర్తనం వంటి చలనాలు ఉంటాయి.

→ చార్లెస్ డార్విన్ మరియు అతని కొడుకు ఫ్రావిన్స్ డార్విన్ కాంతి అనువర్తనంపై ప్రయోగాలు చేశారు.

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

→ డచ్ వృక శరీర ధర్మశాస్త్రవేత్తలు వెంట్ మొదటిగా మొక్క హార్మోను కనుగొనిదానికి ‘ఆక్సిన్’ అని పేరు పెట్టారు.

→ మొక్కలు కాంతికి ప్రతిస్పందించడాన్ని “కాంతి అనువర్తనం” (phototropism) అంటారు.

→ మొక్కలు గురుత్వ అకరణకు ప్రతిస్పందించడాన్ని గురుత్వానువర్తనం (geotropism) అంటారు.

→ మొక్కలు నీటివైపుకు పెరగడాన్ని “నీటి అనువర్తనం” (hydrotropism) అంటారు.

→ స్పర్శ లేదా తాకడం వలన కలిగే ప్రతిస్పందనలను “థిగ్మో ట్రాపిజం” (thignotropism) అంటారు.
ఉదా : అత్తిపత్తి (మైమోసాఫ్యూడికా)

→ రసాయనిక పదార్థాలకు మొక్కలు ప్రతిస్పందించడాన్ని రసాయన ప్రతిస్పందనలను “కీమో ట్రాపిజం” (chemotro pism) అంటారు.

→ అంతస్రావీ గ్రంధులు విడుదల చేసే హార్మోన్ పరిమాణం మరియు సమయాన్ని నియంత్రించే యంత్రాంగాన్ని “పునఃశ్చరణ యాంత్రాంగం” (Feedback mechanism) అంటారు.

→ మన శరీరంలోని జీర్ణనాళంలోని నాడీవ్యవస్థ, కేంద్రీయ, పరిధీయ నాడీవ్యవస్థతో సంబంధం లేకుండా స్వతంత్రంగా పనీ చేస్తుంది. దానికి “చిన్న మెదడు” లేదా “enteric నాడీవ్యవస్థ” అని పేరు పెట్టారు.

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

→ వినాళ గ్రంథుల వ్యవస్థను “అంతస్రావ వ్యవస్థ” అంటారు. ఇది స్రవించే రసాయనాలను “హార్మోన్”లు అంటారు.

→ క్లోమంలోని లాంగర్ హాన్స్ పుటికల నుండి ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది. లాటిన్ భాషలో ఇన్సులా అనగా “AnIsland” అని అర్థము.

→ అడ్రినలిన్ హార్మోన్ మానసిక ఉద్వేగాలను నియంత్రించే హార్మోన్‌గా పిలుస్తారు.

→ వినాళ గ్రంధులలో పీయూష గ్రంథిని ప్రధానమైనదిగా పేర్కొంటారు. ఇది ఇతర వినాళ గ్రంథులను నియంత్రిస్తుంది.

→ ప్రచోదనం : నాడీకణాలు ఉద్దీపనకు లోనైనపుడు, ప్రయాణించే విద్యుదావేశం.

→ ప్రతిస్పందన : ఉద్దీపనలకు జీవులు చూపే ప్రతి చర్యలు

→ నాడీకణం : నాడీవ్యవస్థ యొక్క నిర్మాణాత్మక క్రియాత్మక ప్రమాణం.

→ శ్వాన్ కణం : మయిలిన్ తొడుగులోని మజ్జ నాడీతంతువులో కణాలనే శ్వాన్ కణం అంటారు. ఇవి అభివృద్ధి చెందిన తరువాత నాడీ తంతువును సర్పిలాకారంగా చుట్టుకొని ఉంటాయి.

→ తంత్రికాక్షం : నాడీకణంలోని పొడవాటి నిర్మాణాన్ని “తంత్రికాక్షం” (Axon) అంటారు.

→ నాడీసంధి : ఒక నాడీ కణంలోని డెండైట్స్, వేరొక కణంలోని రెండైట్లతో గాని, ఆక్సాన్. సో, నా మీ ప్రదేశాన్ని “నాడీకణ సంధి” (సైనాప్స్) అంటారు.

→ జ్ఞాననాడులు (అభివాహినాడులు) : జ్ఞానసమాచారాన్ని కేంద్రీయ నాడీవ్యవస్థకు చేర్చే నాడులు. వీటినే “జ్ఞాననాడులు” అంటారు.

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

→ చాలకనాడులు (అపవాహినాడులు) : ఆదేశాలను నిర్వాహక అంగాలకు చేర్చే నాడులు. వీటినే “చాలకనాడులు” అంటారు.

→ సహసంబంధ నాడులు : అభివాహి, అపవాది నాడులను కలిపే నాడులను “సహసంబంధ నాడులు” అంటారు.

→ కేంద్రీయ నాడీవ్యవస్థ : మెదడు, వెన్నుపామును కలిపి “కేంద్రీయ నాడీవ్యవస్థ” అంటారు.

→ మెదడు : నాడీవ్యవస్థలోని ప్రధాన భాగం. తలలోని కపాలంలో భద్రపర్చబడి ఉంటుంది. అగ్ని నియంత్రిత చర్యలను అదుపుచేస్తుంది.

→ వెన్నుపాము : మెదడు యొక్క క్రింది భాగం దేహంలోనికి పొడిగించబడి, వెన్నుపాముగా మారుతుంది. ఇది కేంద్రీయ నాడీవ్యవస్థలోని భాగం. మెదడుకు, పరిధీయ నాడీ వ్యవస్థకు మధ్య వారధిలా పని చేస్తుంది.

→ మస్తిష్క మేరుద్రవం : మెదడు వెలుపలి మధ్య త్వచాల మధ్య ఉండే ద్రవపదార్థం. ఇది మెదడు నుండి వెన్నుపాముకు నిరంతరం ప్రయాణిస్తూ రక్షణ ఇస్తుంది.

→ పరిధీయ నాడీవ్యవస్థ : కపాల మరియు కశేరునాడులను కలిపి “పరిధీయ నాడీవ్యవస్థ” అంటారు.

→ ఇన్సులిన్ : శ్లోమంలోని లాంగర్ హాన్స్ పుటికలు స్రవించే హార్మోన్. ఇది రక్తంలోని చక్కెర స్థాయిని క్రమబద్దీకరిస్తుంది. దీని లోపం వలన చక్కెర వ్యాధి వస్తుంది.

→ అంతఃస్రావగ్రంథులు : నాళాలు లేని గ్రంథులను “వినాళ గ్రంథులు లేదా అంతఃస్రావ గ్రంథులు” అంటారు. ఇవి తమ రసాయనాలను నేరుగా రక్తంలోనికి పంపుతాయి.

→ హార్మోనులు : వినాళ గ్రంథులచే స్రవించబడే రసాయనాలు. ఇవి రక్తం ద్వారా ప్రయాణించి జీవక్రియలను నియంత్రిస్తాయి.

→ పునఃశ్చరణ యంత్రాంగం : శరీరంలోని హార్మోన్ల స్థాయిని నియంత్రించే యంత్రాంగం. హార్మోన్ స్థాయి పెరిగినపుడు, తిరిగి సాధారణ స్థాయికి చేరటానికి ఈ యంత్రాంగం కీలకపాత్ర వహిస్తుంది.

→ వృక్ష హార్మోన్లు : మొక్కలలో నియంత్రణ, సమన్వయాన్ని నిర్వహించే రసాయనాలు.
ఉదా : ఆక్సిన్స్

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

→ నాస్టిక్ చలనాలు : కొన్ని సందర్భాలలో ఉద్దీపన దిశ, ప్రతిస్పందన దిశకు సంబంధం ఉండదు. ఈ ప్రతిచర్యలను “నాస్టిక్ మూమెంట్స్” అంటారు.
ఉదా : అత్తిపత్తి.

→ అనువర్తన చలనాలు : ఉద్దీపనం వైపుకు మొక్కలు ప్రతిస్పందన చూపే ప్రతిచర్యలను “అనువర్తన చలనాలు” అంటారు.
ఉదా : కాంతి అనువర్తనం.

→ గురుత్వానువర్తనం : భూమి ఆకర్షణకు మొక్కలు చూపే ప్రతిస్పందన.
ఉదా : వేరు భూమిలోనికి పెరుగుట.

→ స్పర్శానువర్తనం : మొక్కలు స్పర్శను చూపే ప్రతిస్పందనను స్పర్శానువర్తనం అంటారు.
ఉదా : నులితీగెలు, అత్తిపత్తి.

→ రసాయనిక అనువర్తనం : మొక్కలు రసాయనిక పదార్థాలకు చూపించే ప్రతిస్పందనలను “రసాయనిక అనువర్తనాలు” అంటారు.
ఉదా : పరాగరేణువు కీలాగ్రంపై మొలకెత్తటం, తుమ్మెద పుష్పం చుట్టూ తిరగటం.

→ ఉద్దీపనాలు : జీవిలో ప్రతిచర్యను కలిగించే బాహ్య లేదా అంతర కారకాలు.

→ ప్రతీకార చర్యలు : ఉద్దీపనాలకు జీవులు చూపించే చర్యలు.

→ కాంతి అనువర్తనం : కాంతికి మొక్కలు చూపే ప్రతిచర్య, కాండం కాంతివైపుకు పెరుగుతుంది.

→ జియో ట్రాపిజం : మొక్క వేర్లు గురుత్వ ఆకర్షణ వైపు పెరిగే ధర్మం. భూమి ఆకర్షణకు మొక్కలు చూపే ప్రతిచర్య.

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ

→ ఫైటో హార్మోన్ : మొక్కలలో నియంత్రణ సమన్వయం చేసే రసాయన పదార్థాలు.

→ కీమో ట్రాపిజం : రసాయన పదార్థాలకు మొక్కలు చూపే ప్రతిచర్య.

→ ఆగ్జాన్ : నాడీకణంలోని పొడవైన భాగం. సమాచార రవాణాలో పాల్గొంటుంది.

→ సైనాప్స్ : నాడీకణాల డెండైట్స్ మధ్య ఏర్పడే సంధి తలం.

→ కపాలనాడులు : మెదడు నుండి ఏర్పడే నాడులను “కపాలనాడులు” అంటారు. వీటి సంఖ్య 12 జతలు.

→ మెనింజస్ : మెదడును కప్పుతూ మూడు పొరలు ఉంటాయి. వీటిని “మెనింజస్” అంటారు.

→ కశేరునాడులు : వెన్నుపాము నుండి ఏర్పడే నాడులను “కశేరునాడులు” అంటారు. ఇవన్నీ మిశ్రమనాడులు. వీటి సంఖ్య 31 జతలు.

AP 10th Class Biology Notes 5th Lesson నియంత్రణ – సమన్వయ వ్యవస్థ 1

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

Andhra Pradesh AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు Textbook Exercise Questions and Answers.

AP State Syllabus 4th Class Maths Solutions Chapter 9 భిన్నాలు

Textbook Page No. 115

కింది చిత్రంలో పిల్లలు రంగుల పోటీలలో పాల్గొంటున్నారు. కింది చిత్రంలో సగ భాగమునకు మాత్రమే రంగులు వేసిన వారిని గుర్తించండి.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 1

కింది ప్రశ్నలకు సమూధానం ఇవ్వండి.
అ) కిషోర్ సగ భాగమునకు రంగు వవేసాడు. అవును / కాదు
జవాబు: అవును
ఆ) ఆదిత్య పూర్తిగా రంగు వేశాడు. అవును / కాదు
జవాబు: కాదు
ఇ) బాలు సగ భాగమునకు రంగు వేశాడు. అవును / కాదు
జవాబు: కాదు
ఈ) గోపిక సగ భాగమునకు రంగు వేసింది. అవును / కాదు
జవాబు: అవును
ఉ) మేరి సగ భాగమునకు రంగు వేసింది. అవును / కాదు
జవాబు: కాదు
ఊ) నసీమ సగ భాగమునకు రంగు వేసింది. అవును / కాదు
జవాబు: అవును

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

Textbook Page No. 116

I. కింది పెట్టెలోని ఆపిల్ పండ్లకు ఎదురుగా వాటి సంఖ్యను నమోదు చేయండి.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 2
చివరి పెట్టెలలోని ఆపిల్ భాగాలకు ఎదురుగా సగం మరియు పాప అని మాత్రమే అని రాయాలి. ఎందుకంటే అక్కడ పూర్తి ఆపిల్ పండు లేదు. సగము అనే దానిని మాములు అంకె క్నూ భిన్నంగా చూపుదాం.
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 3

II. కింది ఇచ్చిన బొమ్మలలో కొన్ని పూర్తిగా ఉన్నాయి. కొన్ని సగమే ఉన్నాయి. మరికొన్ని పాప భాగం ఉన్నాయి. పూర్తి బొమ్మకు W అని, సగ భాగాన్ని H అని, పావు భాగాన్ని Q అని రాయండి.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 4
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 5

III. కింది ఇచ్చిన బొమ్మలను పరిశీలించండి. పూర్తి బొమ్మను మరియు దాని సగ భాగమును ఇచ్చారు. ఇచ్చిన సగభాగమునకు చెందిన మిగిలిన సగ భాగాన్ని గుర్తించండి.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 6
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 7

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

Textbook Page No. 117

IV. కింది చిత్రములను పరిశీలించండి. సగము మరియు పావు భాగాలను గుర్తించండి.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 8
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 9

ఇవి చేయండి

ప్రశ్న 1.
కింది ఇచ్చిన పటములలో పావు భాగాన్ని గుర్తించి రంగు వేయండి. ఒకటి మీకోసం చేయబడినది.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 10
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 11

ప్రశ్న 2.
కింద ఇచ్చిన పటములలో సగము మరియు పావు భాగాలను గుర్తించండి. ఒకటి మీకోసం చేయబడినది.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 12
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 13

Textbook Page No. 118

V. కింది పట్టికలోని చిత్రాలను పరిశీలించండి. పట్టికను పూర్తి చేయండి.

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 14
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 16
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 17

VI. మరికొన్ని చిత్రముల ద్వారా భిన్నములను అవగాహన చేసుకుందా !

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 18
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 19

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

Textbook Page No. 120

ఇవి చేయండి

ప్రశ్న 1.
\(\frac{3}{11}\) భిన్నంలో మొత్తం సమాన భాగాలు ________, తీసుకోబడిన భాగాలు _______.
జవాబు:
11, 3

ప్రశ్న 2.
\(\frac{3}{8}\) భిన్నంలో మొత్తం సమాన భాగాలు ______, తీసుకోబడిన భాగాలు _____
జవాబు:
8, 3

ప్రశ్న 3.
______ భిన్నంలో మొత్తం సమాన భాగాలు 8 మరియు తీసుకోబడిన భాగాలు 3.
జవాబు:
\(\frac{3}{8}\)

ప్రశ్న 4.
_______, భిన్నంలో మొత్తం సమాన భాగాలు ______, తీసుకోబడిన భాగాలు లేదా రంగు వేయబడిన భాగాలు ______, మరి రంగు వేయని భాగాలు _____
జవాబు:
\(\frac{2}{5}\), 5, 2, 3

Textbook Page No. 121

VII.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 20
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 21

ఆలోచించండి, చర్చించండి

పక్క పటములోని రంగు వేసిన భాగాన్ని రాహుల్ \(\frac{3}{5}\) అని రాశాడు. అతను చెప్పిన జవాబు సరైనదేనా? కాదా ? వివరించండి.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 22
జవాబు:
కాదు, రాహుల్ చెప్పిన జవాబు తప్పు.
ఇచ్చిన చిత్రములో, మొత్తము సమాన భాగాల సంఖ్య 8 మరియు రంగువేసిన సమాన భాగాల సంఖ్య 3.
∴రంగు వేసిన భాగం \(\frac{3}{8}\) అగును.

Textbook Page No. 123

ప్రయత్నించండి

మీకు నచ్చిన యూనిట్ భిన్నాలు రాయండి.

అ) _________
జవాబు:
\(\frac{1}{9}\)

ఆ) __________
జవాబు:
\(\frac{1}{2}\)

ఇ) ___________
జవాబు:
\(\frac{1}{6}\)

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

ఈ) _________
జవాబు:
\(\frac{1}{10}\)

ఇవి చేయండి

ప్రశ్న 1.
ఈ రెండు భిన్నాలలో చిన్నది ఏది ? \(\frac{1}{3}\) లేక \(\frac{1}{5}\) ?
జవాబు:
\(\frac{1}{3}\) కంటే \(\frac{1}{5}\) చిన్నది

ప్రశ్న 2.
ఈ రెండు భిన్నాలలో పెద్దది ఏది ? \(\frac{1}{12}\) లేక \(\frac{1}{10}\) ?
జవాబు:
\(\frac{1}{10}\) కంటే \(\frac{1}{12}\) చిన్నది

ప్రశ్న 3.
చిన్న భిన్నమునకు సున్న చుట్టండి.
\(\frac{1}{7}\), \(\frac{1}{3}\), \(\frac{1}{9}\), \(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{6}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 23

ప్రశ్న 4.
పెద్ద భిన్నమునకు సున్న చుట్టండి.
\(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{8}\), \(\frac{1}{15}\), \(\frac{1}{6}\), \(\frac{1}{10}\), \(\frac{1}{12}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 24

Textbook Page No. 124

ప్రయత్నించండి

ఈ కింది భిన్నాలను ఆరోహణ, అవరోహణ క్రమాలలో రాయండి.
\(\frac{1}{9}\), \(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{6}\), \(\frac{1}{8}\), \(\frac{1}{4}\), \(\frac{1}{15}\), \(\frac{1}{3}\)
జవాబు:
ఆరోహణ క్రమం :
\(\frac{1}{15}\) < \(\frac{1}{9}\) < \(\frac{1}{8}\) < \(\frac{1}{6}\) < \(\frac{1}{3}\) < \(\frac{1}{2}\) అవరోహణ క్రమం : \(\frac{1}{2}\) > \(\frac{1}{3}\) > \(\frac{1}{6}\) > \(\frac{1}{8}\) > \(\frac{1}{9}\) > \(\frac{1}{15}\)

VIII.

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 25
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 26

Textbook Page No. 125

ఇవి చేయండి

1. ఈ కింది భిన్నాలలో సజాతి భిన్నాలకు సున్న చుట్టండి.
\(\frac{2}{6}\), \(\frac{3}{8}\), \(\frac{1}{5}\), \(\frac{4}{6}\), \(\frac{2}{7}\), \(\frac{5}{6}\), \(\frac{3}{6}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 27

2. ఈ కింది భిన్నాలలో సజాతి భిన్నాలు కాని వవాకి సున్న చుట్టండి.
\(\frac{2}{5}\), \(\frac{4}{7}\), \(\frac{3}{5}\), \(\frac{6}{9}\), \(\frac{1}{5}\), \(\frac{4}{5}\), \(\frac{5}{8}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 28

3. ఈ కింది చిత్రాల ఆధారంగా సజాతి భిన్నాలు రాయండి.

అ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 29
రంగు వేయబడని భాగానికి భిన్న రూపం _____
జవాబు:
2
రంగు వేయబడిన భాగానికి భిన్నరూపం ______
జవాబు:
\(\frac{1}{5}\), \(\frac{2}{5}\), \(\frac{3}{5}\), \(\frac{4}{5}\)
రంగు వేసిన భాగానికి భిన్న రూపం ________
జవాబు:
3

ఆ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 30
రంగు వేయబడని భాగానికి భిన్న రూపం _______
జవాబు: 1
రంగు వేసిన భాగానికి భిన్నరూపం ______
జవాబు: 3
భిన్నాల వలె ________
జవాబు: \(\frac{1}{4}\), \(\frac{2}{4}\), \(\frac{3}{4}\)

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

Textbook Page No. 126

ఇవి చేయండి

అ)
\(\frac{1}{7}\) + \(\frac{2}{7}\) = ______
జవాబు:
\(\frac{1+2}{7}\) = \(\frac{3}{7}\)

ఆ)
\(\frac{2}{5}\) + \(\frac{2}{5}\) = _______
జవాబు:
\(\frac{2+2}{5}\) = \(\frac{4}{5}\)

ఇ)
\(\frac{3}{4}\) + \(\frac{1}{4}\) = _____________
జవాబు:
\(\frac{3+1}{4}\) = \(\frac{4}{4}\)

ఈ)
\(\frac{2}{6}\) + \(\frac{3}{6}\) = _______________
జవాబు:
\(\frac{2+3}{6}\) = \(\frac{5}{6}\)

ఉ)
\(\frac{4}{8}\) + \(\frac{2}{8}\) = ______________
జవాబు:
\(\frac{4+2}{8}\) = \(\frac{6}{8}\)

ఊ)
\(\frac{5}{9}\) + \(\frac{3}{9}\) = ______________
జవాబు:
\(\frac{5+3}{9}\) = \(\frac{8}{9}\)

Textbook Page No. 127

ఇవి చేయండి

అ)
\(\frac{7}{12}\) – \(\frac{5}{12}\) = ____________
జవాబు:
\(\frac{7-5}{12}\) = \(\frac{2}{12}\)

ఆ)
\(\frac{9}{10}\) – \(\frac{3}{10}\) = _____________
జవాబు:
\(\frac{9-3}{10}\) = \(\frac{6}{10}\)

ఇ) \(\frac{18}{20}\) – \(\frac{11}{20}\) = _____________
జవాబు:
\(\frac{18-11}{20}\) = \(\frac{7}{20}\)

ఆలోచించండి మరియు చర్చించండి.

అ)
\(\frac{1}{2}\) + \(\frac{1}{2}\) = _____________
జవాబు:
\(\frac{1+1}{2}\) = \(\frac{2}{2}\)

ఆ)
\(\frac{3}{4}\) + \(\frac{1}{4}\) = ______________
జవాబు:
\(\frac{1+1}{2}\) = \(\frac{2}{2}\)

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

ఇ)
\(\frac{1}{2}\) – \(\frac{1}{2}\) = _____________
జవాబు:
\(\frac{1-1}{2}\) = \(\frac{0}{2}\)

అభ్యాసం – 9.1

1. ఈ కింది భిన్నాలను కలిపినట్లయితే ఒకే జవాబు వస్తుంది; వృత్తాలలోని ఖాళీలను పూరించండి.

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 31

ఇ)
_________ + __________ + __________ + __________ = 1
జవాబు:
\(\frac{1}{4}\) + \(\frac{1}{4}\) + \(\frac{1}{4}\) + \(\frac{1}{4}\) = 1

ఈ)
__________ + __________ + __________ + __________ + __________ = 1
జవాబు:
\(\frac{1}{5}\) + \(\frac{1}{5}\) + \(\frac{1}{5}\) + \(\frac{1}{5}\) + \(\frac{1}{5}\) = 1

ఉ)
__________ + __________ + __________ + __________ + __________ + __________ = 1
జవాబు:
\(\frac{1}{6}\) + \(\frac{1}{6}\) + \(\frac{1}{6}\) + \(\frac{1}{6}\) + \(\frac{1}{6}\) + \(\frac{1}{6}\)= 1

ఊ)
__________ + __________ + __________ + __________ + __________ + __________ + __________ = 1
జవాబు:
\(\frac{1}{7}\) + \(\frac{1}{7}\) + \(\frac{1}{7}\) + \(\frac{1}{7}\) + \(\frac{1}{7}\) + \(\frac{1}{7}\) + \(\frac{1}{7}\) = 1

Textbook Page No. 128

2. ఈ కింది కూడికలను చేయండి. ఒక లెక్క మీ కోసం చేయబడింది.

అ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 32

ఆ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 33
జవాబు:
\(\frac{1}{4}\) + \(\frac{1}{4}\)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 34
= \(\frac{2}{4}\)

ఇ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 35
జవాబు:
\(\frac{1}{3}\) + \(\frac{2}{3}\)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 36
= \(\frac{3}{3}\)

ఈ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 37
జవాబు:
\(\frac{2}{4}\) + \(\frac{1}{4}\)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 38
= \(\frac{3}{4}\)

ఉ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 39
జవాబు:
\(\frac{2}{4}\) + \(\frac{2}{4}\)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 40
= \(\frac{4}{4}\)

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

3. కూడండి:

అ)
\(\frac{2}{7}\) + \(\frac{1}{7}\)
జవాబు:
\(\frac{2+1}{7}\) = \(\frac{3}{7}\)

ఆ)
\(\frac{5}{11}\) + \(\frac{4}{11}\)
జవాబు:
\(\frac{5+4}{11}\) = \(\frac{9}{11}\)

ఇ)
\(\frac{2}{13}\) + \(\frac{1}{13}\) + \(\frac{5}{13}\)
జవాబు:
\(\frac{2+1+5}{13}\) = \(\frac{8}{13}\)

4. విలువ కనుక్కోండి: \(\frac{1}{3}\) + \(\frac{5}{3}\)
జవాబు:
\(\frac{1}{3}\) + \(\frac{5}{3}\)
= \(\frac{1+5}{3}\)
= \(\frac{6}{3}\)

5. ఈ కింది తీసివేతలను చేయండి.
అ)
\(\frac{7}{12}\) – \(\frac{5}{12}\)
జవాబు:
\(\frac{7-5}{12}\) = \(\frac{2}{12}\)

ఆ)
\(\frac{5}{9}\) – \(\frac{1}{9}\)
జవాబు:
\(\frac{5-1}{9}\) = \(\frac{4}{9}\)

ఇ)
\(\frac{8}{19}\) – \(\frac{7}{19}\)
జవాబు:
\(\frac{8-7}{19}\) = \(\frac{1}{19}\)

6. కనుక్కోండి \(\frac{4}{5}\) – \(\frac{1}{5}\)
జవాబు:
\(\frac{4-1}{5}\) = \(\frac{3}{5}\)

Textbook Page No. 129

ప్రయత్నించండి

1) ఈ రెండు భిన్నాలలో పెద్దది ఏది ? \(\frac{3}{7}\) లేక \(\frac{5}{7}\) ?
జవాబు:
\(\frac{3}{7}\) కన్నా \(\frac{5}{7}\) పెద్దది

2) చిన్న భిన్నం ఏది ? \(\frac{2}{6}\) లేక \(\frac{4}{6}\)
జవాబు:
\(\frac{4}{6}\) కన్నా \(\frac{2}{6}\) చిన్నది

3) భిన్నాలను ఆవరోహణ క్రమంలో అమర్చండి.
\(\frac{1}{9}\), \(\frac{7}{9}\), \(\frac{3}{9}\), \(\frac{5}{9}\) మరియు \(\frac{2}{9}\)
జవాబు:
అవరోహణ క్రమం :
\(\frac{7}{9}\) > \(\frac{5}{9}\) > \(\frac{3}{9}\) > \(\frac{2}{9}\) > \(\frac{1}{9}\)

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

4) భిన్నాలను ఆరోహణ క్రమంలో రాయండి.
\(\frac{7}{12}\), \(\frac{3}{12}\), \(\frac{5}{12}\), \(\frac{11}{12}\) and \(\frac{9}{12}\)
జవాబు:
ఆరోహణ క్రమం :
\(\frac{3}{12}\) < \(\frac{5}{12}\) < \(\frac{7}{12}\) < \(\frac{9}{12}\) < \(\frac{11}{12}\)

Textbook Page No. 130

అభ్యాసం – 9.2

1. సరైన గుర్తును > లేదా < పెట్టెలో ఉంచండి.

అ) \(\frac{2}{8}\) ___________ \(\frac{4}{8}\)
ఆ) \(\frac{3}{10}\) ___________ \(\frac{8}{10}\)
ఇ) \(\frac{5}{7}\) ___________ \(\frac{6}{7}\)
ఈ) \(\frac{23}{25}\) ___________ \(\frac{21}{25}\)
జవాబు:
అ) \(\frac{2}{8}\) <           \(\frac{4}{8}\)
ఆ) \(\frac{3}{10}\)       <           \(\frac{8}{10}\)
ఇ) \(\frac{5}{7}\)            <             \(\frac{6}{7}\)
ఈ) \(\frac{23}{25}\)            >           \(\frac{21}{25}\)

2. చిన్న భిన్నానికి సున్న చుట్టండి.

అ) \(\frac{7}{8}\) , \(\frac{3}{8}\), \(\frac{1}{8}\), \(\frac{5}{8}\), \(\frac{8}{8}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 41

ఆ) \(\frac{7}{12}\), \(\frac{3}{12}\), \(\frac{5}{12}\), \(\frac{11}{12}\), \(\frac{9}{12}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 42

3. పెద్ద భిన్నానికి సున్న చుట్టండి.

అ)
\(\frac{3}{5}\), \(\frac{4}{5}\), \(\frac{1}{5}\), \(\frac{2}{5}\), \(\frac{5}{5}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 43

ఆ)
\(\frac{17}{21}\), \(\frac{5}{21}\), \(\frac{20}{21}\), \(\frac{10}{21}\), \(\frac{2}{21}\)
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 44

4. కింద ఇచ్చిన భిన్నాలకు రంగులు వేయండి. సరైన గుర్తులనుపయోగించి, పోల్చండి.

అ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 45
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 46

ఆ)
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 47
జవాబు:
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 48

5. కింది భిన్నాలను ఆరోహణ క్రమంలో రాయండి.

అ)
\(\frac{4}{9}\), \(\frac{2}{9}\), \(\frac{5}{9}\), \(\frac{1}{9}\), \(\frac{7}{9}\)
జవాబు:
ఆరోహణ క్రమం :
\(\frac{1}{9}\) < \(\frac{2}{9}\) < \(\frac{4}{9}\) < \(\frac{5}{9}\) < \(\frac{7}{9}\)

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

ఆ)
\(\frac{4}{7}\), \(\frac{2}{7}\), \(\frac{3}{7}\), \(\frac{5}{7}\), \(\frac{1}{7}\)
జవాబు:
ఆరోహణ క్రమం :
\(\frac{1}{7}\) < \(\frac{2}{7}\) < \(\frac{3}{7}\) < \(\frac{4}{7}\) < \(\frac{5}{7}\) 6. కింది భిన్నాలను అవరోహణ క్రమంలో రాయండి. అ) \(\frac{14}{27}\), \(\frac{4}{27}\), \(\frac{21}{27}\), \(\frac{15}{27}\), \(\frac{2}{27}\) జవాబు: అవరోహణ క్రమం : \(\frac{21}{27}\) > \(\frac{15}{27}\) > \(\frac{14}{27}\) > \(\frac{4}{27}\) > \(\frac{2}{27}\)

ఆ)
\(\frac{2}{7}\), \(\frac{4}{7}\), \(\frac{3}{7}\), \(\frac{6}{7}\), \(\frac{1}{7}\), \(\frac{5}{7}\)
జవాబు:
అవరోహణ క్రమం :
\(\frac{6}{7}\) > \(\frac{5}{7}\) > \(\frac{4}{7}\) > \(\frac{3}{7}\) > \(\frac{2}{7}\) > \(\frac{1}{7}\)

Textbook Page No. 131

అభ్యాసం – 9.3

ప్రశ్న 1.
ఆర్యాఫ్రూట్ పంచ్ తయారుచేయడానికి \(\frac{4}{7}\) లీ. ఆపిల్ జ్యూస్ ని, \(\frac{2}{7}\)లీ.. ఆరెంజ్ జ్యూస్ కలిపాడు. అతని వద్ద ఇప్పుడు ఎన్ని లీటర్ల ఫ్రూట్ పంచ్ ఉన్నది?
జవాబు:
ఆపిల్ జ్యూస్ పరిమాణము = \(\frac{4}{7}\) లీ.
ఆరెంజ్ జ్యూస్ పరిమాణము = \(\frac{2}{7}\) లీ.
ఫ్రూట్ పంచ్ పరిమాణము = \(\frac{4}{7}\) + \(\frac{2}{7}\)
= \(\frac{4+2}{7}\)
= \(\frac{6}{7}\) లీ||

ప్రశ్న 2.
\(\frac{5}{9}\) ఈ యూనిట్లు పొడవు కలిగిన రబ్బర్ నుండి \(\frac{2}{9}\) యూనిట్లు పొడవు గల రిబ్బన్ ముక్కను మనం కత్తిరించినట్లయితే మిగిలిన
రిబ్బన్ ఎన్ని యూనిట్ల పొడవు ఉన్నది ?
జవాబు:
రిబ్బన్ యొక్క వాస్తవ పొడవు = \(\frac{5}{9}\) యూనిట్లు
కత్తిరించిన ముక్క పొడవు = \(\frac{2}{9}\) యూనిట్లు
మిగిలిన రిబ్బన్ పొడవు = \(\frac{5}{9}\) – \(\frac{2}{9}\)
= \(\frac{3}{9}\)

ప్రశ్న 3.
రమణ ఒక పిజ్జా మండి \(\frac{9}{10}\) భాగం తిన్నాడు. జగప్ అంతే సైజు గల మరో పిజ్జా మండి \(\frac{6}{10}\) భాగం తిన్నాడు. అయితే రమణ, జగన్ కన్నా ఎంత ఎక్కువ పిజ్జా తిన్నాడు ?
జవాబు:
కిషోర్ తిన్న పిజ్జా = \(\frac{9}{10}\)
ఆది తిన్న పిజ్జా భాగము = \(\frac{6}{10}\)
భేదము = \(\frac{9}{10}\) – \(\frac{6}{10}\) = \(\frac{9-6}{10}\) = \(\frac{3}{10}\)
ఆది కంటే కిషోర్ \(\frac{3}{10}\) భాగం ఎక్కువ తినెను.

ప్రశ్న 4.
ఒక స్కూటర్ ట్యాంకులో \(\frac{2}{3}\) లీ. పెట్రోలు ఉన్నది. ప్రసాద్ కొంత దూరం స్కూటర్ నడిపి, పెట్రోల్ ట్యాంక్ చూడగా \(\frac{1}{3}\) లీ. పెట్రోల్ ఉన్నది. అయితే ప్రసాద్ ఎన్ని లీటర్ల పెట్రోలు ఉపయోగించాడు?
జవాబు:
మొదటి స్కూటర్ లో ఉన్న పెట్రోల్ భాగం = \(\frac{2}{3}\)
ప్రయాణించిన తర్వాత పెట్రోల్ భాగం= \(\frac{1}{3}\)
వినియోగించిన పెట్రోల్ భాగం= \(\frac{2}{3}\) – \(\frac{1}{3}\)
= \(\frac{2-1}{3}\) = \(\frac{1}{3}\)

ప్రశ్న 5.
జమాల్ తన స్కూలుకు వెళ్ళే దూరంలో \(\frac{1}{5}\) వంతు నడిచాక, లెక్కల పుస్తకం మరచిపోయాను అనే విషయం గుర్తుకు వచ్చి ఇంటికి వెళ్ళి పుస్తకం తీసుకుని, మరలా స్కూలుకు వెళ్ళాడు. అయితే అతను ఎంత ఎక్కువ దూరం నడిచాడు ?
జవాబు:
మొదట కృష్ణ నడిచిన దూరం = \(\frac{1}{5}\)
మరల అతను నడిచిన దూరం = \(\frac{1}{5}\)
అతను నడిచిన మొత్తము దూరం = \(\frac{1}{5}\) + \(\frac{1}{5}\)
= \(\frac{2}{5}\)

బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు

ప్రశ్న 1.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 49చిత్రంలో ప్రతీ భాగం దీనికి సమానం. ( )
A) \(\frac{1}{2}\)
B) \(\frac{2}{1}\)
C) \(\frac{1}{4}\)
D) \(\frac{1}{3}\)
జవాబు:
A) \(\frac{1}{2}\)

ప్రశ్న 2.
12 గుడ్లలో సగభాగం దేఈనికి సమానం ( )
A) 4
B) 3
C) 6
D) 12
జవాబు:
C) 6

AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు

ప్రశ్న 3.
8. సమాన భాగాల నుండి 5 సమభాగాలు తీసివేసినచో? ( )
A) \(\frac{8}{5}\)
B) \(\frac{8}{3}\)
C) \(\frac{3}{8}\)
D) \(\frac{5}{8}\)
జవాబు:
D) \(\frac{5}{8}\)

ప్రశ్న 4.
AP Board 4th Class Maths Solutions 9th Lesson భిన్నాలు 50 చిత్రంలో రంగువేయబడిన భాగం దీనికి సమానము ? ( )
A) \(\frac{1}{4}\)
B) \(\frac{2}{4}\)
C) \(\frac{3}{4}\)
D) \(\frac{4}{4}\)
జవాబు:
A) \(\frac{1}{4}\)

ప్రశ్న 5.
జూన్-2021 లోని ఏ రోజు భాగం యొక్క భిన్న రూపం ? ( )
A) \(\frac{2}{30}\)
B) \(\frac{3}{30}\)
C) \(\frac{4}{30}\)
D) \(\frac{1}{30}\)
జవాబు:
D) \(\frac{1}{30}\)

ప్రశ్న 6.
\(\frac{10}{10}\) – \(\frac{2}{10}\) = ? ( )
A) \(\frac{5}{10}\)
B) \(\frac{8}{10}\)
C) \(\frac{10}{8}\)
D) \(\frac{1}{10}\)
Answer:
B) \(\frac{8}{10}\)

ప్రశ్న 7.
\(\frac{5}{2}\) = \(\frac{3}{2}\) + ? ( )
A) \(\frac{2}{5}\)
B) \(\frac{1}{2}\)
C) \(\frac{2}{2}\)
D) \(\frac{3}{2}\)
Answer:
C) \(\frac{2}{2}\)

ప్రశ్న 8.
\(\frac{3}{4}\) + \(\frac{1}{4}\) = ? ( )
A) \(\frac{4}{4}\)
B) \(\frac{4}{2}\)
C) \(\frac{2}{4}\)
D) \(\frac{0}{4}\)
Answer:
A) \(\frac{4}{4}\)

ప్రశ్న 9.
క్రింది వానిలో ఏది యూవిట్ భిన్నము? ( )
A) \(\frac{1}{9}\), \(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{3}\), \(\frac{1}{6}\)
B) \(\frac{3}{10}\), \(\frac{9}{10}\), \(\frac{8}{10}\)
C) A మరియు B
D) None
C) A మరియు B
D) ఏవీకావు
Answer:
A) \(\frac{1}{9}\), \(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{3}\), \(\frac{1}{6}\)

ప్రశ్న 10.
క్రింది వావిలో భిన్నాలను పోలినది ? ( )
A) \(\frac{1}{9}\), \(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{3}\), \(\frac{1}{6}\)
B) \(\frac{3}{10}\), \(\frac{8}{10}\), \(\frac{9}{10}\), \(\frac{4}{10}\)
C) \(\frac{1}{2}\), \(\frac{1}{3}\), \(\frac{1}{4}\), \(\frac{1}{5}\)
D) None
Answer:
B) \(\frac{3}{10}\), \(\frac{8}{10}\), \(\frac{9}{10}\), \(\frac{4}{10}\)

AP 10th Class Biology Notes 4th Lesson విసర్జన – వ్యర్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 4th Lesson విసర్జన – వ్యర్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 4th Lesson విసర్జన – వ్యర్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ

→ శరీరంలో జరిగే వివిధ జీవక్రియల వలన అనేక పదార్థాలు ఏర్పడతాయి. హాని కలిగించే పదార్థాలను వేరుచేసి ఆ బయటకు పంపడాన్ని “విసర్జన” అంటారు.

→ మానవ విసర్జన వ్యవస్థలో ఒక జత మూత్రపిండాలు, ఒక జత మూత్రనాళాలు, మూత్రాశయం, ప్రసేకం ఉంటాయి.

→ ప్రతి మూత్రపిండం సుమారు 1.3-1.8 మిలియన్ల మూత్రనాళికలు (Nephrons) కలిగి ఉంటుంది. మూత్రనాళికలు మూత్రపిండాల నిర్మాణాత్మక మరియు క్రియాత్మక ప్రమాణాలు.

→ మూత్రనాళికలో బొమన్ గుళిక, రక్తకేశనాళికాగుచ్ఛం, సమీపస్థ సంవళితనాళం, హెస్లీశిక్యం, దూరస్థ సంవళితనాళం మరియు సంగ్రహణనాళం ఉంటాయి.

→ మూత్రం ఏర్పడడంలో నాలుగు దశలున్నాయి. 1) గుచ్ఛగాలనం 2) వరణాత్మక పునఃశోషణం 3) నాళికాస్రావం 4) అతిగాఢత గల మూత్రం ఏర్పడడం.

→ మన శరీరం నుండి మూత్రపిండాలు నత్రజని వ్యర్థాలను తీసివేస్తాయి. నీటి సమతాస్థితిని నెలకొల్పుతాయి. లవణగాఢత, pH మరియు రక్తపీడనాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తాయి.

→ డయాలసిస్ యంత్రం ఒక తాత్కాలిక మూత్రపిండం. ఇది శరీరంలో ఏర్పడిన వ్యర్థాలను తొలగిస్తుంది. రెండు మూత్రపిండాలు పూర్తిగా పనిచేయని వ్యక్తులలో మూత్రపిండాల మార్పిడి చేయాలి.

AP 10th Class Biology Notes 4th Lesson విసర్జన – వ్యర్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ

→ వేరువేరు జంతువులలో విసర్జకావయవాలు వేరువేరుగా ఉంటాయి. ఉదా : అమీబా – సంకోచరిక్తిక, ప్లాటి హెల్మింథిస్ – జ్వాలాకణాలు, అనిలెడా – వృక్కాలు, ఆర్థోపొడ – మాల్ఫీజియన్ నాళికలు, సరీసృపాలు, పక్షులు, క్షీరదాలు – మూత్రపిండాలు.

→ మొక్కల్లో ప్రత్యేక విసర్జకావయవాలు లేవు. మొక్కలు ఆకుల్లో, బెరడులో, పండ్లలో, విత్తనాల్లో వ్యర్థాలను నిల్వచేసి, పక్వానికి వచ్చాక మొక్కల నుండి విడిపోతాయి.

→ మొక్కల్లో జీవక్రియా ఉత్పన్నాలు రెండు రకాలు.
1) ప్రాథమిక జీవక్రియా ఉత్పన్నాలు. ఉదా : ప్రోటీన్లు, కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు,
2) ద్వితీయ జీవక్రియా ఉత్పన్నాలు. ఉదా : ఆల్కలాయిడ్లు, జిగుర్లు, టానిన్లు, లేటెక్స్ మరియు రెసిన్లు. ఇవి ఆర్థికంగా ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంటాయి.

→ జీవుల నుండి వ్యర్థాలను తొలగించడాన్ని, విసర్జన పదార్థాలు ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి కదలటాన్ని ‘స్రావం’ (Secretion) అంటారు.

→ మొక్కలు వేరువేరు భాగాలలో ఆల్కలాయిడ్లను నిల్వ చేసుకొంటాయి. ఇవి నత్రజని సంబంధిత ఉప ఉత్పన్నాలు.

→ టానిన్లను ప్రధానంగా తోళ్ళ పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు. ఇవి తంగేడు, కరక్కాయ చెట్ల నుండి లభిస్తాయి.

→ పైనస్ చెట్ల నుండి రెసిన్లు లభిస్తాయి. వీటిని వార్నిష్ తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.

→ హీవియా బ్రెజీలియన్సిస్ (రబ్బరు మొక్క) మొక్క లేటెక్స్ నుండి రబ్బరు తయారు చేస్తారు.

→ మన శరీరంలో లాలాజలం, హార్మోన్లు, ఎంజైమ్ లను స్రావాలుగా పరిగణిస్తారు.

AP 10th Class Biology Notes 4th Lesson విసర్జన – వ్యర్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ

→ కృత్రిమ మూత్రపిండాన్ని డయాలసిస్ అంటారు.

→ మూత్రపిండాలు పనిచేయని వారికి శాశ్వత పరిష్కారంగా మూత్రపిండ మార్పిడి నిర్వహిస్తారు.

→ క్రియాటినిన్ : రక్తం మరియు మూత్రంలో ఉండే ప్రోటీన్ పదార్థం.

→ నాళద్రవం : కణజాలంలో ఉన్న ద్రవాన్ని నాళద్రవం అంటారు.

→ బాహ్య రక్తకేశనాళికా వల : నెఫ్రాన్లో హెన్లీశక్యాన్ని ఆవరించి ఉన్న రక్తకేశనాళికా వల.

→ పోడోసైట్ : బొమన్ గుళికలోని ఉపకళా కణజాలంలోని కణాలు. ఇవి రంధ్రాలను కలిగిన పొరవలె అమరి ఉంటాయి.

→ రక్తకేశ నాళికాగుచ్చం : బొమన్ గుళికలో అభివాహి ధమని అనేక శాఖలుగా చీలి ఏర్పడ్డ నిర్మాణం. రక్తాన్ని వడపోస్తుంది.

→ సమీపస్థ సంవళిత నాళం : బొమన్ గుళిక పరభాగం మెలితిరిగి ఉంటుంది. పునఃశోషణ దాని ప్రధాన విధి.

→ దూరస్థ సంవళిత నాళం : హెన్లీశిక్యం యొక్క పరభాగం. గుళికకు దూరంగా ఉంటుంది. నాళికాస్రావం దాని ప్రధాన విధి.

→ అభివాహి ధమనిక : బొమన్ గుళికలోనికి ప్రవేశించే రక్తనాళం. వ్యర్థాలను కలిగి ఉంటుంది.

→ అపవాహి ధమనిక : బొమన్ గుళిక నుండి వెలుపలికి వచ్చే రక్తనాళం. ఇది శుద్ధి చేసిన రక్తాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

→ కేలిసిస్ : మూత్రపిండంలో నెఫ్రాస్టు ద్రోణిలోనికి తెరుచుకొనే ప్రాంతం. ఇవి వేళ్ళవంటి నిర్మాణాలు.

→ మూత్ర విసర్జన : ప్రసేకం ద్వారా మూత్రాశయం నుండి మూత్రం బయటకు విడుదలగుటను ‘మూత్రవిసర్జన’ అంటారు.

→ యూరోక్రోమ్ : మూత్రానికి రంగును కలిగించే పదార్థం.

AP 10th Class Biology Notes 4th Lesson విసర్జన – వ్యర్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ

→ డయలైజర్ : డయాలసిస్ యంత్రంలో ఉపయోగించే ద్రవ పదార్థం. ఇది రక్త నిర్మాణాన్ని పోలి ఉంటుంది. వ్యర్థాలు ఉండవు.

→ హీమోడయాలసిస్ : మూత్రపిండాలు పనిచేయని వారిలో కృత్రిమంగా రక్తాన్ని శుద్ధి చేసే ప్రక్రియ.

→ ఆల్కలాయిడ్లు : మొక్కలలోని నత్రజని సంబంధిత వ్యర్థ పదార్థాలు. ఇవి వేరువేరు భాగాలలో నిల్వ చేయబడతాయి.
ఉదా : నికోటిన్

→ జీవ ఇంధనం : మొక్కల నుండి తయారుచేస్తున్న ఇంధన పదార్థాలను జీవ ఇంధనాలు అంటారు.
ఉదా : జట్రోపా.

→ హెగౌశిక్యం : నెఫ్రాలో ‘U’ ఆకారపు గొట్టము. పునఃశోషణకు తోడ్పడుతుంది.

AP 10th Class Biology Notes 4th Lesson విసర్జన – వ్యర్థాల తొలగింపు వ్యవస్థ 1

AP 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ

Students can go through AP Board 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ to understand and remember the concept easily.

AP Board 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ

→ నాడీస్పందన హృదయస్పందనకు సమానంగా ఉంటుంది. ఏ పరికరం సహాయం లేకుండానే మనం హృదయస్పందనను కొలవవచ్చు.

→ మొట్టమొదటిసారిగా స్టెతస్కోపును “రెని లెన్నెక్’ అను శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నాడు.

→ గుండె రెండు హృదయావరణత్వచాలచే ఆవరింపబడి ఉంటుంది. వీటి మధ్య ఉండే ద్రవం గుండెను అఘాతాల నుండి కాపాడుతుంది.

→ గుండెకు అతికి ఉన్న రక్తనాళాలలో దృఢంగా ఉండేవి ధమనులు. వీటిలో ధమనీచాపం శరీర భాగాలకు పుపుస ధమని, ఊపిరితిత్తులకు రక్తాన్ని తీసుకుపోతుంది.

→ తక్కువ దృఢత్వం కలిగిన నాళాలను సిరలు అంటారు. పూర్వపరమహాసిరలు శరీర ఊర్ధ్వ, అధోభాగాల నుండి రక్తాన్ని సేకరిస్తాయి. పుపుస సిరలు ఊపిరితిత్తుల నుండి రక్తాన్ని సేకరిస్తాయి.

→ గుండెలో నాలుగు గదులుంటాయి. పూర్వభాగంలో రెండు కర్ణికలు, పరభాగంలో రెండు జఠరికలు ఉంటాయి.

→ ఒక వైపున గల కర్ణికాజఠరికలు కర్ణికాజఠరికా రంధ్రం ద్వారా కలుపబడి ఉంటాయి. కర్ణికాంతర విభాజకం అనే కండర పొర కర్ణికలనూ, జఠరికాంతర విభాజకం జఠరికలను వేరుచేస్తుంది.

AP 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ

→ కర్ణికలు, జఠరికల మధ్య రంధ్రాలుంటాయి. ఈ రంధ్రాలను కర్ణికా, జఠరికా కవాటాలు మూసి ఉంచుతాయి.

→ ధమనీ చాపం, పుపుస ధమనిలో కూడా కవాటాలుంటాయి.

→ గుండె కుడివైపు భాగం శరీరభాగాల నుండి రక్తాన్ని గ్రహించి ఊపిరితిత్తులకు పంపుతుంది.

→ గుండె ఎడమవైపు భాగం ఊపిరితిత్తుల నుండి మంచి రక్తాన్ని గ్రహించి శరీరభాగాలకు పంపుతుంది.

→ పుపుస ధమని తప్ప మిగిలిన ధమనులన్నీ ఆమ్లజనియుత రక్తాన్ని శరీరభాగాలకు సరఫరా చేస్తాయి. పుపుస సిర తప్ప మిగిలిన సిరలన్నీ ఆమ్లజని రహిత రక్తాన్ని గుండెకు చేరుస్తాయి.

→ గుండె ఒక సంకోచం వెంటనే ఒక యథాపూర్వస్థితికి (సడలింపు) రావడాన్ని హార్దిక వలయం అంటారు.

→ శరీర అవయవాలకు చేరేటపుడు రక్తం ఒక్కసారి మాత్రమే గుండెకు చేరడాన్ని ఏక వలయ ప్రసరణ అనీ, రెండుసార్లు రావడాన్ని ద్వంద్వవలయ ప్రసరణ అనీ అంటారు.

→ K విటమిన్ లోపం ఉన్నవారిలో రక్తస్కందనం జరగదు.

→ మొక్కలు నేలలోని లవణాలు కలిగిన నీటిని ద్రవాభిసరణ పద్ధతిలో వేళ్ళ ద్వారా గ్రహిస్తాయి.

→ నీరు దారువు ద్వారా, పోషక పదార్థాలు పోషక కణజాలం ద్వారా సరఫరా అవుతాయి.

AP 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ

→ మొక్కలలో బాష్పోత్సేకానికి, ప్రసరణ వ్యవస్థకు మధ్య సంబంధం ఉంటుంది.

→ జీవశాస్త్రవేత్తలు ఎఫిడ్ సహాయంతో పోషక కణజాలాల గురించి తెలుసుకోగలిగారు.

→ ఏపుగా పెరిగిన మొక్కజొన్న వారానికి 15 లీటర్ల నీటిని బాష్పోత్సేకం ద్వారా వాతావరణంలోనికి పంపుతుంది.

→ మానవునిలో ఒక మిల్లీలీటరు రక్తం గుండె నుండి కాలి చివరి వరకు వెళ్ళి తిరిగి గుండెను చేరటానికి సుమారు 2 మీటర్ల దూరం ప్రయాణించాలి. దీనికి 60 సెకన్ల సమయం పడుతుంది.

→ రక్త పీడనాన్ని స్పిగ్మోమానోమీటరుతో కొలుస్తారు.

→ మొక్కలలో నాళికాపుంజాలు ప్రసరణ క్రియను నిర్వహిస్తాయి.

→ ప్రసరణ : శరీరభాగాలకు కావలసిన పదార్థాలను రవాణా చేసే ప్రక్రియ.

→ కర్ణికలు : గుండెలోని పై గదులను “కర్ణికలు” అంటారు.

→ జఠరికలు : గుండెలోని క్రింది గదులను “జఠరికలు” అంటారు.

→ నాడీ స్పందన : హృదయ స్పందన వలన మణికట్టు వద్ద రక్తనాళాలలో గుర్తించే అలజడి.

→ ధమని : గుండె నుండి రక్తాన్ని తీసుకెళ్ళే రక్తనాళాన్ని “ధమని” అంటారు.

AP 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ

→ సిర : గుండెకు రక్తాన్ని తీసుకొని వచ్చే రక్తనాళాన్ని “సిర” అంటారు.

→ స్టెతస్కోపు ఆ: హృదయ స్పందనను పరిశీలించటానికి ఉపయోగించే పరికరము.

→ బృహద్ధమని : ఎడమ జఠరిక నుండి బయలుదేరే పెద్ద రక్తనాళాన్ని “బృహద్ధమని లేదా ధమనీ చాపం” (Aorta) అంటారు.

→ రక్తకేశనాళిక : రక్తనాళం చీలిపోయి రక్తకేశనాళికలుగా మారుతుంది. ఇవి పరిమాణాత్మకంగా చిన్నవిగా ఉంటాయి. గోడలు పలుచగా ఉంటాయి.

→ సిస్టోల్ : గుండె సంకోచించే దశను “సిస్టోల్” అంటారు.

→ డయాస్టోల్ : గుండె సడలే స్థితిని “డయాస్టోల్” అంటారు. హార్దిక వలయం గుండె ఒక సంకోచం వెంటనే పూర్వస్థితికి రావడాన్ని “హార్దిక వలయం” అంటారు.

→ రక్తపీడనం : రక్తం రక్తనాళాలలో ప్రయాణించేటపుడు కలిగించే పీడనాన్ని “రక్తపీడనం” అంటారు.

→ శోషరసం : రక్తం నుండి కణజాలంలోనికి విసరణ చెందే కణాంతర ద్రవపదార్థాన్ని “శోషరసం” అంటారు. ఇది నిర్మాణాత్మకంగా రక్తాన్ని పోలి ఉంటుంది. కాని రక్తకణాలు ఉండవు.

→ ఏకప్రసరణ వలయం : శరీర అవయవాలు చేరేటప్పుడు రక్తం ఒకసారి మాత్రమే గుండెకు చేరడాన్ని “ఏక ప్రసరణ వలయం” అంటారు.

→ ద్విప్రసరణ వలయం : శరీర అవయవాలకు చేరేటప్పుడు రక్తం రెండు సార్లు గుండెకు చేరడాన్ని “ద్వి ప్రసరణ వలయం” అంటారు.

→ రక్త స్కందనము : శరీరం నుండి బయటకు వచ్చిన రక్తము గడ్డకట్టే ధర్మాన్ని “రక్తస్కందనం” అంటారు.

→ స్పిగ్మోమానోమీటర్ : రక్త పీడనాన్ని కొలిచే పరికరము.

AP 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ

→ ప్రోత్రాంబిన్ : రక్తంలోని ప్రోటీన్, రక్తస్కందనానికి తోడ్పడుతుంది.

→ త్రాంబిన్ : థ్రాంబోకైనేజ్ చర్య వలన ప్రోత్రాంబిన్ త్రాంబిన్‌గా మారుతుంది.

→ ఫైబ్రినోజన్ : రక్తంలోని ద్రవరూప పదార్థం. త్రాంబిన్ చర్య వలన ఘనరూపంలోనికి మారుతుంది.

→ ఫైబ్రిన్ : ఫైబ్రినోజన్, త్రాంబిన్ చర్య వలన ఫైబ్రగా మారుతుంది. ఇవి దారపుపోగుల వంటి నిర్మాణాలు.

→ మూలకేశాలు : వేర్ల నుండి ఏర్పడే సన్నని వెంట్రుకల వంటి నిర్మాణాలు. నీరు, లవణ శోషణలో ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తుంది.

→ ప్రథమమూలం : వేరు వ్యవస్థను ఏర్పరిచే పిండనిర్మాణం.

→ వేరుపీడనం : వేరు నీటిని పీల్చుకొన్నప్పుడు వెలువర్చే పీడనాన్ని “వేరు పీడనం” అంటారు.

→ మొక్కల పోషకాలు : మొక్కల పెరుగుదలకు, అభివృద్ధికి అవసరమయ్యే రసాయన పదార్థాలు.

→ దారువు : మొక్కలలో నీటి రవాణాకు తోడ్పడే ప్రసరణ కణజాలం.

→ పోషక కణజాలం : మొక్కలలో ఆహారపదార్థాల రవాణాకు తోడ్పడే ప్రసరణ కణజాలం.

→ నాళికాపుంజాలు : మొక్కలలోని ప్రసరణ కణజాలాన్ని “నాళికాపుంజాలు” అంటారు. ఇవి దారువు మరియు పోషక కణజాలాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

AP 10th Class Biology Notes 3rd Lesson ప్రసరణ – పదార్థ రవాణా వ్యవస్థ 1